Creidmheasanna agus faoiseamh cánach ioncaim tar éis báis

Réamhra

Laghdaíonn creidmheasanna cánach an méid cánach a bhíonn ort a íoc. Is féidir leat léamh faoin gcaoi a ríomhtar do chuid cáin ioncam chun míniú a fháil ar conas mar a oibríonn creidmheasanna cánach. Míníonn an doiciméad seo na creidmheasanna cánach a bhaineann le h-ioncam dhuine atá básaithe. Míníonn sé chomh maith na creidmheasanna agus faoiseamh cánach atá ar fáil do bhaintreach/baintreach fir. Is féidir leat eolas a fháil faoi chúrsaí airgeadais tar éis báis anseo.

Creidmheasanna cánach i rith na bliana báis

Duine singil

Sa bhliain a fhaigheann siad bás, tá na gnáthchreidmheasanna cánach atá an duine singil i dteideal don bhliain iomlán, Eanáir go Nollaig.(Caitear le baintreach fir nó mná agus páirtnéirí shibhialta marthanaigh ar an gcaoi chéanna.) Má tá aisíoc cánach le n-íoc, is féidir leis an duine, atá freagrach as cúramaí airgeadais an té atá básaithe, éileamh a dhéanamh air.

Breathnaítear ar lánúineacha neamhphósta mar dhaoine singil ar mhaithe le cúrsaí cánach.

Lánúineacha pósta

Má fháigheann do chéile bás, braitheann an chaoi a ngearrtar cáin ort an bhliain sin ar an gcaoi ar gearradh cáin oraibh mar lánúin. Sé sin, más rud é gur gearradh cáin ort trí mheasúnú singil, measúnú ar leith, nó comhmheasúnú. Chun tuilleadh eolais a fháil ar na roghanna seo féach an t-eolas ar cháin ar dhaoine pósta.

Measúnú singil

Más rud é gur gearradh cáin ar an bheirt agaibh mar dhaoine singil mar sin tógfaidh creidmheasanna cánach an bhaintreach/baintreach fir (féach thíos) áit an creidmheasanna cánach phearsanta a bhí agat ag tús na bliana.

Measúnú ar leith

Má gearradh cáin ortsa agus ar na chéile faoi mheasúnú ar leith th]ógfaidh an creidmheasanna cánach an bhaintreach/baintreach fir áit do chreidmheasanna cánach phearsanta. D'fhéadfadh tú a bheith i dteideal creidmheasanna cánach nar baineadh úsáid astu ach a bhí ag dul do do chéile.

Comhmheasúnú

Má dhéantar comhmheasúnú cánach ar lánúin phósta, glaoightear an céile inmheasúnaithe ar an céile a chaithfidh na foirmeach cánach a líonadh srl., agus glaoightear an céile neamh-inmheasúnaithe ar an céile eile. Sé an céile inmheasúnaithe an duine a roghnaíonn an lánúin féin. Mura roghnaítear aon nduine, sé an céile leis an ioncam is airde an duine inmheasúnaithe agus fanann sé/sí mar an duine dhéantar measúnú air go dtí go ndéantar cinneadh eile.

Nuair a dhéantar Comhmheasúnú cánach ar lánúin phósta sa bhliain ina bhfaigheann duine acu bás, braitheann sé ar cé acu bhásaigh - an céile inmheasúnaithe nó an céile eile.

Bás céile nach ndéantar measúnú air/uirthi
Sa bhliain cánach ina bhfaigheann an céile nach ndéantar measúnú air/uirthi bás, gearrtar cáin ar an gcéile inmheasúnaithe

  • Ar a (h)ioncaim iomlán don bhliain iomlán chomh maith le ioncaim iomlán a c(h)éile go dtí dáta a b(h)ás
  • Tá sé/sí i dteideal an suim iomlán den chreidmheas cánach pósta agus an chreidmheas (2 chreidmheas ÍMAT má tá ioncaim cánach na beirte sách mór faoin gcóras ÍMAT)
  • D'fhéadfaí creidmheasanna cánach eile a éileamh ón bheirt agaibh sa bhliain sin
Bás céile a dhéantar measúnú air/uirthi

Ón tréimhse 1 Eanair go dtí dáta an bháis, gearrtar cáin ioncaim iomlán na céile inmheasúnaithe:

  • Agus gearrtar cáin air/uirthi ar ioncaim iomlán a c(h)éile don tréimhse sin
  • Tá sé/sí i dteideal an suim iomlán den chreidmheas cánach pósta agus an chreidmheas (2 chreidmheas ÍMAT má tá ioncaim cánach na beirte sách mór faoin gcóras ÍMAT)
  • D'fhéadfaí cuid de chreidmheasanna eile a éileamh suas go dtí dáta an bháis
  • Tá rátaí bandaí cánach aige/aici a bhaineann le lánúin phósta

Ó dháta an bháis go dtí deireadh na bliana cánachá an bhaintreach/baintreach fir:

  • Inmheasúnaithe ar a (h)ioncaim don tréimhse seo
  • I dteideal creidmheas cánach baintrí don bhliain ina bhásaigh an duine agus creidmheas ÍMAT (má tá cáin á ghearradh ort ar ÍMAT)
  • D'fhéadfaí creidmheasanna cánach a éileamh don thréimhse taréis an bháis
  • Tá an ráta banda cánach aige/aici a bhaineann le duine singil/baintreach

Creidmheas cánach an bhaintreach/baintreach fir

Tá méadú ar fáil duit ar do chreidmheas cánach phearsanta más baintreach thú. Braitheann méid an creidmheas cánach ar cé chomh luath agus a fuair an duine bás agus má tá páistí ag braith ar an céile a mhaireann.

Baintreach gan leanaí cleithiúnacha

Bíonn baintreach gan leanbh cleithiúnach i dteideal Creidmheas Cánach Dhuine Pósta a fháil le linn na bliana méala, rud is fiú €3,300 i 2016. Gheobhaidh tú Creidmheas Cánach Baintrí sna blianta ina dhiaidh sin, rud is fiú €2,190 i 2016.

Baintreach le leanaí cleithiúnacha

Más baintreach tú agus má tá leanbh cleithiúnach ort gheobhaidh tú Creidmheas Cánach Dhuine Pósta le linn na bliana méala, rud is fiú €3,300 i 2016. Gheobhaidh tú Creidmheas Cánach Baintrí (le leanaí cleithiúnacha) sna blianta ina dhiaidh sin fad atá leanaí cleithiúnacha agat. Is ionann é sin agus €1,650 i 2016. Lena chois sin gheobhaidh tú an Creidmheas Cánach Cúramóra Linbh do Dhuine Singil, rud is fiú €1,650 i 2016.

Bíonn tú i dteideal creidmheas cánach eile, Creidmheas Cánach Tuismitheora Baintrí, a bheith agat freisin ar feadh na chéad chúig bliana i ndiaidh an bháis - féach thíos.

Má tharlaíonn sé gur baintreach tú agus leanaí cleithiúnacha ort, agus murar phós tú ach má tá tú i do chónaí le pháirtí, ní ghlactar leis chun críche cánach gur baintreach (le leanaí cleithiúnacha) tú. Ciallaíonn sé seo nach bhfuil tú i dteideal Creidmheas Cánach Baintrí (le leanaí cleithiúnacha) a bheith agat nó Creidmheas Cánach Cúramóra Linbh do Dhuine Singil, ach féadfaidh tú Creidmheas Cánach Baintí a bheith agat ina n-áit, rud is fiú €2,190 i 2016.

Lena chois sin más baintreach tú agus murar phós tú arís, ach nach bhfuil leanaí cleithiúnacha agat a thuilleadh, ní ghlacfar leis gur baintreach (le leanaí cleithiúnacha) tú. Mar mhalairt air sin gheobhaidh tú Creidmheas Cánach Baintrí.

Tá sé ar fáil ar feadh cúig bliana, ag tosnútar éis na bliana a fhaigheann an duine bás. Má tharlaíonn sé gur baintreach tú i 2016, ní gheobhaidh tú Creidmheas Cánach Tuismitheora Baintrí roimh 2017. Ní thugtar ach Creidmheas Cánach Tuismitheora Baintrí amháin is cuma cé mhéid leanaí atá agat. Athraíonn méid an chreidmheas cánach gach bliain mar seo a leanas:

Bás an Chéile Creidmheas Cánach do Thuismitheoir ar Baintreach í/Baintreach Fir é i 2012: Creidmheas Cánach do Thuismitheoir ar Baintreach í/Baintreach Fir é i 2013: Creidmheas Cánach do Thuismitheoir ar Baintreach í/Baintreach Fir é i 2014: Creidmheas Cánach do Thuismitheoir ar Baintreach í/Baintreach Fir é i 2015: Creidmheas Cánach do Thuismitheoir ar Baintreach í/Baintreach Fir é i 2016:
2015 --- --- --- --- €3,600
2014 --- --- --- €3,600 €3,150
2013 --- --- €3,600 €3,150 €2,700
2012 --- €3,600 €3,150 €2,700 €2,250
2011 €3,600 €3,150 €2,700 €2,250 €1,800
2010 €3,150 €2,700 €2,250 €1,800 Neamhní
2009 €2,700 €2,250 €1,800 Neamhní Neamhní
2008 €2,250 €1,800 Neamhní Neamhní Neamhní
2007 €1,800 Neamhní Neamhní Neamhní Neamhní

Chun cáiliú don Chreidmheas Cánach an Bhaintreach/Baintreach Fir:

  • Ní fhéadfaidh tú a bheith pósta arís faoi thús na bliana cánach agus ní fhéadfaidh tú a bheith i do chónaí le páirtí
  • Caithfidh páiste incháilithe a bheith ina c(h)ónaí leat do chuid den bhliain cánach
  • Níl cead tugtha ach do chreidmheas cánach amháin, is cuma cé mhéad páiste atá i gceist
  • Caithfidh an páiste a bheith faoi 18, má tá sé os cionn 18, in oideachas lán aimseartha. Níl aon srian ó thaobh aois de má tharlaíonn míchumais lánaimseartha den pháiste agus sé/sí faoi 21 nó in oideachas/traenáil lán aimseartha.
  • D'fhéadfadh an páiste a bheith uchtaithe, a bheith ina leas-leanbh nó aon pháiste atá ag braith ort agus atá faoi do chúraim

Conas iarratas a dhéanamh

Tar éis bháis do chéile, ba chóir duit teagmháil a dhéanamh leis na gCoimisinéirí Ioncaim chun iad a chuir ar an eolas ionas go mbeadh siad in ann a dhéanamh cinnte go bhfaighidh tú na creidmheasanna cánach cuí. Ná déan dearmad do uimhir PSP a bheith agat agus thú ag déileáil leis na gCoimisinéirí Ioncaim.

Is féidir leat freisin creidmheasanna cánach a éileamh ar an idirlíon.

Page edited: 8 July 2016