Criosanna sabhála a úsáid in Éirinn

Rialacha

Leas na gcriosanna sabhála agus na srianta páiste

Ní mór d'fheithiclí áirithe, de réir dhlí na hÉireann, criosanna sabhála a bheith iontu. Is iad na feithiclí sin atá i gceist ná:

• Feithiclí do phaisinéirí a mbíonn spás do níos lú ná ochtar iontu (cé is moite den tiománaí)
• Feithiclí do phaisinéirí a mbíonn spás do níos mó ná ochtar paisinéirí iontu agus ag a mbíonn ollmheáchan feithicle níos lú ná 3,500 cg
• Feithiclí d'earraí ag a mbíonn ollmheáchan níos lú ná 3,500 cg

Ón 1 Eanáir 1971 i leith, ní mór do gach tiománaí agus do dhuine ar bith a bhíonn i suíochán tosaigh ar dírithe chun tosaigh é in aon cheann de na feithiclí a liostáiltear thuas, ní mór dóibh crios sabhála nó srian páiste iomchuí a chur umpu, mura díolmhaítear iad. (Féach "díolúintí" thíos).

Is gá paisinéirí atá ag taisteal i mbus ina bhfuil criosanna sábhála a chur ar an eolas go bhfuil ceangal orthu iad a chaitheamh.

Páistí agus criosanna sabhála

0-3 bliana

Ní fhéadtar leanaí agus páistí faoi 3 bliana d'aois a chur i suíochán tosaigh fheithicle ar dírithe chun tosaigh é, ach amháin sa chás ina mbaineann siad leas as srian páiste iomchuí. Feidhmíonn an riachtanas seo do gach ceann de na feithiclí a liostáladh thuas, gan baint ar bith leis an mbliain inar cláraíodh iad - chomh fada agus go mbíonn criosanna sabhála curtha i bhfearas orthu. (In athuair, is gaireas é srian páiste ar dearadh lena leas ag páiste inarb é 36 cg nó níos lú a meáchan). Feistítear an srian go díreach do chrios oiriúnach nó feidhmíonn crios sabhála lena dhaingniú; beart a chuireann srian, dá réir, ar aon chorraíl dá dtarlódh timpiste nó eachtra éigin. Is srian páiste iomchuí ceann a fheileann do mheáchan an pháiste. Déantar tásc don raon meáchain ar an srian páiste féin.

Ní foláir nó nach n-úsáidtear srianacha linbh aghaidh ar chúl i suíocháin atá cosanta ag mála aeir tulghníomhach agus is gá go mbeadh na srianacha linbh de réir chaighdeáin an AE nó na NA.

3-17 mbliana déag

Ní fhéadtar páistí os cionn 3 bliana d'aois a chur i suíochán tosaigh fheithicle ar dírithe chun tosaigh é ach amháin sa chás ina mbaineann siad leas as crios sabhála nó srian páiste iomchuí. Ina mhalairt de chás, ní mór dóibh taisteal i suíochán ar chúl. Ní mór do leanaí atá níos ísle ná 150 ceintiméadar in airde agus atá níos éadroime ná 36 cileagram (leanaí atá 11/12 bhliain d’aois agus níos óige de ghnáth) an suíochán linbh cuí nó cúisín breise a úsáid.

Ní mór do phaisinéirí atá 3 bliana d’aois nó níos sine ná sin criosanna sábhála a chaitheamh, más ar fáil iad, agus iad ag taisteal ar an mbus.

Níl aon riachtanas ar dhuine os cionn 12 bhliain déag nó atá faoi 150 cm in airde crios sabhála a chur umpu fiú má sholáthraítear ceann. Tá saoirse acu, dar ndóigh, an crios a chur umpu ach bíonn daoine faoin airde seo lasmuigh de theorainneacha pharaiméadar deartha an chreasa shabhála, mar sin tá seans ann go mbeadh an crios sabhála gortach dóibh i roinnt cásanna. Dá dheasca seo, ligeann an dlí dóibh a rogha féin a dhéanamh an crios a chur umpu nó gan é a chur umpu. Ní bhaineann sé le cás an suite i dtosach nó i gcúl na feithicle atá siad.

Feithiclí ar cláraíodh roimh an mbliain 1992 iad

Ní foláir do gach carr ar cláraíodh in Éirinn ón 1ú Meitheamh 1971 i leith criosanna sabhála a bheith feistithe ar a gcuid suíochán tosaigh. Caitheann suíocháin chúil a bheith trealmhaithe le criosanna sabhála ar gach carr a céadchláraíodh ón mbliain 1992 i leith. Mura soláthraítear criosanna sabhála i gcúl do chairr, ó roimh an mbliain 1992 é, díolmhaítear paisinéirí dá réir sin ón dlí a chuireann iallach orthu crios sabhála (nó srian páiste) a chur umpu agus iad á n-iompar i gcúl do chairr. Má tá carr ó roimh an mbliain 1992 agat, ámh, moltar go láidir duit gurbh fhéidir go bhfeisteofá criosanna sabhála nó srianta páiste, ar feiliúnach iad don leas ar beartaithe a bhaint astu, ann. Bíonn anacaireachtaí do chriosanna sabhála i go leor de na cairr ó bhlianta roimh 1992, rud a chiallaíonn gur beart réasúnta neamhchostasach é feistiú chriosanna sabhála nó shrianta páiste.

Criosanna sabhála agus paisinéirí le mhíchumas

Is crios sabhála é "crios do dhaoine le mhíchumas" ar dearadh nó ar oiriúnadh go speisialta é do dhuine éigin a bhfuil míchumas fisiciúil orthu. Na criosanna sabhála do dhaoine le míchumas; níor chóir ach dóibh siúd ar beartaíodh lena n-aghaidh iad aon leas a bhaint astu.

Díolúintí ón riachtanas criosanna sabhála a chur um dhuine (Cló níos mó)

1. Má tá tú i do shuí ar shuíochán nach feistithe le crios sabhála é
2. Má tá tú ag tabhairt teagaisc i dtiomáint nó maidir le tiomáint feithicle (.i. tá tú ag múineadh duine éigin eile sa tiomáint). Sampla eile is ea é seo de chás nach bhféadfadh sé a bheith chomh críonna trócaireacht an dhlí a thapú ann.
3. Más scrúdaitheoir tástála tiomána tú i mbun tástáil tiomána a stiúradh
4. Más ball den Gharda Síochána nó d'Óglaigh na hÉireann tú agus go mbíonn tú ag tiomáint mar chuid de na dualgais a bhíonn agat
5. Má tá teastas leighis i do sheilbh agat ar sínithe ag cleachtóir leighis é, agus ina ndearbhaítear nach moltar duit, ar bhoinn leighis, crios sabhála nó srian páiste a chur umat

Iarrtar ar thiománaithe feithiclí beaga seirbhíse poiblí (.i. tacsaithe) criosanna sábhála a chaitheamh agus iad ag tiomáint na bhfeithiclí sin ó mhí Iúil 2004 ar aghaidh.

Cur i bhfeidhm na rialachán creasa sabhála

Bíonn an chumhacht ag an nGarda Síochána, de réir an dhlí, rialacháin chreasa sabhála a chur i bhfeidhm ar fud Phoblacht na hÉireann. Mura mbíonn tú i measc iad siúd ar díolmhaithe de réir an dhlí iad, is cion reachtúil é mainneachtain crios suíocháin nó srian páiste iomchuí a chur um dhuine sa chás ina soláthraítear ceann san fheithicil.

Forálacha a thug an Rialtas isteach le deireanas iad; tá siad tar éis na fíneálacha as gan na criosanna sabhála agus na srianta páiste a chur um dhuine a mhéadú. Cintíonn na forálacha seo, freisin, go gcuirfear pointí píonóis i bhfeidhm; le go gcinnteofar go gcomhlíonann tiománaithe an dlí.