Scrúdú Teoirice Tiomána

Réamhrá

Tugadh isteach tástáil teoirice tiomána in 2001 mar fhorlíonadh ar an tástáil phraiticiúil tiomána. Roimhe seo, níor ghá do thiománaithe tástáil a dhéanamh chun a gcuid eolais faoi rialacha an bhóthair ná faoin reachtaíocht a bhaineann le tiomáint a chur faoi scrúdú sula gcuirfidís isteach ar cheadúnas tiomána nó sula mbíodh an tástáil tiomána críochnaithe acu.

Ní mór go n-éireoidh leat sa tástáil teoirice tiomána sula gcuireann tú isteach ar do chéad cheadúnas foghlaimeora. Má d’éag do cheadúnas foghlaimeora ar a laghad 5 bliana ó shin, ní mór duit pas a fháil sa tástáil teoirice arís sula n-eiseofar ceadúnas foghlaimeora.

Ceanglaíonn reachtaíocht an AE, a dhéanann é seo a rialáil, go dtugann saoránaigh faoi thástáil phraiticiúil ar a gcuid eolais ar rialacha an bhóthair agus ar an reachtaíocht a bhaineann le tiomáint.

Seiceálfaidh do thástáil teoirice d’eolas ar limistéir, ar nós an mhéid a leanas:

  • Rialacha an bhóthair
  • Aireachtáil rioscaí
  • Éicithiomáint
  • Feasacht ar ghuaiseanna
  • Dea-iompar tiomána.

Tugtar faoin tástáil ag líonra ar fud na tíre de 41 láthair tástála agus úsáideann sí córas ríomhairithe atá éasca le húsáid. Is féidir tabhairt faoin tástáil i nGaeilge nó i mBéarla agus déantar freastal ar iarrthóirí ag a bhfuil riachtanais speisialta.

Caithfear teastas tástála teoirice a fháil sula ndeonaítear an chéad cheadúnas foghlaimeora i gcatagóir faoi leith feithicle.

Catagóirí tástála

Is iad na catagóirí tástála:

  • A – gluaisrothair agus móipéidí (Catagóirí ceadúnas tiomána AM, A1, A2, A)
  • B – carranna, tarracóirí agus feithiclí oibre (Catagóirí ceadúnas tiomána B, BE, W)
  • C – veaineanna agus trucailí os cionn 3,500kg (Catagóirí ceadúnas tiomána C, C1, CE, C1E)
  • D – Busanna (Catagóirí ceadúnas tiomána D, D1, DE, D1E)
  • CD – trucailí agus busanna (Catagóirí ceadúnas tiomána C, C1, CE, C1E, D, D1, DE, D1E)
  • TMT – modúl trucailí (níor mór gur phasáil tú tástáil D ón 30 Meán Fómhair 2014 i leith)
  • BMT – modúl busanna (níor mór gur phasáil tú tástáil C ón 30 Meán Fómhair 2014 i leith)

Má tá ceadúnas tiomána cheana féin agat do chatagóir áirithe agus más mian leat ceadúnas tiomána a fháil do chatagóir éagsúil óna bhfuil tástáil teoirice eile ag teastáil, caithfidh tú a pas a fháil sa tástáil teoirice don chatagóir sin sular féidir leat iarratas a dhéanamh ar cheadúnas foghlaimeora. Mar shampla, má tá ceadúnas tiomána do chatagóir B agat agus más mian leat ceadúnas tiomána a fháil do chatagóir C1, caithfidh tú a pas a fháil sa tástáil teoirice do chatagóir C agus ansin iarratas a dhéanamh ar cheadúnas foghlaimeora chatagóir C1.

Má pasálann tú tástáil teoirice chatagóir C nó D an 30 Meán Fómhair 2014 nó ina dhiaidh sin, tá rogha ann chun tabhairt faoi thástáil mhodúil TMT nó BMT chun an chatagóir eile (D nó C, faoi mar is cuí) a bhaint amach, a fhad agus a dhéantar seo laistigh den chéad 2 bhliain tar éis go ndearnadh an chéad tástáil.

Is féidir leat tuilleadh a léamh faoi chatagóirí feithiclí agus ceadúnais foghlaimeora anseo.

Tástálacha gluaisrothair agus cairr

Tá 40 ceist i dtástálacha chatagóir A agus B agus caithfidh tú freagra ceart a thabhairt ar 35 ceist go n-éireoidh leat. Tugtar 45 nóiméad duit chun freagra a thabhairt ar na 40 ceist sa tástáil.

Tástálacha trucaile agus bus

Tá 100 ceist i dtástálacha chatagóir C agus D agus caithfidh tú freagra ceart a thabhairt ar 74 ceist. Tugtar 100 nóiméad duit chun freagra a thabhairt ar na ceisteanna.

Chun pas a bhaint amach sa chomhthástáil teoirice CD, tugtar 140 nóiméad duit chun 104 as 140 ceist a fhreagairt i gceart. Chun pas a bhaint amach i dtástáil teoirice TMT nó BMT, tugtar 45 nóiméad duit chun 30 as 40 ceist a fhreagairt i gceart.

Tabhairt faoin tástáil

Tá an tástáil ríomhairithe agus féadtar tabhairt fúithi trí scáileán tadhaill nó luchóg agus méarchlár a úsáid. Teagascóireacht ghearr atá sa chéad chuid den scrúdú, ina dtugtar treoracha ar conas gabháil tríd an scrúdú anuas ar dheis a thabhairt duit cleachtadh a dhéanamh ar dhá cheist a fhreagairt. Ní gá go bhfuil tú liteartha ar ríomhairí.

Tá tástálacha chatagóirí A, B, C agus D ar fáil i nGaeilge. Más mian leat do thástáil a dhéanamh i nGaeilge, ba cheart duit é sin a lua nuair a chuireann tú do thástáil in áirithe.

Ceisteanna ilroghnacha atá i gceist le formáid na tástála. Bíonn freagraí marcáilte le cearnóg chearnógach ina n-aice, áit a gcuireann tú tic i mbosca amháin chun an freagra ceart a roghnú.

Má dhéanann tú botún nó má thagann athrú aigne ort, is féidir leat d’fhreagra a chealú. Más mian leat léim thar cheist, is féidir leat é sin a dhéanamh agus filleadh ar an gceist a fhreagairt ag deireadh do thástála. Sula gcríochnaíonn tú do thástáil, tá an rogha ann chun athbhreithniú a dhéanamh ar d’fhreagraí go léir agus, más mian leat, iad a athrú.

Scóráiltear an tástáil go huathoibríoch agus cuirtear na torthaí ar fáil duit láithreach bonn. Gheobhaidh tú teastas pas le haghaidh do thástála teoirice ag an ionad tástála.

Cibé acu má éiríonn leat nó má theipeann ort, tabharfar duit tuairisc scórála ina liostálfar na catagóirí a moltar breis staidéir a dhéanamh orthu, bunaithe ar conas a d’éirigh leat.

Iarratasóirí ag a bhfuil deacrachtaí léitheoireachta nó teanga

Tá roghanna éagsúla ar fáil chun cabhrú leat sa chás go bhfuil riachtanais speisialta léitheoireachta agat.

  • Sa chás go bhfuil aon deacracht le léitheoireacht agat, tá rogha guthaithe ar fáil ina léifear na ceisteanna agus na freagraí amach duit ach cluasáin a úsáid.
  • Is féidir leat iarratas a dhéanamh ar am breise a bheith agat chun do scrúdú a dhéanamh.
  • Is féidir seirbhís léitheora/taifeadóra a chur ar fáil ina ndéanfaidh ball foirne na ceisteanna agus na freagraí a léamh duit agus d’fhreagra a thaifeadadh ar an ríomhaire.
  • Tá tástálacha le tacaíocht ó aistritheoir ar fáil ach socrú speisialta a dhéanamh in ionaid tástála áirithe sa chás nach dtuigeann tú Gaeilge ná Béarla, fiú sa chás go gcuirtear ar fáil iad ach cluasáin a úsáid.

D’fhonn iarratas a dhéanamh ar am breise, ar sheirbhís léitheora/taifeadóra nó ar thástáil le tacaíocht ó aistritheoir, ní mór duit iarratas a dhéanamh ar an tástáil teoirice sa phost. Ina theannta sin, ní mór duit fianaise a chur ar fáil ar pháipéar oifigiúil ceannteidil ó mhúinteoir, ó dhochtúir nó ó ghairmí lena ndeimhnítear an cúnamh a theastaíonn uait.

Ceisteanna tástála

Bunaítear na ceisteanna a iarrfar ort i do thástáil teoirice tiomána ar Rialacha an Bhóthair agus ar an reachtaíocht reatha um thrácht ar bhóithre. Tá ag an tSeirbhís Tástála Teoirice Tiomána stór ceisteanna. Maidir le gach tástáil, úsáidfear roghnú randamach ceisteanna ón stór ceisteanna. Déantar an tástáil a nuashonrú ar bhonn leanúnach ag brath ar reachtaíocht nua agus leasaithe.

Ábhair foghlama

Tá fáil ar an liosta iomlán ceisteanna agus freagraí i dtaobh gluaisrothar agus carranna agus trucailí agus busanna ar fáil i bhformáidí leabhair agus dlúthdhiosca. Áirítear le CD-Romanna tástálacha cleachtais, áit ar féidir leat tabhairt faoi thástáil agus a thuiscint conas a oibríonn an scrúdú.

Tá fáil ar leabhair agus ar dhlúthdhioscaí ó shiopaí leabhar ar fud na tíre, agus ar an nguthán (Íosghlao 1890 606 106) agus ar líne ón tSeirbhís Tástála Teoirice Tiománaithe. Níl an t-ábhar seo saor in aisce. Déanann roinnt leabharlanna poiblí an t-ábhar seo a choimeád. Déan teagmháil le do leabharlann phoiblí áitiúil féachaint an féidir leat na hearraí seo a fháil ar iasacht.

Aois íosta agus an tástáil teoirice tiomána

Tá aoiseanna íosta ar leith i gceist ag ar féidir leat ceadúnas foghlaimeora a shealbhú le haghaidh feithiclí áirithe in Éirinn Mar shampla, ní mór do thiománaithe fheithiclí Chatagóir A1 (i.e. gluaisrothair áirithe) a bheith 16 bliana d’aois, ar a laghad, chun ceadúnas foghlaimeora a fháil. Ní mór do thiománaithe fheithiclí Chatagóir B (i.e. carranna áirithe) a bheith 17 mbliana d’aois, ar a laghad, chun a gcéad cheadúnas foghlaimeora a fháil.

Go teoiriciúil, is féidir leat tástáil teoirice tiomána a dhéanamh ag aois ar bith. Mar sin féin, caithfidh tú do theastas pas a chur isteach chuig ionaid na Seirbhíse Náisiúnta Ceadúnais Tiomána (NDLS) le d’iarratas ar do chéad cheadúnas foghlaimeora laistigh de dhá bhliain tar éis duit pas a fháil sa tástáil teoirice. Mar sin, más mian leat cur isteach ar cheadúnas foghlaimeora le haghaidh fheithiclí Chatagóir B, ní mór duit a bheith ar a laghad 15 bliana d’aois agus pas a bheith bainte amach agat sa tástáil teoirice tiomána chun an chéad cheadúnas foghlaimeora a bheith agat nuair a bhaineann tú 17 mbliana d’aois amach.

Má theipeann ort d’iarratas ar cheadúnas foghlaimeora a chur isteach chuig an NDLS laistigh de 2 bhliain tar éis pas a fháil i do thástáil teoirice, éagfaidh an teastas tástála agus beidh ort tabhairt faoin tástáil arís.

Ní ann d’aon aois uasta ag ar féidir leat tástáil teoirice tiomána a dhéanamh.

Nósanna imeachta gearán

Má tá tú míshásta le toradh do thástála teoirice, tá sé de cheart agat an cinneadh seo a achomharc. Labhair le maoirseoir na Tástála Teoirice Tiomána sula bhfágann tú an t-ionad tástála. Anuas air sin, is féidir leat foirm achomhairc a chomhlánú, atá ar fáil sna hIonaid Tástála Teoirice Tiomána go léir. Tá rialacha áirithe ann maidir le hachomhairc.

Ní mór duit d’achomharc a dhéanamh laistigh de 10 lá oibre tar éis duit do thástáil a dhéanamh.

Nuair a fhaightear d’achomharc, déanfar do thástáil a athmharcáil agus gheobhaidh tú an toradh laistigh de thréimhse idir 5 agus 10 lá oibre.

Má tharlaíonn sé go raibh an mharcáil a rinneadh i dtosach báire mícheart, eiseofar do theastas nua tástála teoirice duit. Is féidir leat níos mó a léamh faoi Chairt Chustaiméirí na Tástála Teoirice anseo.

Rialacha

Ní mór do dhuine ar bith ar mian leo cur isteach ar a gcéad cheadúnas foghlaimeora tabhairt faoin tástáil teoirice don chatagóir feithicle sin ar dtús.

Ní mór duit foirm bhailí aitheantais agus dhá ghrianghraf chomhionanna den saghas sin a úsáidtear don phas a thabhairt leat. Tá fáil ar fhaisnéis faoi riachtanais aitheantais ag www.theorytest.ie.

Teastas tástála teoirice tiomána a cailleadh a ionadú

Má chaill tú do theastas tástála teoirice tiomána nó má tá sé ar iarraidh, is féidir leat cóip dhúblach de a fháil. Is féidir leat teastas dúblach a iarraidh ar an nguthán trí ghlao a chur ar 1890 606 106, agus an táille riachtanach a íoc agus leas á bhaint as cárta creidmheasa nó dochair.

Iarrfar ort sonraí pearsanta agus tástála a thabhairt, ar nós d’ainm, sheolta, dháta breithe agus d’uimhir dheimhnithe tástála.

Rataí

Seo a leanas an costas atá ar thástáil teoirice tiomána:

  • Catagóir A nó B – €45
  • Catagóir C nó D – €72
  • Catagóir CD – €84
  • Modúl TMT nó BMT – €45

Cosnaíonn teastas dúblach tástála teoirice tiomána €15.

Is é an táille atá ar achomharc €15. Aisíoctar seo leat má éiríonn leat.

Conas Iarratas a dhéanamh

Is féidir leat cuir isteach ar agus íoc as do thástáil teoirice tiomána ar líne. Tá an fhoirm iarratais (pdf) ar fáil ón tseirbhís tástála agus ionaid NDLS freisin.

Ina theannta sin, is féidir leat tástáil a chur in áirithe trí ghlao gutháin a chur ar an ionad thíos. Iarrfar ort d’Uimhir PSP a sholáthar (tugadh Uimhir RSI air seo roimhe seo), mar sin, coimeád seo in aice láimhe. Mar rogha air sin, is féidir leat glao agus foirm iarratais a iarraidh tríd an bpost. Ba cheart d’fhoirm iarratais chomhlánaithe mar aon leis an táille chuí a sheoladh chuig an seoladh thíos.

Is féidir leat íoc as do thástáil agus cárta creidmheasa nó dochair, seic nó ordú poist á úsáid. I gcás chatagóirí tástála A agus B, is féidir leat íoc le Ríomhdhearbhán ó asraon Payzone.

Nuair a fhaightear d’iarratas, cuirfear ar an eolas thú mar gheall ar dháta, láthair agus am do thástála roimh ré. Is féidir tástáil teoirice a athsceidealú nó a chealú ar líne nó is féidir leat teagmháil a dhéanamh leis an ionad glaonna chun amhlaidh a dhéanamh.

Nuair a bhaineann tú d’ionad tástála amach, seiceálfar do cháipéisíocht go léir. Ní mór duit cuimhneamh foirm áirithe aitheantais a thabhairt leat, faoi mar a luaitear thuas. Tabharfar ansin thú chuig stáisiún oibre thú chun an tástáil a dhéanamh.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Tástáil Teoirice Tiomána

P.O. Bosca 15
Dún Dealgan

Éire

Lóghlao:1890 606 106 Monday-Friday 8.00am-6.00pm.
Láithreán Gréasáin: http://www.theorytest.ie/index.php

Page edited: 4 August 2016