Díolúintí ón gCáin Mhaoine Áitiúil

Réamhrá

Tá roinnt maoine díolmhaithe ón gCáin Mhaoine Áitiúla agus d’fhéadfadh roinnt daoine bheith in ann íocaíocht na cánach a iarchur má chomhlíonann siad critéir shonraithe. Léigh tuilleadh faoi íocaíocht CMÁ a iarchur.

Díolúintí ón gCáin Mhaoine Áitiúla

Tá roinnt maoine díolmhaithe ón CMÁ. Is iad seo:

Beidh maoin a cheannaíonn ceannaitheoir céaduaire idir an 1 Eanáir 2013 agus an 31 Nollaig 2013 díolmhaithe go dtí deireadh 2019. Tá an díolúine seo faoi réir roinnt coinníollacha, lena n-áirítear nach mór don mhaoin bheith mar phríomháit chónaithe an duine nó an t-aon áit chónaithe atá acu. Má dhíoltar an mhaoin ina dhiaidh sin nó murab í príomháit chónaithe an duine idir an 2013 agus 2016, ní bhaineann an díolúine a thuilleadh.

maoin a féintógadh idir an 1 Eanáir agus an 1 Bealtaine 2013 díolmhaithe go dtí deireadh 2019 má úsáidtear é mar do phríomháit chónaithe nó an t-aon áit chónaithe atá agat. Má dhéantar an mhaoin a dhíol ina dhiaidh sin, ní bhaineann an díolúine a thuilleadh.

Níl maoin a fhéintógtar i ndiaidh an 1 Bealtaine 2013 agus roimh an 1 Samhain 2019 faoi dhliteanas íoc as CMÁ go dtí 2019 (fiú má dhíoltar arís é sa tréimhse sin).

Beidh maoin nua agus nár baineadh leas astu roimhe seo a ceannaíodh ó thógálaí nó ó fhorbróir idir an 1 Eanáir 2013 agus an 31 Deireadh Fómhair 2019 díolmhaithe go dtí deireadh 2019 (fiú má dhíoltar arís í sa tréimhse sin).

Maoin chónaithe a thóg tógálaí nó forbróir ach nár díoladh go fóill agus nár baineadh leas astu mar áiteanna cónaithe go fóill (tugtar stoc trádála orthu seo).

Maoin áirithe atá lonnaithe in eastáit tithíochta neamhchríochnaithe (ar a dtugtar “eastáit taibhse”) a shonróidh sna Rialacháin Airgeadais (Cáin Mhaoine Áitiúla) 2013.

Maoin a ndeimhnítear a ndearna leibhéal suntasach de dhíobháil ag pirít dóibh, i gcomhréir leis na rialacháin atá le foilsiú ag an Roinn Comhshaoil, Pobail agus Rialtais Áitiúil.

Maoin chónaithe atá faoi úinéireacht charthanachta nó chomhlachta phoiblí agus a úsáidtear chun cóiríocht agus tacaíocht a chur ar fáil do dhaoine a bhfuil riachtanas ar leith acu, sa mhullach ar riachtanas ginearálta tithíochta d’fhonn ligean dóibh cónaí sa phobal (mar shampla, sciath-thithíocht do dhaoine scothaosta nó do dhaoine atá faoi mhíchumas).

Tithe cláraithe altranais.

Maoin atá sé deimhnithe go bhfuil damáiste suntasach piríte déanta uirthi. Rinneadh an díolúine maidir le maoin a bhfuil damáiste suntasach piríteach déanta uirthi a mhéadú leis an Acht Airgeadais (Cáin Mhaoine Áitiúil) (Leasú), 2015. Baineann an díolúine seo le maoin chónaithe a bhfuil sé cruthaithe go ndearnadh damáiste suntasach piríte uirthi. Sna cásanna seo, beidh díolúine ag na maoine ar feadh timpeall 6 bliana. Is féidir na treoracha mionsonraithe a léamh ar revenue.ie.

Más rud é go raibh duine cáilithe don díolúine um thithe altranais ar an 1 Bealtaine 2013, beidh an díolúine sin ag baint leis an maoin go dtí an chéad dáta luachála eile (1 Samhain 2019). Fiú más rud é go bhfaigheann an duine bás agus go ndíoltar an mhaoin, fanann an díolúine leis an maoin. Mar sin féin, más rud é go raibh duine i dteideal don díolúine tar éis an chéad dáta luachála, an 1 Bealtaine 2013, sa chás sin ní mhairfidh an díolúine ach chomh fada is an tréimhse lenar deonaíodh í. Más rud é go bhfaigheann an té ar leis an maoin bás, sa chás sin beidh an mhaoin faoi dhliteanas CMÁ ag an chéad dáta dliteanais eile (1 Samhain gach bliain).

Teach soghluaiste, feithicil nó árthach.

Maoin atá go hiomlán faoi réir rátaí tráchtála.

Maoin taidhleoireachta.

Maoin a úsáideann comhlachtaí carthanúla mar chóiríocht chónaithe maidir le gníomhaíochtaí caitheamh aimsire atá mar chuid lárnach de chuspóir carthanúil an chomhlachta, ar nós gníomhaíochtaí treorach agus gasógaíochta.

Maoin chónaithe a ceannaíodh, a tógadh nó a oiriúnaíodh go ndéanfaí áit oiriúnach chónaithe den mhaoin do dhuine atá ar éagumas buan agus iomlán mar a n-áit chónaithe aonair nó a bpríomháit chónaithe. I gcas oiriúnuithe a dhéanamh ar mhaoin, ní bheidh an díolúine i gceist ach amháin nuair a sháraíonn costas na n-oiriúnuithe 25% de luach margaidh na maoine sula ndéantar í a oiriúnú. Cuirtear deireadh leis an díolúine má dhíoltar an mhaoin agus mura gcónaíonn an duine atá ar éagumas inti a thuilleadh mar a n-áit chónaithe aonair nó a bpríomháit chónaithe. (Tabhair faoi deara, tá faoiseamh le fáil ón CMÁ ar mhaoin a oiriúnaíodh le haghaidh áitiú ag duine atá faoi mhíchumas. Féadfaidh siad cáiliú do laghdú ar luach margaidh na maoine chun críocha an CMÁ. Ní bhíonn an faoiseamh seo i gceist ach nuair a mhéadaíonn an obair oiriúnaithe luach margaidh na maoine.)

Féadfaidh tú Treoirlínte na gCoimisinéirí Ioncaim ar Fhaoiseamh ó Cháin Mhaoine Áitiúil do Dhaoine atá faoi Mhíchumas/Éagumas (pdf) a léamh anseo.

Conas iarratas a dhéanamh

Chun éileamh a dhéanamh ar dhíolúine, caithfidh tú do Thuairisceán Cánach Áitiúla Réadmhaoine agus an coinníoll díolúine a bhaineann le do chás (tá na coinníollacha go léir liostaithe ar shuíomh gréasáin Revenue). Ba cheart do thuairisceán a aighniú faoin dáta bainteach iomchuí. Más rud é nach ndéanann tú tuairisceán agus nach gcuireann tú Revenue ar an eolas go bhfuil díolmhú ag do mhaoin, féadfar go mbeidh Meastachán ar an gCáin Revenue iníoctha.

Murar cháiligh tú do dhíolúine i mblianta roimhe seo ach má cháilíonn tú anois, ba cheart duit iarratas a dhéanamh ar dhíolúine trí scríobh chuig na Coimisinéirí Ioncaim (féach an seoladh thíos). Ba cheart duit d’ainm, Aitheantas na Maoine, seoladh na Maoine agus do UPS nó d’uimhir thagartha cánach a sholáthar.

Cá ndéanfaidh mé iarratas?

Na Coimisinéirí Ioncaim

Brainse Cáin Mhaoine Áitiúil (CMÁ)
Bosca Poist 1
Luimneach


Teil:+353 (0) 1 738 3626
Láithreán Gréasáin: http://www.revenue.ie/en/tax/lpt/index.html

Page edited: 30 August 2018