Anseo atá tú: Baile > Airgead agus Cáin > Airgeadas pearsanta > Iasachtaí agus creidmheas > Ag fáil airgid ar iasacht

Ag fáil airgid ar iasacht

Réamhrá

D’fhéadfadh sé go mbeadh ar an gcuid is mó againn airgead a fháil ar iasacht ag tráth éigin dár saol. Is iomaí cineál creidmheas difriúil ann. Ba chóir do dhaoine an iasacht cheart a oirfidh dá riachtanais a fháil agus breathnú i gcúpla áit chun an iasacht is fearr a fháil.

Bíonn tomhaltóirí a fhaigheann airgead ar iasacht in Éirinn faoi chosaint sa reachtaíocht ag an Acht um Chreidmheas do Thomhaltóirí 1995. Clúdaíonn an tAcht sin gach cineál creidmheasa agus ní mór d'institiúidí creidmheasa comhlíonadh leis an dlí sin. Forordaíonn an tAcht freisin na bealaí inar féidir creidmheas a fhógairt. Má bhíonn deacracht agat iasacht a thug tú amach roimhe seo a íoc ar ais, b’fhéidir go mbeadh an tSeirbhís Bhuiséadta agus Chomhairle Airgid in ann cabhrú leat.

Gearrann bainc, cumainn foirgníochta agus institiúidí creidmheasa eile táille tríd is tríd ar úsáid airgid atá tugtha ar iasacht acu. Glaoitear 'ús' ar an íocaíocht sin agus ríomhtar í ar an méid airgid a thugann tú ar iasacht agus an t-achar a mbíonn an t-airgead ar iasacht agat. Is féidir le hinstitiúidí airgeadais táillí a ghearradh chomh maith chun a gcuid costas riaracháin a chlúdach. Ní mór duit a bheith cinnte ón tús faoi na costais a bhaineann le creidmheas agus iasachtaí a ghlacadh. Faigh amach na costais sin agus déan measúnú cruinn ar conas a bheidh ar d’acmhainn iad a aisíoc. Soláthraíonn an Coimisiún um Iomaíocht agus Cosaint Tomhaltóirí faisnéis faoi iasachtaí pearsanta.

Sula bhfaigheann tú airgead ar iasacht

Má bhíonn tú ag fáil airgid ar iasacht nó ag ceannach earraí ar fruilcheannach tá sé tábhachtach go ndéanfá cinnte go mbeidh sé ar d’acmhainn an méid atá tú ag dul a fháil ar iasacht a íoc ar ais. Bí ciallmhar faoi na costais mhaireachtála atá ort. Déan cinnte go mbeidh aon airgead a bheidh fágtha agat tar éis do chuid bunriachtanais a íoc in ann costas iasachta a chlúdach. Seiceáil an mbeifeá in ann dóthain airgid a chur i dtaisce chun an rud a theastaíonn uait a cheannach in ionad iasacht a fháil? D’fhéadfá an méid a bheadh ort a thógáil ar iasacht a laghdú freisin trí airgead atá i dtaisce agat a úsáid.

Faigh iasacht a oirfidh do do chuid riachtanas

Is iomaí cineál iasachta agus creidmheasa ann. Bíonn gach cineál creidmheasa oiriúnach le haghaidh críche ar leith. Tá creidmheas ann a oireann d'airgead a fháil ar iasacht ghearrthéarmach agus cinn eile a oireann níos fearr d'airgead a fháil ar iasacht fhadtéarmach.

Cuardaigh thart chun luach d’airgid a fháil.

Tairgeann bainc, cumainn foirgníochta agus comhair chreidmheasa réimse iasachtaí. Nuair a bhítear ag déanamh comparáide ar tháillí chun airgead a bhíonn ar iasacht a úsáid, ní mór ús ar iasachtaí a chur i láthair mar an Ráta Céatadánach Bliantúil (RCB). Tugtar le fios leis an RCB an céatadán den tsuim atá ar iasacht agat a ghearrfar mar tháille ort anuas ar shuim na hiasachta a bheidh le híoc ar ais. Tá sé tábhachtach go gcuirfidh tú gach figiúr i gcomparáid lena chéile. Is féidir iasachtaí a íoc ar ais thar théarmaí difriúla nó achair dhifriúla. B’fhéidir go gceapfá go bhfuil tú ag fáil margadh maith ar iasacht le RCB íseal ach má bhíonn tú ag íoc níos mó tráthchodanna thar thréimhse níos faide b'fhéidir gur mó costais a bheadh ort leis sa deireadh. Is bealach eile chun iasachtaí a chur i gcomparáid le chéile é costas creidmheasa a bhreathnaíonn ar chostas iomlán na hiasachta.

Údaraíonn an Banc Ceannais na hÉireann bainc, cumainn foirgníochta agus comhair chreidmheasa. Ba chóir iasacht a fháil ó sholáthróir seirbhíse airgeadais údaraithe agus sin amháin. Tugann sé sin cosaint duitse agus do do chuid airgid ó dhaoine mí-mhacánta a thugann iasachtaí. Mura bhfuil tú cinnte gur cuideachta údaraithe í an chuideachta a bhfuil tú ag déileáil léi, déan teagmháil leis Banc Ceannais na hÉireann chun é sin a fháil amach.

Cineálacha creidmheasa

  • Rótharraingtí: Is bealach é rótharraingt iasacht a fháil ar do chuntas bainc. Tugtar rótharraingtí ar do chuntas reatha ionas nuair a bhíonn an t-iarmhéid ag 0 i do chuntas is féidir leat roinnt a chaitheamh fós féin go dtí teorainn áirithe.

  • Cártaí creidmheasa: Tugann cárta creidmheasa deis duit airgead a fháil ar iasacht ar bhonn míosúil. Ní ghearrtar aon ús ar iasachtaí má íocann tú an bille iomlán laistigh de líon áirithe laethanta atá leagtha síos. Tá cárta creidmheasa solúbtha agus is féidir iad a úsáid chun íoc as ábhair agus seirbhísí ar líne nó ar an teileafón. Glactar le cártaí creidmheasa mar bhealach chun íoc as earraí agus seirbhísí i go leor áiteanna ar fud an domhain. Níl siad oiriúnach le haghaidh iasachta fadtéarmaí de bhrí go bhfuil na rátaí úis ard. Bíonn cártaí creidmheasa áisiúil do thomhaltóirí má bhíonn fadhb agat le hábhar atá ceannaithe agat. Sa chás sin is féidir leat bille an chárta creidmheas a úsáid mar chruthúnas gur cheannaigh tú rud éigin.

  • Iasachtaí pearsanta (ó bainc nó cumainn foirgníochta): Tairgeann bainc agus cumainn foirgníochta iasachtaí pearsanta do chustaiméirí. Bíonn na hiasachtaí sin oiriúnach le haghaidh riachtanas meántéarmach agus fadtéarmach, mar shampla, iasacht cairr nó iasacht chun feabhas a chur ar an teach. D’fhéadfadh bainc nó cumainn foirgníochta táille a ghearradh chomh maith as táillí agus muirir eile. Go hiondúil, íocann tú suim seasta ar ais gach mí. Más iasacht úis inathraithe í d’iasacht b’fhéidir go mbeifeá in ann níos mó ná an suim seasta a íoc ar ais nuair a bhíonn sé agat. Tugann sé sin deis duit an iasacht a íoc ar ais níos túisce. Ní mholtar iasacht phearsanta a thógáil amach chun costais laethúla a chlúdach.

  • Iasachtaí as comhar creidmheasa: Tairgeann comhair chreidmheasa iasachtaí do chustaiméirí freisin. Caithfidh tú a bheith i do bhall de chomhar creidmheasa sular féidir leat iasacht a fháil uaidh. Bíonn na comhair chreidmheasa bunaithe sa phobal nó sa láthair oibre agus caithfidh tú a bheith i do chónaí nó ag obair i gceantar áirithe nó ag obair d’fhostóir áirithe le bheith i do bhall. B’fhéidir go mbeadh ort airgead a bheith i dtaisce agat i gcomhar creidmheasa sula bhfaigheann tú iasacht. Bíonn iasachtaí ó chomhar creidmheasa oiriúnach le haghaidh riachtanas gearrthéarmach agus níos fadtéarmaí mar iasachtaí le haghaidh laethanta saoire nó carranna. Bíonn siad áisiúil freisin le hiasacht eile a athmhaoiniú.

  • Fruilcheannach: Is comhaontuithe fruilithe iad seo a thairgeann siopaí nó garáiste ionas gur féidir leat rudaí áirithe a fhruiliú agus a cheannach de réir a chéile. Bíonn rudaí a cheannaítear ar fruilcheannach daor go hiondúil, mar shampla carr nó troscán nó trealamh leictreachais. Ní leatsa an rud go dtí go mbíonn an tráthchuid deiridh den iasacht íoctha. Tá comhlachtaí airgeadais rialaithe ag an Banc Ceannais na hÉireann agus tá idirghabhálaí creidmheasa (chomh maith le geallbhróicéirí) rialaithe ag an gCoimisiún um Iomaíocht agus Cosaint Tomhaltóirí. I gcomhaontú fruilcheannaigh i d’úinéir ar na rudaí i ndiaidh duit an tráthchuid deiridh a íoc. I gcomhaontú fruile tomhaltóirí faightear na hearraí ar cíos agus is leis an gcuideachta cíosa tomhaltóirí iad i gcónaí.
  • Comhaontuithe díol creidmheasa: Tá na comhaontuithe sin cosúil le comhaontuithe fruilcheannach sa mhéid go gceannaítear ábhar agus go n-íoctar as i dtráthchodanna. Difríocht mhór is ea gur leis an úinéir na hearraí a cheannaítear ar an bpointe faoi chomhaontú díol creidmheasa. Go ginearálta bíonn an APR a ghearrtar ar an gcineál sin iasachta níos airde ná mar a bhíonn ar chártaí creidmheasa ach ní féidir leis a bheith os cionn 23%. Ach an oiread le hiasachtaí fruilcheannaigh níl an cineál creidmheasa seo solúbtha.
  • Airgead breise a fháil ar mhorgáiste: Más úinéir tí tú beidh a fhios agat gurb é an morgáiste an táirge airgeadais is mó as féin is dóigh a cheannóidh tú i do shaol. Is bealach é airgead breise ar mhorgáiste chun do mhorgáiste a leathnú chomh do chuid fiacha a chur le chéile nó chun íoc as carr nó rud éigin eile mór a cheannaíonn tú.. Cé go mbíonn an APR íseal d’fhéadfadh an cineál seo iasachta i bhfad níos mó airgid a chosaint amach anseo má bhíonn tú á íoc ar ais thar tréimhse níos faide. D’fhéadfadh muirir eile a bheith i gceist le hiasacht den chineál seo a fháil. Bíonn na hiasachtaí sin – ar nós do mhorgáiste – urraithe ar do theach agus tá sé thar a bheith tábhachtach mar sin go gcoinníonn tú leis na haisíocaíochtaí nó mura gcoinneoidh beidh do theach i mbaol.
  • Iasachtú airgid: Is í an iasachtú airgid an nós iasachtaí airgid a thabhairt nó earraí nó seirbhísí a chur ar fáil a aisíoctar ar leibhéal ard úis laistigh de tamall gearr. Ní mheastar bainc, cumainn fhoirgníochta, comhlachtaí árachais ná comhar chreidmheasa a bheith iasachtóírí airgid. Is iasachtú airgid iad daoine nó comhlachtaí gurb é a bpríomhghnó é airgead a thabhairt ar iasacht.

Stair creidmheasa agus do cheart do phríobháideacht

Má d’úsáid tú creidmheas roimhe seo beidh stair creidmheasa agat. Is féidir le hinstitiúid creidmheasa diúltú iasacht a thabhairt duit mura mbíonn téarmaí agus coinníollacha iasachtaí roimhe seo comhlíonta agat. Coinníonn Biúró Creidmheasa na hÉireann bunachar sonraí don lucht iasachta ar fad agus is féidir le hinstitiúidí creidmheasa stádas na n-iasachtaí a bhí ag iasachtaí ionchasach roimhe seo a sheiceáil. Is féidir leat tuilleadh a fháil amach faoi do rátáil creidmheasa agus faoi Bhiúró Creidmheasa na hÉireann anseo.

Má dhéanann tú comhaontú creidmheasa, tugann an tAcht um Chreidmheas do Thomhaltóirí 1995 cosaint do do chearta. Mar shampla, cuireann an tAcht cosc ar institiúid airgeadais údaraithe cuairt a thabhairt ort nó glaonna teileafóin a dhéanamh leat gan do thoiliú ag aon am idir 9i.n. agus 9r.n. ar feadh na seachtaine, nó ag aon am ar an Domhnach nó laethanta saoire bainc. Bíonn cosc ar chuairteanna chuig d’áit fostaíochta mura mbíonn cónaí ort ansin, nó má theip ar iarrachtaí eile teagmháil a dhéanamh leat. Ní féidir a dhul i dteagmháil ach amháin leis an duine/na daoine sa chomhaontú creidmheasa (mura mbíonn socruithe eile déanta).

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Soláthraíonn an Coimisiún um Iomaíocht agus Cosaint Tomhaltóirí (CCPC) faisnéis agus oideachas faoi na costais, rioscaí agus sochair táirgí airgeadais. Cuireann CCPC chun cinn na páirteanna tomhaltóirí táirgí airgeadais. Soláthraíonn an Coimisiún um Iomaíocht agus Cosaint Tomhaltóirí (CCPC) réimse treoracha tomhaltóirí agus faisnéis faoi tháirgí airgeadais:

An Coimisiún um Iomaíocht agus Cosaint Tomhaltóirí

PO Bosca 12585
Baile Átha Cliath 1
Éire

Uaireanta Oscailte:- Línte oscailte Luan - Aoine 9rn - 6in
Teil:(01) 402 5500
Lóghlao:1890 432 432
Facs:(01) 402 5501
Láithreán Gréasáin: http://www.consumerhelp.ie/
Láithreán Gréasáin: http://www.ccpc.ie

An tSeirbhís Buiséadaithe agus Comhairle Airgid

Teach Tráchtála
Sráidbhaile Tráchtála an Chinn Thiar
Baile Bhlainséir
Baile Átha Cliath 15
Éire

Teil:(01) 812 9500
Láithreán Gréasáin: http://www.mabs.ie

Page edited: 16 February 2015

Teanga

English

Ábhar Gaolmhar

  • Comparáid a dhéanamh idir ús ar choigilteas agus ar iasachtaí
    Má thógann tú airgead ar iasacht ó institiúid airgeadais, déanfar ús a ghearradh ort. Má dhéanann tú airgead a choigilt in institiúid airgeadais, déanfaidh tú ús a thuilleamh. Faigh amach faoi théarmaí difriúla a úsáidtear don ús a ghearrtar agus a thuilltear.

Téigh i dteagmháil linn

Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 8in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.