Caipiteal agus íocaíochtaí leasa shóisialaigh

Rialacha

Chun do chuid acmhainní a ríomh ó chaipiteal, sa chéad dul síos ní foláir duit do luach chaipitiúil iomlán a ríomh. Ciallaíonn sé seo go caithfidh tú gach foinse caipitil de do chuid a shuimiú (mar shampla, maoin, coigilteas agus infheistíochtaí). Ansin cuir an fhoirmle ábhartha thíos i bhfeidhm.

Is í an fhoirmle chun acmhainní ó chaipiteal a mheasúnú maidir le gach íocaíocht leasa shóisialaigh (seachas Liúntas Míchumais agus Liúntas Leasa Forlíontach) ná mar a leanas:

Is í an fhoirmle chun acmhainní ó chaipiteal a mheasúnú maidir le Liúntas Míchumais ná mar a leanas:

Is í an fhoirmle chun acmhainní ó chaipiteal maidir le Liúntas Leasa Forlíontach a mheasúnú ná mar a leanas:

Maoin

Ní chuirtear an baile ina gcónaíonn tú san áireamh leis an measúnú ar do chuid acmhainní ó chaipiteal mura bhfuil ioncam á fháil agat uaidh. Má tá ioncam á fháil agat ó do bhaile (mar shampla, má tá seomra sa teach curtha ar cíos agat) déantar measúnú ar an ioncam sin. Ní dhéantar measúnú ar ioncam ó sheomra i do theach a chur ar cíos má fhaigheann tú Pinsean Stáit (Neamhranníocach), Pinsean Baintrí, Baintrí Fir nó Páirtnéara Shibhialta Mharthanaigh (Neamh-Ranníocach) agus dá mbeifeá i do chónaí i do aonair mura gcuirfí an seomra ar cíos.

Do bhaile a dhíol

Má dhíolann tú do bhaile, de ghnáth cuirfí fáltais an díolacháin san áireamh. Ní chuirtear an chéad €190,460.71 d’fháltais an díolacháin san áireamh áfach má fhaigheann tú ceann amháin de na híocaíochtaí atá liostaithe thíos agus má dhíolann tú do theach chun cóiríocht níos oiriúnaí a cheannach nó a fháil ar cíos, nó chun bogadh go teach altranais, nó chun bogadh isteach le duine a fhaigheann an Liúntas do Chúramóirí thar do cheann.

Ní foláir nó go n-íocfar ceann amháin de na híocaíochtaí a leanas duit:

• Pinsean Stáit (Neamhranníocach)
• Pinsean Baintrí, Baintrí Fir nó Páirtnéara Shibhialta Mharthanaigh (Neamh-Ranníocach) (má tá tú 66 bliana d'aois nó os a chionn)
• Íocaíocht do Theaghlach Aon-Tuismitheora (má tá tú 66 bliana d'aois nó os a chionn)
• Liúntas Míchumais (LM)
• Pinsean na nDall (PD)

Cuirtear an díolúine seo €190,500 i bhfeidhm má dhíolann tú do bhaile chun:

• Cóiríocht níos oiriúnaí a cheannach nó a fháil ar cíos
• Cóiríocht níos oiriúnaí a cheannach nó a fháil ar cíos
• Bogadh go teach altranais príobháideach atá cláraithe faoin Acht um Shláinte (Tithe Banaltrais) 1990
• Bogadh isteach le duine a fhaigheann íocaíocht cúramóra thar do cheann
• Bogadh go tithíocht speisialta nó sciath-thithíocht sna hearnálacha deonacha, comhoibríocha, reachtúla nó príobháideacha

De ghnáth, ní chuirtear an chéad €190,500 d’fháltais an díolacháin san áireamh. Áfach, má bhaineann tú úsáid as fáltais an díolacháin chun cóiríocht níos oiriúnaí a cheannach, tabharfar díolúine ar iarmhéid na bhfáltas ó do sheanbhaile cónaithe a dhíol suas go teorainn €190,500.

Ioncam infheistíochta ó dhíolachán do bhaile

Déantar aon sochar a fhaigheann tú ó infheistíocht fáltais an díolacháin do bhaile a mheasúnú. Déantar ús atá coinnithe mar chaipiteal a mheasúnú sa chaoi chéanna mar déantar caipiteal a mheasúnú de ghnáth.

Áfach, leagann an Roinn Coimirce Sóisialaí sa Threoirlínte Oibriucháin maidir le Measúnú Acmhainne go dhéanfaí lámháil má tá costais shuntasacha cothabhála ag duine, mar shampla costais tithe altranais, agus caithfidh siad as íocaíochtaí úis bheith glanta. Sna cásanna seo, ní dhéanfar neamhshuim ar thástáil mhaoine ach amháin an t-ús ar an chaipiteal díolmhaithe (suas go teorainn €190.500).

Ag fágáil do bhaile gan é a dhíol

Má fhágann tú do bhaile, de dheasca seanaoise nó éiglíochta, ar feadh gearrthréimhse nó ar feadh tréimhse éiginnte, ní mheasúnófar luach do bhaile chónaithe mar acmhainn. Má bhaintear feidhm bhrabúsach as do bhaile cónaithe, áfach, mar shampla má ligtear ar cíos é, ansin measúnófar luach caipitil do thí mar acmhainn.

Athbhailte

Luach caipitiúil: Ní chuirtear an baile ina gcónaíonn tú san áireamh leis an measúnú ar do chuid acmhainní ó chaipiteal - féach 'Maoin' thíos mura bhfuil ioncam á fháil agat uaidh. Má tá athbhaile agat agus tá an athbhaile curtha ar cíos, déantar measúnú ar an luach caipitiúil na réadmhaoine ach ní dhéantar measúnú ar ioncam ón chíos. Bainfear aon mhorgáiste gan íoc atá cláraithe in aghaidh na réadmhaoine as an luach margaidh chun an luach caipitiúil a fháil.

Má tá athstruchtúrú déanta ar an morgáiste ar an teach ina gcónaíonn tú chun caipitil a fháil chun an dara maoin a cheannach, ní asbhainfear an morgáiste athstruchtúraithe seo ón measúnú caipitiúil don dara maoin.

Is féidir a thuilleadh eolais faoi mheasúnú ar chaipiteal mar acmhainní a fháil ar láithreán gréasáin Roinn Coimirce Sóisialaí.

Ioncam ó chíos: Má tá leas saoil agat i maoin déantar measúnú ar an ioncam ó chíos seachas ar an luach caipitiúil.

Sa chás go bhfuil comhúinéireacht ar mhaoin nó gur faoi úinéireacht do chéile/pháirtí amháin atá sí, déanfar measúnú ar ioncam ó chíos maidir le Méadú do Dhuine Fásta Cáilithe a íoc in éineacht le d’íocaíocht árachais shóisialta. Déanfar measúnú ar an luach caipitiúil mura ligtear an mhaoin ar cíos - féach ‘Luach caipitiúil’ thuas.

Déantar measúnú ar ioncam ó chíos mar airgead tirim sa tástáil acmhainne.