Oiliúint Soghluaiseachta do dhaoine ar a bhfuil lagú amhairc

Eolas

Baineann ríthábhacht le treoshuíomh agus le hoiliúint soghluaiseachta i measc go leor daoine ar a bhfuil lagú amhairc. Cabhraíonn oiliúint soghluaiseachta chun na scileanna a fhorbairt a theastaíonn chun siúl thart go sábháilte i dtimpeallacht. Tá ag roinnt daoine ar a bhfuil lagú amhairc dóthain amharc iarmharach chun siúl thart leo féin. Tharlódh go dteastaíonn áis soghluaiseachta ó dhaoine eile, ar nós slat fhada a chabhraíonn leis an duine bealach sábháilte a aimsiú amach rompu. Is éard a d’fhéadfadh bheith i gceist le hoiliúint ná comhairle a chur ar dhuine ag a bhfuil ísealamharc a n-amharc iarmharach a úsáid chun siúl thart níos sábháilte. Sa mhullach air sin, d’fhéadfadh oiliúint níos doimhne bheith i gceist i dtaca le conas áis soghluaiseachta a úsáid, ar nós slat bhán nó madra treorach.

Déantar cur síos ar na saghsanna áiseanna soghluaiseachta thíos. Cuireann dhá eagraíocht in Éirinn oiliúint treoshuímh agus soghluaiseachta ar fáil do dhaoine ar a bhfuil lagú amhairc – Comhairle Náisiúnta na hÉireann do na Daill agus Cumann na hÉireann um Madraí Treorach.

Slata bána agus maidí siúil

Tá trí shaghas de shlata bána ann agus tá fáil ar mhaide bán siúil, ach ní rangaítear ach dhá cheann de na slata bána mar áiseanna soghluaiseachta:

  • Soláthraíonn maide bán siúil tacaíocht fhisiciúil do dhuine agus tugann sé le fios go bhfuil an té a dhéanann é a úsáid thíos le caillteanas amhairc. Ní hionann é agus áis soghluaiseachta.
  • Úsáidtear an tslat siombaile le tabhairt le fios go bhfuil amharc lagaithe ag an duine a bhfuil greim beirthe acu uirthi agus go bhféadfadh go dteastaíonn cúnamh uathu. Ní hionann í agus áis soghluaiseachta agus ní chuireann sí tacaíocht fhisiciúil ar fáil.
  • Fearas soghluaiseachta atá sa tslat bhán a úsáidtear tríd an tslat a scuabadh i stua ó thaobh go taobh ar an talamh níos leithne ná leithead a gcoirp. Déanann an teicníc seo rudaí a d’fhéadfadh bheith baolach mar aon le hathruithe ar dhromchla agus ar leibhéal na talún a aimsiú. Chun an tslat fhada a úsáid, teastaíonn oiliúint.
  • Áis soghluaiseachta atá sa tslat treorach ag a bhfuil úsáid níos teoranta ná slat fhada agus, ar an ábhar sin, ní theastaíonn an oiread céanna oiliúna. Féadtar í a úsáid i suíomh trasnánach thar an gcuid íochtarach den chorp ar mhaithe leis an gcorp a chosaint nó trí theicníc scanta a úsáid chun colbhaí agus céimeanna a aimsiú. Ní chuireann sí tacaíocht fhisiciúil ar fáil.

Madraí Treorach

In Éirinn, ní dhéantar madraí treorach ach de roinnt pórtha de mhadraí. Is iad na príomhphórtha labradóir agus aimseadóirí buí, agus crosálaigh de na pórtha seo. Ní dhéanann ach Madraí Treorach na hÉireann do na Daill madraí as a ndéantar madraí treorach a phórú. Déanann teaghlaigh na coileáin a altramú ar feadh dhá mhí dhéag agus ansin tugtar ar ais iad do Mhadraí Treorach na hÉireann do na Daill le hoiliúint a chur orthu ar feadh tréimhse ocht mí. Ní féidir peata teaghlaigh nó coileán a bheith oilte chun feidhmiú mar mhadra treorach.

Rialacha

Cuireann Comhairle Náisiúnta na hÉireann do na Daill (NCBI) seirbhís oiliúna treoshuímh agus soghluaiseachta ar fáil a thaispeánann do dhuine ar a bhfuil lagú amhairc conas siúl thart go sábháilte laistigh agus lasmuigh. B’fhéidir gur gá cur le muinín duine chun siúl a ngairdín síos, chun dul chuig a siopa áitiúil, chun taisteal ar iompar poiblí nó trí shráideanna ina bhfuil go leor daoine, tráchta nó ar bhóithre tuaithe.

Déanann oiliúnóirí cláir aonair shoghluaiseachta a fhorbairt a bhféadfadh an méid a leanas bheith i gceist leo:

  • A mhúineadh do dhuine conas an úsáid a bhaintear as amharc iarmharach a uasmhéadú
  • Feasacht ar spásúlacht an choirp agus na timpeallachta
  • Úsáid leideanna céadfacha
  • Scileanna treoshuímh agus soghluaiseachta laistigh den teach, obair, coláiste nó ar bhealaí eile a théann an duine gach lá agus ar mian leo dul i dtaithí orthu
  • Feasacht ar shábháilteacht ar bhóithre agus scileanna neamhspleácha taistil

Anuas air sin, tá fáil ar oiliúint le haghaidh gaolta agus cairde lánamhairc le daoine atá thíos le lagú amhairc maidir le conas iad a threorú go héifeachtach. Sa bhreis air sin, soláthraíonn an NCBI oiliúint ar scileanna saoil do dhaoine atá thíos le lagú amhairc.

Cuireann Madraí Treorach na hÉireann do na Daill dhá shaghas áiseanna ar fáil do dhaoine atá thíos le lagú amhairc: madraí treorach agus slata fada. Níl aon uasteorainn aoise chun oiliúint a fháil le madra treorach ach ní mór duit bheith os cionn 18 mbliana d’aois chun iarratas a dhéanamh. Tá cúrsa oiliúna cónaithe ann a mhaireann idir trí agus ceithre seachtaine. Nuair a bhíonn an oiliúint críochnaithe, filleann an t-oiliúnaí ar an mbaile leis an madra treorach agus tabharfaidh teagascóir cuairt air/uirthi chun cabhrú leis an ‘bpróiseas um dhul i dtaithí’. Coimeádtar teagmháil agus tacaíocht rialta ina dhiaidh sin idir an t-oiliúnaí agus an t-oiliúnóir.

Rataí

Ní ghearrann an NCBI aon táille as oiliúint soghluaiseachta agus soláthróidh siad dhá shlat fhada sa bhliain saor in aisce. Anuas air sin, tá fáil ar shlata siombaile agus maidí bána siúil saor in aisce.

Ní ghearrann Madraí Treorach na hÉireann do na Daill aon táille ar chúrsaí oiliúna nó ar threalamh. Tá táille €10 sa tseachtain iníoctha le haghaidh béilí agus cóiríochta dóibh siúd ar chúrsaí oiliúna cónaithe. Tá fáil ar liúntas míosúil madra treorach d’úinéirí madra treorach sa chás go dteastaíonn sé.

Sa chás go gcoimeádann tú madra oilte treorach, a sholáthair Madraí Treorach na hÉireann do na Daill, féadtar Liúntas Madra Treorach a éileamh, agus i ndiaidh an chéid éilimh, tugtar seo mar chreidmheas cánach i do dheimhniú bliantúil Creidmheasanna Cánach. Teastaíonn litir ó Mhadraí Treorach na hÉireann do na Daill ina ndearbhaítear gurb úinéir cláraithe madra treorach thú nuair a dhéantar an faoiseamh a éileamh.

Conas Iarratas a dhéanamh

Tá ag an NCBI líonra d’oibrithe athshlánúcháin agus acmhainní pobail. Más maith leat seirbhísí an NCBI a úsáid, féadfaidh tú teagmháil a dhéanamh le d’oibrí áitiúil acmhainní pobail. Má chuireann tú glao ar cheannoifig an NCBI, tabharfaidh siad sonraí teagmhála d’oibrí áitiúil acmhainní pobail duit. Déanfaidh an t-oibrí acmhainní pobail ansin thú a atreorú chuig do speisialtóir áitiúil soghluaiseachta. Tabharfaidh an speisialtóir áitiúil soghluaiseachta cuairt ort chun dul i gcomhairle leat faoi na saghsanna oiliúna agus bealaí ar mian leat foghlaim.

Féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar Mhadraí Treorach na hÉireann do na Daill tú féin nó trí do dhochtúir teaghlaigh nó trí do LG. Soláthróidh Madraí Treorach na hÉireann do na Daill pacáiste faisnéise agus foirm iarratais duit. Is gá an fhoirm iarratais seo a sheoladh ar ais go dtí Madraí Treorach na hÉireann do na Daill, mar aon le tuairisc leighis ó do dhochtúir ina ndearbhaítear do lagú amhairc. Ansin tabharfaidh teagascóir cáilithe cuairt ar do theach chun na saghsanna oiliúna atá ar fáil a phlé.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Madraí Treorach na hÉireann do na Daill

Ceanncheathrú Náisiúnta agus Ionad Traenála
Bóthar na Modhfheirme
Corcaigh
Éire

Teil:(021) 487 8200
Lóghlao:1850 506 300
Láithreán Gréasáin: http://www.guidedogs.ie
R-phost: info@guidedogs.ie


Comhairle Náisiúnta na hÉireann do na Daill

Bóthar Whitworth
Drom Conrach
Baile Átha Cliath 9
Éire

Teil:(01) 830 7033
Lóghlao:1850 33 43 53
Facs:(01) 830 7787
Láithreán Gréasáin: http://www.ncbi.ie/
R-phost: info@ncbi.ie

Page edited: 27 August 2013