Pointí pionóis i gcomhair cionta tiomána

Eolas

Tugadh córas na bpointí pionóis i gcomhair cionta tiomána isteach an 31 Deireadh Fómhair 2002. In Aibreán 2006, tugadh isteach fíneálacha muirir sheasta do thiománaithe a bhí ciontach i gcionta tiomána. Is é an dlí a rialaíonn pointí pionóis ná an tAcht um Thrácht ar Bhóithre 2002. Is éard atá i bpointe pionóis ná iomardú foirmiúil ó na Gardaí ar do cheadúnas tiomána a thaispeánann go bhfuil tú ciontach i gcion tiomána sainithe.

Is í an aidhm atá leis na pointí pionóis ná tionchar agus feabhas a chur ar iompar tiománaithe agus iarracht a dhéanamh dul i ngleic le líon na ndaoine atá ag fáil bháis agus á ngortú go dona ar na bóithre, rud nach féidir glacadh leis. Tá córais pointí pionóis i bhfeidhm i dtíortha eile freisin. Léiríonn taithí idirnáisiúnta gur éirigh leis an gcóras pointí pionóis líon na mbásanna ar na bóithre sna tíortha sin a laghdú.

Cé gur ar do cheadúnas tiomána a chuirtear pointí pionóis, ní bhíonn na pointí le feiceáil go fisiciúil ar an gceadúnas. Ina áit sin, bíonn do phointí pionóis taifeadta ar thaifead do cheadúnais tiomána. Taifid ceadúnas tiomána ar siúl ar an Comhad Náisiúnta Feithiclí agus Tiománaithe i bhfeidhm ag an Roinn Iompair, Spóirt agus Turasóireachta.

An 1 Lúnasa, 2014 bhí líon na bpointí pionóis (pdf) mhéadaithe do roinnt cionta tiomána (pdf). Bhí an tairseach dícháiliú a laghdú go dtí 7 pointí pionóis dóibh siúd fháil ar a gcuid chéad cheadúnas foghlaimeora ar nó tar éis 1 Lúnasa 2014 agus ina dhiaidh le linn na chéad 2 bhliain nuair a thiomáint siad faoina cheadúnas tiomána ar dtús.

An 8 Nollaig 2014, bhí níos mó athruithe a tugadh isteach lena n-áirítear 14 cionta nua pointí pionóis.

Conas a oibríonn córas na bpointí pionóis?

Taifeadtar cionta pointí pionóis ar thaifead do cheadúnais tiomána:

  • Má chiontaítear tú i gcion tiomána a bhfuil pointí pionóis ag gabháil leis, nó
  • Má sheirbheáiltear tú le fógra fíneála seasta maidir le cion líomhnaithe a dtéann pointí pionóis leis agus go roghnaíonn tú an fhíneáil a íoc seachas dul chuig na cúirteanna chun an cás a réiteach.

Níl cead ag aon tiománaí feithicil a thiomáint nuair atá 12 pointe pionóis reatha ar a gceadúnas tiomána acu. Dícháileofar aon tiománaí a fhaigheann 12 pointe pionóis in aon tréimhse 3 bliana ó thiomáint ar feadh 6 mhí. Tá an tairseach dícháiliú a laghdú go dtí 7 pointí pionóis dóibh siúd fháil ar a gcuid chéad cheadúnas foghlaimeora ar nó tar éis 1 Lúnasa 2014 agus ina dhiaidh le linn na chéad 2 bhliain nuair a thiomáint siad faoina cheadúnas tiomána ar dtús.

An mbaineann pointí pionóis le gach ceadúnas tiomána Éireannach?

Baineann. Baineann pointí pionóis le ceadanna foghlaimeora agus le ceadúnais tiomána iomlána Éireannacha. Baineann pointí pionóis le tiománaithe, chomh maith, a bhfuil ceadúnais tiomána iasachta acu a thiomáineann in Éirinn. Má tá duine ag tiomáint in Éirinn agus ceadúnas iasachta acu, cruthaítear taifead ar mhaithe le pointí pionóis a thaifeadadh. Má bhailíonn an tiománaí 12 phointe pionóis i dtréimhse 3 bliana, dícháileofar iad ó thiomáint in Éirinn.

Pointí pionóis a fhaightear i ndlínsí eile

Ghlac Ballstáit an AE le Coinbhinsiún ar Dhícháiliú Tiomána i 1998. Cuireann Acht um Thrácht Bóithre 2002 na hÉireann creat ar fáil chun an Coinbhinsiún a chur i bhfeidhm. Tá Alt 9 deartha chun teacht i bhfeidhm an chreata a éascú d’fhonn comhoibriú déthaobhach a dhéanamh le Ballstáit eile de chuid an AE i gcur i bhfeidhm dhícháiliú tiomána i gcomhair roinnt cionta tromchúiseacha um thrácht ar bóithre a rinneadh i mBallstát eile.

Tá socrú cheana féin ann ina n-aithnítear pointí pionóis idir an Ríocht Aontaithe, Tuaisceart Éireann agus Oileán Mhanainn. Tá an Chomhairle Aireachta Thuaidh Theas ag scrúdú aithint pointí pionóis idir Tuaisceart Éireann agus Poblacht na hÉireann.

Cén uair a thagann na pointí i bhfeidhm - an dáta a rinne mé an cion?

Ní shea. Má tá cion tiomána déanta agat a dtéann pointí pionóis leis, gheobhaidh tú fógra scríofa ón tÚdarás um Shábháilteacht ar Bhóithre dod’ chur ar an eolas go bhfuil an líon cuí pointí pionóis á gcur le do cheadúnas tiomána. Beidh sonraí maidir le d’ainm, do sheoladh, dáta, am agus láthair an chiona tiomána atá i gceist sa bhfógra seo, chomh maith le dearbhú gur íoc tú an táille seasta don chion nó gur ciontaíodh sa chúirt tú as an gcion seo. Beidh an dáta a eisíodh an fógra ort ar an bhfógra seo freisin. Is é seo an dáta tábhachtach ós rud é nach gcuirfear na pointí le do cheadúnas ach 28 lá tar éis an dáta seo.

Nuair a eisíonn an Garda Síochána fógra muirear seasta do dhuine mar gheall ar chion tiomána ar a ngearrtar pointí pionóis agus má íocann an duine an fhíneáil sin laistigh de 56 lá, cuireann na Gardaí an Roinn Iompair, Turasóireachta agus Spóirt (RITAS) ar an eolas ar an bhfíric sin. Eisíonn an RITAS, thar ceann an Údaráis um Shábháilteacht ar Bhóithre, fógra don duine ansin go gcuirfear an líon cuí pointí pionóis lena gceadúnas tiomána 28 lá i ndiaidh go n-eisítear an fógra sin. Ar an nós céanna, má theipeann ar dhuine an fhíneáil mhuirir sheasta laistigh de 56 lá, seirbheálfaidh na Gardaí toghairm ort chun teacht os comhair na Cúirte Dúiche chun an cion líomhnaithe tiomána a fhreagairt.

Má chiontaítear thú i leith cion tiomána i gcúirt ina dhiaidh sin, cuireann an Chúirt Dúiche an RITAS ar an eolas faoin gciontú sin agus ar an líon pointí pionóis a bhaineann leis an gciontú sin. Eisíonn an RITAS, thar ceann an Údaráis um Shábháilteacht ar Bhóithre, fógra don duine ansin go gcuirfear an líon cuí pointí pionóis lena gceadúnas tiomána 28 lá i ndiaidh go n-eisítear an fógra sin.

Cuirtear gach pointe pionóis a chuirtear le do cheadúnas tiomána, cibé acu tríd an bhfógra muirear seasta a íoc nó trí chiontú sna cúirteanna i dtaifead ar Chomhad Náisiúnta na dTiománaithe. Cuireann seo ar chumas comhlachtaí árachais rochtain a bheith acu ar fhaisnéis faoi phointí pionóis a choimeádtar ar an taifead. Ní chuirtear pointí pionóis i dtaifead, go fisiciúil, ar do cheadúnas. Cuirtear i dtaifead iad ar thaifead do cheadúnais tiomána, atá a choimeád ar Chomhad Náisiúnta na bhFeithiclí agus na dTiománaithe atá á oibriú ag an RITAS.

Tá eolas ar-fógraí muirir sheasta agus fíneálacha ar fáil sa doiciméad ar chionta tiomána.

Cé chomh fada a fhanann pointí pionóis ar do cheadúnas?

Maireann pointí pionóis ar feadh trí bliana. Ciallaíonn sé seo go bhfanfaidh siad ar do cheadúnas tiomána reatha ar feadh tréimhse 3 bliana ón dáta tosaigh (an dáta a thagann siad i bhfeidhm). Ní chomhairfear aon tréimhse a bhfuil do cheadúnas as dáta mar chuid den tréimhse 3 bliana. Nuair a bhailíonn tú 12 pointe agus go ndícháilítear tú ar feadh tréimhse sé mhí, baintear na pointí ar tharla an dícháiliú mar thoradh orthu ag deireadh na tréimhse 6 mhí.

Sampla

Fuair mé 2 phointe pionóis i gcomhair cion tiomána i Meitheamh 2010. Chuaigh mo cheadúnas tiomána in éag i Meán Fómhair 2012 ach rinne mé athnuachan air in Eanáir 2013. Dá mbeinn tar éis mo cheadúnas a athnuachan láithreach d’fhanfadh na pointí ar mo cheadúnas go dtí Meitheamh 2013. Ní chomhaireann na trí mhí a raibh mo cheadúnas imithe in éag i dtreo na trí bliana de na pointí pionóis, áfach. Ciallaíonn sé seo go bhfanfaidh na pointí pionóis ar mo cheadúnas go dtí Meán Fómhair 2013.

Má dhícháilítear tú ó thiomáint ar feadh tréimhse sé mhí mar thoradh ar 12 pointe nó níos mó a bheith bailithe agat, bainfear an líon pointí atá ar do cheadúnas ar an dáta a dhícháilítear tú (.i. 28 lá tar éis an dáta a eisíodh fógra scríofa ón Roinn Iompair, Turasóireachta agus Spóirt) de do cheadúnas ag deireadh na sé mhí. Ciallaíonn sé seo má fhaigheann tú aon phointí pionóis breise le linn na tréimhse sé mhí a bhfuil tú dícháilithe go gcuirfear na pointí seo le do cheadúnas tiomána nuair a bhaintear an dícháiliú agus nuair a thugtar do cheadúnas tiomána ar ais duit.

Má thugann An Roinn Iompair, Turasóireachta agus Spóirt fógra duit go bhfuil tú dícháilithe ó thiomáint mar gheall go bhfuil 12 pointe pionóis nó níos mó bailithe agat, beidh ort do cheadúnas tiomána a shíneadh isteach ag d’Oifig Mótarchánach ar feadh na tréimhse sé mhí.

Cad a tharlaíonn má bhí duine eile ag tiomáint mo fheithicil?

I gcásanna gur ceamara a thug an cion tiomána faoi deara seoltar an fógra táille seasta chuig úinéir cláraithe na feithicle. Mura raibh an t-úinéir cláraithe ag tiomáint ag an am a rinneadh an cion, ba chóir dóibh an fhoirm atá ceangailte leis an bhfógra a chomhlánú, ag tabhairt sonraí an té a bhí ag tiomáint. Ba chóir é seo a sheoladh isteach chuig an Stáisiún Gardaí cuí leis an mbunfhógra táille seasta. (Ná cuir íocaíocht faoi iamh). Eiseoidh na Gardaí fógra táille seasta ar an tiománaí.

Cé acu cionta tiomána a mbíonn pointí pionóis mar thoradh orthu?

An tAcht um Thrácht ar Bhóithre 2002, arna leasú, do na cionta gluaisteánaíochta is féidir a thabhú pointí pionóis. Mar sin féin, ní léir curtha i bhfeidhm. Ó 8 Nollaig 2014, tá 62 cionta tiomána a bheidh mar thoradh i bpointí pionóis. Féach an liosta reatha de cion tiomána a dtéann pointí pionóis leo (pdf).

Seo a leanas roinnt samplaí den chaoi a ghearrtar pointí pionóis agus fíneálacha.

  • Cionta luais: táille seasta €80 chomh maith le 3 phointe pionóis. Má rugadh ort ar cheamara tráchta gardaí ag tiomáint ag luas iomarcach gheobhaidh tú fógra maidir le d’fhíneáil agus do phointí pionóis as an gcion sa phost. Tá 28 lá agat chun do fíneáil a íoc ón dáta a eisítear an fógra ort. Mura n-íocann tú d’fhíneáil, méadaítear an fhíneáil go €120 a íocann tú taobh istigh de 28 lá. Mura bhfuil an táille íoctha agat fós tar éis an méid seo ama (56 lá), beidh ort dul chuig do Chúirt Dúiche. Má chiontaítear sa chúirt tú as cionta a bhaineann le tiomáint ag luas iomarcach agus gan fíneálacha a íoc, gheobhaidh tú 5 phointe pionóis agus fíneáil €1,000 ar a mhéid.
  • Cionta maidir le crios sábhála: Gearrfar fíneáil táille seasta €60 euro ort mar phionós as ucht gan crios sábhála a bheith ort, nó cead a thabhairt do leanaí faoi 17 mbliana d’aois taisteal i d’fheithicil gan chrios sábhála. Ní mór duit an fhíneáil seo a íoc taobh istigh de 28 lá, nó fíneáil bhreise €90 a íoc taobh istigh de 56 lá den chion. Cuirfear 3 phointe pionóis le do cheadúnas má roghnaíonn tú gan dul chuig an gcúirt. Má chiontaítear sa chúirt tú as gan crios sábhála a bheith ort, cuirfear 5 phointe pionóis le do cheadúnas agus beidh tú faoi dhliteanas ag fíneáil €2,000 don chéad chion. Léigh tuilleadh faoi na rialacháin a bhaineann le crios sábhála a chaitheamh in Éirinn.
  • Cionta maidir le hárachas gluaisteán: Is iondúil go mbíonn pionós fíneála suas le €2,500, 5 phointe pionóis agus, de lánrogha na cúirte, téarma príosúnachta nach faide ná sé mhí. Is féidir leis an gcúirt cinneadh a dhícháiliú tú ó tiomáint, seachas ar phointí pionóis a fhorchur. Sa chás sin, beidh tú a dhícháiliú ar feadh 2 bhliain nó níos mó le haghaidh an chéad chiona agus 4 bliana nó níos mó i gcás an dara cion laistigh de 3 bliana de na chéad chiona.
  • Tiomáint neamhaireach: Is é an sainmhíniú atá air seo ná ‘feithicil a thiomáint in áit phoiblí gan aire agus cúram ceart'. Is iad na Gardaí a fhorfheidhmíonn cionta tiomána neamhaireach agus bíonn láithreas cúirte éigeantach i gceist leis seo. Gheobhaidh tiománaí a cúisíodh agus a ciontaíodh as tiomáint neamhaireach 5 phointe pionóis ar a gceadúnas agus fíneáil suas le €5,000. Má bhíonn an tiomáint mhíchúramach báis nó díobhála tromchúisí coirp , is é an tiománaí dlífear ar é nó í a chiontú ar díotáil príosúnacht ar feadh téarma nach faide ná 2 bhliain nó fíneáil suas le €10,000 nó iad araon..

Conas is féidir liom a fháil amach cé mhéad pointí pionóis atá agam ar mo cheadúnas tiomána?

Chun a fháil amach cé mhéad pointí pionóis atá ar do thaifead cheadúnas tiomána, déan teagmháil leis an tSeirbhís Náisiúnta um Cheadúnais Tiomána (NDLS) ag 076 108 7880 nó seol ríomhphost info@ndls.ie, agus d'uimhir cheadúnais tiomána a lua.

Tuilleadh eolais

Údarás Um Shábháilteacht Ar Bhóithre

Páirc Ghnó Ghleann na Muaidhe
Cnoc an tSabhaircín
Béal an Átha
Maigh Eo
Éire

Teil:(096) 25000
Lóghlao:1890 506 080
Facs:(096) 25252
Láithreán Gréasáin: http://www.rsa.ie
R-phost: info@rsa.ie


Page edited: 19 November 2015