Leanaí i gcúram

Tuilleadh eolais

Nósanna imeachtaí an chúraim

Faoin Acht 1991 tá méid nósanna imeachta ann ar féidir le FSS úsáid a bhaint astu agus í ag plé le leanaí i mbaol nó a bhfuil riachtanas cúraim acu. Is féidir le FSS iarratas a chur isteach ar réimse cumhachtaí, agus cinntí ar chineál cúraim, agus ar fháil tuismitheoirí agus gaolta eile do na leanaí, san áireamh:

• Orduithe cúraim éigeandála
• Orduithe cúraim
• Orduithe maoirseachta

Cuireadh na horduithe seo in ionad na n-orduithe duine sláintiúla agus áite sábháilte roimhe seo. Leasaigh an tAcht um Leanaí 2001 an tAcht um Chúram Leanaí 1991 chun caoi a thabhairt do chineál ordaithe eile – ordú cúraim speisialta. Is é seo do chásanna ina bhfuil leanbh i mbaol óna iompraíocht féin.

Orduithe cúraim éigeandála

Má bhíonn cúis inar dóigh leis na gardaí go bhfuil baol láithreach agus dáiríre do shláinte nó leas linbh nach féidir fanacht go dtí go ndéantar ordú cúraim éigeandála, tá an chumhacht acu dul isteach sa teach agus leanbh a bhaint amach, le fórsa más gá, chuig áit shábháilte. Ní mór don leanbh bheith tabhartha isteach i gcúram FSS chomh luath agus is féidir. Féadfaidh FSS idir an leanbh a fhilleadh chuig na tuismitheoirí nó cur isteach ar an Chúirt Dúiche d'ordú cúraim éigeandála. Mura mbíonn suí na cúirte ann taobh istigh de trí lá, ní mór go n-eagrófaí suí speisialta.

Féadfaidh FSS cur isteach ar ordú cúraim éigeandála do leanbh atá sa bhaile go fóill nó do dhuine atá bainte amach ag na gardaí. Is féidir é sin a dhéanamh gan é a fhógairt do na tuismitheoirí nó caomhnóirí an linbh. Déanfar an t-ordú má cheapann an breitheamh go bhfuil baol láithreach agus dáiríre do shláinte nó leas an linbh ar gá dó bheith curtha, nó fágtha i gcúram FSS. Ní mór don leanbh fanacht i gcúram FSS go ceann 8 lá nó tréimhse níos gairide má bhíonn sé sonraithe san ordú.

Orduithe Cúraim

Ní mór do FSS cur isteach ar ordú cúraim nó ar ordú maoirseachta (féach thíos) má bhíonn cúram agus cosaint de dhíth ag leanbh nár dhócha ar fáil aige/aice mura ndéantar ordú cúraim speisialta. Féadfaidh breitheamh na Cúirte Dúiche ordú eatramhach cúraim a dhéanamh agus é ag fanacht ar chinneadh ar ordú chúraim iomláin. Ciallaíonn é seo go bhfágtar an leanbh i gcúram FSS go ceann 8 lá. Féadfar é a shíniú má chomhaontaíonn FSS agus na tuismitheoirí. Ní mór go dtabharfaí fógra ar ordú eatramhach cúraim do na tuismitheoirí/caomhnóirí de ghnáth.

Féadfar ordú cúraim a dhéanamh nuair a bhíonn an chúirt sásta:

• go raibh nó go bhfuil ionsaí á dhéanamh ar an leanbh, ainíde á tabhairt dó, faillí á déanamh i leanbh nó drochúsáid ghnéasach á tabhairt do leanbh, nó gur dócha go raibh nó go bhfuil dochar nó faillí déanta nó á dhéanamh ar shláinte, ar fhorbairt nó leas an linbh
• go mbíonn cúram agus cosaint de dhíth ag an leanbh nár dhócha ar fáil gan ordú cúraim

Nuair a dhéantar ordú cúram fanann an leanbh i gcúram FSS don mhéid ama atá sonraithe san ordú nó go dtí 18 mbliana d'aois nuair nach leanbh é/í go fóill. Tá cearta agus dualgais tuismitheora ag FSS le linn an ama seo.

Orduithe maoirseachta

Tá ordú maoirseachta mar mhalairt ar thógáil leanaí isteach i gcúram FSS.

Agus iarratas á cur isteach ar ordú cúraim is féidir leis an gcúirt socrú nach bhfuil gá le hordú cúraim nó nach bhfuil sé oiriúnach, ach nach mór do FSS cuairt a thabhairt ar an leanbh go minic, agus féadfar ordú maoirseachta dhéanamh. Is féidir é a dhéanamh in áit ordú cúraim nó le linn dóibh fanacht ar chinneadh ar ordú cúraim. Nó, ina mhalairt dá chás, féadfaidh FSS cur isteach ar ordú maoirseachta in áit ordú cúraim don chúirt.

Tugann ordú maoirseachta údarás do FSS le cuairt a thabhairt ar an leanbh agus le monatóireacht ar shláinte agus ar leas an linbh a dhéanamh agus le comhairle riachtanach a thabhairt do na tuismitheoirí. Bíonn an t-ordú i bhfeidhm ar feadh suas le 12 mí ach gur féidir athnuachan a dhéanamh air.

Orduithe cúraim speisialta

Ní mór do FSS cur isteach ar ordú cúraim speisialta nó ordú eatramhach cúraim speisialta i gcásanna ina bhfuil cúram agus cosaint de dhíth ag leanbh ach nár dhócha ar fáil gan a leithid d'ordú seo a dhéanamh. Ní mór do FSS comhdháil um leas teaghlaigh a thionól roimh chur isteach ar an ordú.

Féadfaidh an chúirt ordú cúraim speisialta a dhéanamh nuair a bhíonn sí sásta:

• go bhfuil iompraíocht an linbh baolach dá s(h)láinte, dá s(h)ábháilteacht, dá f(h)orbairt nó dá leas agus
• go mbíonn cúram speisialta agus cosaint de dhíth ag an leanbh nár dhócha ar fáil gan a leithéid d’ordú cúraim

Ciallaíonn ordú cúraim speisialta go bhfuil an leanbh tiomanta do chúram FSS fad agus bhíonn sé i bhfeidhm. Údaraíonn sé an bord cúram, oideachas agus cóireáil oiriúnach a chur ar fáil agus, chuige sin, chun an leanbh a choinneáil in ionad cúraim speisialta. Beidh an t-ordú i bhfeidhm ar feadh tréimhse idir 3 agus 6 mí agus féadfar é a shíniú.

Is féidir leis an gcúirt orduithe cúraim a athrú ar a tionscnamh féin nó ar iarratas FSS. Féadfaidh an chúirt ordú maoirseachta nó ordú cúraim a dhéanamh maidir leis an leanbh más oiriúnach.

Féadfar orduithe eatramhacha cúraim speisialta a dhéanamh roimh gnáthordú cúraim speisialta a chríochnú. Ciallóidh a leithid d’orduithe seo gur féidir an leanbh a choinneáil in ionad cúraim speisialta go ceann suas go 28 lá.

Má bhíonn cúis réasúnta inar dóigh leis na gardaí go bhfuil cúis ordú cúraim speisialta ann ach nach féidir le cosaint an linbh fanacht ar chríochnú na n-gnáthnósanna imeachta, is féidir leo an leanbh a fhágáil faoi chúram FSS. Ní mór do FSS cur isteach ar ordú eatramhach cúraim speisialta ag an bpointe sin.