Saoire cúramóra

Rialacha

Is gá duit a bheith ag obair do d'fhostaí ar feadh tréimhse leanúnaí de 12 mhí le bheith i dteideal iarratas a dhéanamh ar shaoire cúramóra.

Is gá go mbeadh gá ag an duine a bhfuil sé i gceist agat aire a thabhairt dó/di le cúram agus aire lánaimseartha i dtuairim oifigigh chinnidh de chuid na Roinne Coimirce Sóísialaí. (Tagann an Roinn ar an cinneadh ag úsáid faisnéise a sholáthraíonn dochtúir clainne (GP) an té a mbeidh tú ag tabhairt cúraim dó/di). Ní mór don té a bhfuil sé i gceist agat cúram a thabhairt dó /di a bheith chomh mór sin faoi mhíchumas agus go bhfuil an cúram seo a leanas de dhíth orthu:

• Maoirseacht leanúnach agus cúnamh uathu go rialta le linn an lae i leith a ngnáth-riachtanas pearsanta, cúnamh chun ithe, ól, iad féin a nigh nó a ghléasadh, nó
• Maoirseacht leanúnach ionas nach gcuirfidh siad iad féin i mbaol contúirte

Ní gá gur ball clainne nó céile a bheadh sa duine a bhfuil sé i gceist agat cúram a thabhairt dó/di, d'fhéadfadh gur cara nó comhghleacaí a bheadh ann.

Ag glacadh le saoire cúramóra

D'fhéadfá iarratas a dhéanamh le saoire cúramóra a ghlacadh in aon tréimhse leanúnach amháin de 104 seachtaine nó eile i dtréimhsí éagsúla nach mó ná 104 seachtaine ar an iomlán. Mura dtógann tú saoire cúramóra in aon tréimhse leanúnach amháin, is gá go mbeidh bearna de 6 seachtaine ar an laghad idir na tréimhsí de shaoire cúramóra. Ní mór duit a chur in iúl do d’fhostóir i scríbhinn 6 seachtaine ar a laghad roimh ré, gur mhaith leat saoire mháithreachais a thógáil - féach 'Conas iarratas a dhéanamh' thíos.

Is féidir le d'fhostaí diúltú cead a thabhairt duit (agus cúis réasúnach aige) chun tréimhse saoire cúramóra níos lú ná 13 seachtaine ar fhad a ghlacadh. Má dhiúltaíonn d'fhostaí an tsaoire seo a thabhairt duit, ní mór dó nó di na cúiseanna a bhí aige/aici leis an tsaoire seo a dhiúltiú a léiriú duit i scríbhinn.

Is féidir le d'fhostóir agus leat tearmái níos fearr maidir le saoire cúramóra a chomhaontú.

Ní féidir ach glacadh le saoire cúramóra i leith aon duine amháin a bhfuil cúram lánaimseartha de dhíth air/uirthi ag aon am amháin. Is eisceacht atá ann i gcás go bhfuil beirt ina gcónaí le chéile agus cúram agus aire lánaimseartha de dhíth ar an mbeirt acu. Sa chás seo is é 208 seachtaine an méid iomlán de shaoire cúramóra (104 le haghaidh gach aon duine atá ag fáil cúraim).

I gcás go bhfuil deireadh tagtha le do shaoire cúramóra chun cúram a thabhairt do dhuine, ní féidir leat tús a chur le tréimhse eile saoire cúramóra chun cúram a thabhairt do dhuine éigin difriúil go dtí go mbíonn tréimhse de 6 mhí imithe ón uair gur chríochnaigh an tréimhse dheireanach de shaoire cúramóra.

Ní féidir tú a dhífhostú de bharr go bhfuil tú ag baint leasa as do chearta i leith saoire cúramóra.

Dearbhú i dtaobh saoire cúramóra ó fhostaíocht

Da mba rud é gur éirigh le d'iarratas ar shaoire cúramóra ó fhostaíocht, nach lú ná 2 sheachtain sula bhfuil sé i gceist agat tús a chur le saoire cúramóra, ní mór duitse agus do d'fhostóir doiciméad a réiteach agus a shíniú a shonraíonn nó a dhearbhaíonn an socrú seo. Is gá go mbeadh faisnéis thábhachtach áirithe sa doiciméad, mar shampla, an dáta ar a bhfuil súil agat tús a chur le do shaoire cúramóra, fad ama do shaoire cúramóra, agus an chaoi ina roinnfear an tsaoire ina tréimhsí. Is féidir leat foirm shampla a fháil inár ndoiciméad, Doiciméad dearbhaithe do shaoire cúramóra. Síníonn d'fhostaí an doiciméad seo agus coimeádann sé/ sí é. Ní mór don fhostóir cóip den doiciméad a thabhairt duit ionas go mbeidh taifead agat den socrú.

Ag obair agus tú ar saoire cúramóra

Is féidir leat suas le 15 uair a chloig sa tseachtain a oibriú agus tú ar saoire cúramóra chomh fada agus go bhfuil d'ioncam ó fhostaíocht nó ó fhéin-fhostaíocht níos ísle ná teorainn ioncaim sheachtainiúil a shocraíonn an Roinn Coimirce Sóísialaí (RCS). Nó d'fhéadfá freastal ar chúrsa oideachasúil nó oiliúna nó obair dheonach a dhéanamh ar feadh 15 uair a chloig sa tseachtain ar a mhéid.

Ní mór duit an Roinn Coimirce Sóísialaí a chur ar an eolas sula dtosaíonn tú ag obair nó ag traenáil.

Do thaifead árachais shóisialta (ASPC)

Bronnfar ranníocaíochtaí ÁSPC creidiúnaithe ('creidiúintí') ort go huathoibríoch don tréimhse ina bhfaigheann tú Sochar Cúramóra. Má bhaineann tú leas as saoire cúramóra amháin, beidh tú fós i dteideal creidiúintí a fháil. Caithfidh tú iarr ar d'fhostóir an fhoirm iarratais do chreidiúintí do shaoire cúramóra (pdf) a chomhlánú. Cinnteoidh sé seo go gcoinneofar an clúdach reatha atá agat do leas sóisialach.

Ag iarchur, ag laghdú nó ag cur deireadh le do shaoire cúramóra

Tá an doiciméad atá aontaithe agus sínithe le d'fhostóir, agus a dhearbhaíonn go mbedih tú ag glacadh saoire cúramóra, solúbtha. Ciallaíonn sé seo gur féidir leasú a dhéanamh ar do shocrú i leith saoire cúramóra a ghlacadh. Féadfar do shaoire cúramóra (nó cuid di) a chuir siar, a laghdú nó an chaoi ina bhfuil sí á glacadh a athrú, má shocraíonn tusa agus d'fhostóir é seo a dhéanamh nuair is gá (fiú má tá tús curtha le do shaoire ó fhostaíocht) Ansin féadfar leasú a dhéanamh ar do dhearbhú i dtaobh shocrú saoire cúramóra, agus féadfaidh an bheirt agaibh é a shíniú arís. Ba chóir do d'fhostóir an bhunchóip den socrú leasaithe a choimeád agus ní mór dó/di cóip den leasú seo a thabhairt duitse le haghaidh do thaifead féin.

Tá sonraí faoi na himthosca inar féidir deireadh a chur le saoire cúramóra ar fáil i 'Tuilleadh eolais' thíos.

Ag filleadh ar obair

Má tá tú ar shaoire cúramóra, ní mór duit fógra a thabhairt do d'fhostóir i scríbhinn 4 seachtaine roimh an dáta ar a rachaidh tú ar ais ag obair, ag tabhairt le fios go bhfuil sé i gceist agat dul ar ais ag obair. Maidir le do choinníollacha fostaíochta, go ginearálta ba chóir go gcaithfí leat faoi mar a chaithfí leat dá mbeifeá ag obair le linn do thréimhse saoire cúramóra, ach nach bhfuil tú i dteideal pá a fháil. Tá tú i dteideal saoire bhliaintúil agus laethanta saoire poiblí i leith na chéad 13 seachtaine de shaoire cúramóra amháin.

Tá cosaint agat ó íospairt má thógann tú saoire cúramóra nó má tá sé ar intinn agat í a bheith agat.

Saoire ó fhostaíocht gan íocaíocht t (sa bhreis ar shaoire cúramóra)

Más mian leat leas a bhaint as saoire ó fhostaíocht gan íocaíocht le haghaidh tréimhse níos giorra ná an íostréimhse de 13 seachtaine atá leagtha síos ag an Acht um Shaoire Cúramóra., is féidir é seo a shocrú le d'fhostóir. Ní mór duitse agus do d'fhostóir aontú leis seo i scríbhinn, ag sonrú an dáta ar a thosóidh tú do shaoire go soiléir, mar aon leis an uair a fhillfidh tú ar ais ó do shaoire. Beidh ort dul i dteagmháil le rannóg taifead ASPC sa Roinn Coimirce Sóísialaí chun cinntiú go gcaomhnaítear do thaifead árachais shóisialta le linn na saoire seo. (Féach 'Cá háit le hiarratas a dhéanamh thíos'.)