Ag teacht go hÉirinn mar iarrthóir tearmainn nó mar dhídeanaí
Réamhrá
Úsáidtear an téarma dídeanaí sa ghnáthchaint chun cur síos ar roinnt catagóirí daoine. D'fhéadfadh stádais éagsúla dlíthiúla a bheith ag na catagóirí daoine seo agus a d’fhéadfadh cearta agus oibleagáidí athraitheacha dá bharr. Tá na daoine seo ar fad nasctha do phróiséas na cosanta idirnáisiúnta mar atá sainmhínithe i ndlí na hÉireann agus bunaithe ar choinbhinsiún idirnáisiúnta.
Cosaint idirnáisiúnta
Soláthraíonn an tAcht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015, a tháinig i bhfeidhm ar an 31 Nollaig 2016 do mhodh oibre iarratais amháin don chosaint idirnáisiúnta. Faoi Roinn 2 den Acht, is é an duine a cháilíonn do chosaint idirnáisiúnta ná --
(a) dídeanaí agus lena bhfuil dearbhú teifigh i bhfeidhm, nó
(b) duine incháilithe do chosaint choimhdeach agus lena bhfuil dearbhú um chosaint choimhdeach i bhfeidhm"
Clár Cosaint Dídeanaí na hÉireann
Tugann an Rialtas isteach Clár Cosaint Dídeanaí na hÉireann a sholáthróidh cosaint idirnáisiúnta do 4,000 duine. Beidh líonra ionaid éigeandála agus measúnaithe bunaithe sna háiteanna a dhéanfar measúnaithe agus cinntí le haghaidh stádas dídeanaí.
Catagóirí éagsúla
Iarrthóir tearmainn
Is duine é an t-iarrthóir tearmainn a lorgaíonn aitheantas mar dhídeanaí faoi réir théarmaí Choinbhinsiún na bliana 1951 a bhaineann le Stádas na nDídeanaí mar a shainmhínítear i Roinn 2 den Acht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015. Cuireann an tAcht inár láthair téarma nua "iarratasóir" ach, ar mhaith le soiléireacht, úsáidfidh muid an téarma "iarrthóir tearmainn" chomh maith. Faoi Roinn 2 den Acht, is é an sainmhíniú dlíthiúil de dhídeanaí ná duine, "a bhfuil géarleanúint á dhéanamh air/uirthi de bharr cine, reiligúin, náisiúnachta, tuairim pholaitiúil nó ballraíocht de ghrúpa sóisialta ar leith, atá taobh amuigh dá t(h)ír náisiúnachta agus atá mí-ábalta, de bharr a leithéid d'eagla, atá míthoileanach cosaint a lorg dó/di féin sa tír sin, nó duine gan stát, a bhfuil taobh amuigh den tír ina chónaigh sé/sí de bharr na gcúiseanna céanna a luadh thusa, atá mí-ábalta nó, de bharr na heagla, míthoileanach filleadh uirthi."
Dídeanaí Coinbhinsiúin
Is duine é an dídeanaí coinbhinsiúin a chomhlíonann riachtanais sainmhínithe an teifigh faoi théarmaí Choinbhinsiún na Ginéive i ndáil le stádas na ndídeanaí mar a shainmhínítear in Acht na nDídeanaithe 1996 é; agus ar a mbronntar stádas dídeanaí
Dídeanaí Cláir
Is duine é an dídeanaí cláir ar tugadh cuireadh go hÉirinn dó faoi chinneadh Rialtais mar fhreagairt ar iarratas daonnachtúil, a thagann de ghnáth ó Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe do Theifigh (UNHCR), chun críoch na cosanta sealadaí nó an athlonnaithe.
Cosaint choimhdeach
Sainmhíníonn Roinn 2 den Acht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015 duine incháilithe do chosaint choimhdeachmar dhuine "nach gcáilíonn chun bheith ina d(h)ídeanaí [agus] maidir le cúinsí suntasacha a léiríonn má fhileann sé/sí ar a t(h)ír dhúchais, bheadh riosca fíor ann go dtarlódh dochar dáiríre dó/di agus atá mí-ábalta nó, de bharr a leithéid de riosca, míthoilteanach cosaint a lorg dó/di féin ón tír sin".
Cead chun fanacht
Faoi roinn 49 den Acht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015, mura dtugtar dearbhú mar theifeach don iarratasóir nó dearbhú um chosaint choimhdeach, féadann an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais smaoineamh ar ceart cead a thabhairt dóibh fanacht sa Stát. Agus an cinneadh seo á dhéanamh, cuirfidh an tAire san áireamh cúinsí teaghlaigh and príobháideacha an iarratasóra i dteannta le cúrsaí eile, lena n-áirítear nasc an iarratasóra leis an Stát agus cúrsaí daonnúlachta.
Cá háit a dhéanfaidh mé iarratais?
Oifig um Chosaint Idirnáisiúnta
Seirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann
79-83 Sráid an Mhóta Íochtarach
Baile Átha Cliath
D02 ND99
Éire
Uaireanta Oscailte:Lu-hAo 9.30rn-1in, 2-4.30in
Teil:+353 1 602 8000
Facs:+353 1 602 8122
Láithreán Gréasáin: http://www.ipo.gov.ie/en/ipo/pages/home
R-phost: info@ipo.gov.ie
