Seirbhísí Cúram pobail

Réamhrá

Tagraítear ó thráth go chéile do sheirbhísí sláinte pobail a sholáthraítear ag leibhéal an phobail in Éirinn mar 'Sheirbhísí Cúraim Phobail'. Is iondúil gurb é Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) a sholáthraíonn iad. Féadann eagrais deonacha seirbhísí cúraim phobail a sholáthar i gcomhar leis, nó ar son an FSS faoi leith. Tá éagsúlacht leathan ann i leibhéal na seirbhísí a bhíonn ar fáil i gceantair éagsúla den tír.

Go ginearálta bíonn sealbhóirí chárta leighis dteideal seirbhísí cúraim phobail a fháil saor in aisce. Féadann daoine eile a bheith ina dteideal, ach ní i gcónaí ar féidir na seirbhísí a fháil.

Cad is seirbhísí cúraim phobail ann?

Féadtar an tseirbhís altranais sláinte phoiblí, an tseirbhís cúnaimh bhaile, fisiteiripe, teiripe saothair, seirbhís cosliachta, cúram lae, seirbhís cúraim fhaoisimh, srl. a áireamh leis na seirbhísí cúraim phobail.

Rialacha

Bíonn difríocht idir na rialacha maidir leis na seirbhísí cúraim phobail nach foláir a sholáthar de réir na seirbhísí éagsúla. I roinnt cásanna, ní mór do Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte seirbhísí a sholáthar; agus i gcásanna eile, bíonn rogha ag an FSS an tseirbhís a chur ar fáil nó gan í a chur ar fáil.

Altraí Sláinte Phoiblí

Ní foláir do Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte seirbhís altranais a sholáthar saor in aisce do gach sealbhóir chárta leighis. Ní gá go mbíonn an tseirbhís teoranta do shealbhóirí chárta leighis, cé go bhfaigheann siadsan tosaíocht óir teidlíocht dhlíthiúil a bheith acu.

Soláthraíonn na haltraí sláinte phoiblí go leor de na riachtanais bhunúsacha altranais agus leighis, agus soláthraítear roinnt seirbhísí speisialta i roinnt limistéar cúraim phobail. Áirítear leo seo an t-altranas istoíche, altranas lae, altranas ag an deireadh seachtaine agus altranas clapsholais. Bíonn éagsúlacht idir na seirbhísí a sholáthraíonn na haltraí sláinte phoiblí ó cheantar go chéile, agus is minic iad mar phointe rochtana do sheirbhísí cúraim phobail eile.

Fostaíonn roinnt Oifigí Sláinte Áitiúil cúntóirí cúraim mar thaca don tseirbhís altranais sláinte phoiblí. Is é an ról atá acu ná cúram pearsanta a sholáthar seachas seirbhísí baile, ach bíonn forluí ann idir cuid dá gcúraim agus cúraim na gcúntóirí baile.

Seirbhísí Cúnamh Baile

Féadann Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte socruithe a dhéanamh (ach ní chaithfidh siad) chun cabhrú le cothabháil na ndaoine tinne nó easlána ag a mbaile. Féadann siad socruithe a dhéanamh freisin do dhaoine óna theastódh cúram institiúide seachas sin. Is é an gnáthbhealach chuige sin ná seirbhís cúnaimh bhaile a sholáthar.

Féadann Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) nó eagrais deonacha cúntóirí bailea fhostú. Is iondúil go gcabhraíonn siad leis na gnáthchúraim baile, cé gur féidir leo cabhrú le cúram pearsanta fosta. Má fhaigheann tú cúntóir baile, b’fhéidir go mbeadh ort cuid den costas a íoc, ach athraíonn an cleachtas sin ó cheantar go chéile.

Soláthraíonn roinnt Oifigí Sláinte Áitiúil seirbhís fhaoisimh theoranta cúnaimh bhaile do chúramóirí.

An Fhisiteiripe

Is sa phobal a sholáthraítear seirbhísí fisiteiripe go ginearálta, agus is iondúil iad a bheith saor in aisce do shealbhóirí chárta leighis. Bíonn liostaí feithimh i bhfeidhm i go leor ceantar. Ní bhíonn seirbhísí baile ar fáil ach i líon beag cásanna.

Teiripeoirí Saothair

Fostaíonn an chuid is mó d'Oifigí Sláinte Áitiúil teiripeoirí saothair. Bíonn a gcuid seirbhísí ar fáil saor in aisce do shealbhóirí chárta leighis de ghnáth. Bíonn liostaí feithimh i bhfeidhm sa chuid is mó de na limistéir chúraim phobail do na seirbhísí sin.

Seirbhísí Cosliachta

Bíonn seirbhísí cosliachtaar fáil saor in aisce do shealbhóirí chárta leighis sa chuid is mó de na limistéir chúraim phobail.

Áiseanna Teicniúla

Cuireann an FSS áiseanna agus fearais leighis agus máinliachta, ar nós cathaoireacha rotha agus áiseanna siúil, a sholáthar saor in aisce do shealbhóirí chárta leighis agus do dhaoine atá ar an Scéim Tinneas Fadtéarmach. Mura bhfuil cárta leighis agat, féadann tú na háiseanna agus fearais sin a fháil saor in aisce más cuid de chóireáil ospidéil iad. Is amhlaidh i gcleachtadh go bhféadann na Limistéir FSS roinnt cabhrach le costais a chur ar fáil i gcásanna eile.

Má tá árachas sláinte príobháideach agat, d'fhéadfaí go gcumhdófaí tú do chuid nó d’iomlán na gcostas.

Cúram faoisimh

Féadann an cúram faoisimh a bheith bunaithe sa phobal nó in institiúid. Is amhlaidh i gcleachtadh go soláthraítear an cúram faoisimh do chéim athraitheach ag roinnt ionad ar fud na tíre – sa FSS i roinnt cásanna agus ag eagrais deonacha i gcásanna eile.

Ionaid Lae

Áirítear leis na hionaid lae na hionaid a sholáthraíonn gníomhaíochtaí lae ar nós na n-áiseanna caithimh aimsire, spóirt agus fóillíochta agus na n-áiseanna sainchlinice a sholáthraíonn teaglaim de sheirbhísí athshlánaithe leighis agus gairme. Soláthraítear ionaid lae ar bhonn athraitheach ar fud na tíre, roinnt acu arna maoiniú ag an bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte agus cinn eile arna maoiniú ag eagrais deonacha. Ní bhíonn na hionaid lae a sholáthraíonn cúram leighis chomh forleathan céanna, agus is é an FSS a mhaoiníonn iad. Is trí tharchur a fhaightear rochtain ar na hionaid lae, agus bíonn na coinníollacha incháilitheachta éagsúil ó cheantar go ceantar, rud a chiallaíonn go mbíonn tástálacha i bhfeidhm i roinnt cásanna.

Seirbhís Béilí

Is meascán de chomhlachtaí deonacha agus reachtúla a sholáthraíonn na seirbhísí béilí go ginearálta. Bíonn na slite ina soláthraítear iad seo éagsúil ó cheantar go ceantar. Is trí tharchur a fhaightear rochtain ar sheirbhísí béilí de ghnáth. D’fhéadfaí go n-iarrfaí ort cuid de chostas na seirbhísí béilí a chlúdú. Bíonn na coinníollacha incháilitheachta éagsúil ó cheantar amháin go chéile.

Iompar

Soláthraíonn an FSS seirbhísí iompair ar bhonn athraitheach ar fud na tíre. Áirítear leis na seirbhísí seo rochtain ar ospidéil lae agus ar ionaid lae, agus rochtain ar rannóga na n-othar seachtrach agus ar sheirbhísí ospidéil eile.

Seirbhísí eile

Áirítear leis na seirbhísí cúraim phobail eile oibrithe, teiripeoirí urlabhra agus bia-eolaithe.

Conas Iarratas a dhéanamh

Ba chóir duit é a fhiafraí de do dhochtúir teaghlaigh ar dtús, nó a dhul i dteagmháil le Oifig Sláinte Áitiúil.

Page edited: 8 July 2015