Breithniúchán na ndíospóidí agus na ngearán faoi chearta fostaíochta

Réamhrá

Is faoin Acht um Chaidreamh sa Láthair Oibre 2015, a fheidhmíonn an tseirbhís breithniúcháin (ar ar tugadh Seirbhís an Choimisinéara um Chearta roimhe seo) anois mar chuid den Choimisiún um Chaidreamh Oibreachais. Is neamhspleách iad na hoifigigh is breithneoirí i gcleachtadh a ndualgas. Fiosraíonn siad díospóidí, casaoidí agus éilimh a thugann daoine aonair nó grúpaí oibrithe beaga faoi reachtaíocht na fostaíochta lena n-áirítear iomarcaíocht, dífhostú éagórach, fógra íosta, pá íosta, uaireanta oibre agus saoire.

Faightear an liosta reachtaíochta dár bhféidir gearáin a tharchur i gcomhair breithniúcháin i Sceideal 5 den Acht um Chaidreamh san Áit Oibre 2015.

Rialacha

An duine a ndeachthas i bhfeidhm orthu go díreach, is é sin le rá, an gearánaí díreach, nó i gcásanna áirithe an duine sonraithe atá ag feidhmiú ar son an ghearánaí dhírigh; is féidir leo gearán a thabhairt don Choimisiún um Chaidreamh Oibreachais (féach ‘Conas iarratas a dhéanamh’ thíos). Is ionann duine sonraithe agus duine a ainmnítear sa dlí fostaíochta ábhartha de bheith i dteideal gearán a chur i láthair nó díospóid a tharchur

Ba cheart d’fhostaí a chur in iúl dá bhfostóir go bhfuil sé ar intinn acu teagmháil a dhéanamh leis An Coimisiún um Chaidreamh Oibreachais (WRC) sula ndéanann siad gearán. Ba cheart dóibh iarracht a dhéanamh an t-ábhar a réiteach go háitiúil sula ndéantar iarratas don WRC sa chás go mbaineann an gearán le teidlíocht reachtúil éigin.

Is chuig Ard-Stiúrthóir an WRC ar dtús a dhéantar gearán. Is féidir leis an Ard-Stiúrthóir é a tharchur chuig oifigeach idirghabhála má mheastar gur féidir an gearán a fhuascailt gan tarchur chuig breithneoir agus mura ndéanann neachtar den dá pháirtí agóid dá phlé trí mheán an idirghabhála.

Breithniúchán

Tarchuirtear an gearán chuig oifigeach breithniúcháin mura bpléitear leis trí mheán an idirghabhála ná mura n-éiríonn leis an idirghabháil. Is iondúil go ndéanann an t-oifigeach breithniúcháin fiosrúchán. Is féidir leis an Ard-Stiúrthóir cinneadh a ghlacadh chun plé leis an ngearán trí aighneachtaí scríofa amháin, mura ndéanann neachtar den dá pháirtí agóide laistigh de 42 lá óna gcur ar an eolas. Tá tuilleadh faisnéise faoi nósanna imeachta san imscrúdú gearáin fostaíochta agus comhionannais (pdf) ar workplacerelations.ie.

Bíonn an deis ag an dá pháirtí ag an bhfiosrúchán le héisteacht a fháil agus chun aon fhianaise ábhartha a chur i láthair. Is go príobháideach a reáchtáiltear na héisteachtaí. An duine atá ag déanamh an ghearáin; is féidir leis na dreamanna seo a leanas bheith mar thionlacan nó ionadaí ag an éisteach dóibh:

  • Oifigeach ó cheardchumann nó oifigeach ó chomhlacht a fheidhmíonn do leasanna fostóirí
  • Abhcóide nó aturna atá i mbun a gceirde
  • Tuismitheoir nó caomhnóir (chomh maith le duine amháin de na daoine a liostaíodh cheana féin) i gcás gearánaí faoi bhun 18 bliain d’aois
  • Aon duine eile le cead ón oifigeach breithniúcháin

Is é an t-oifigeach breithniúcháin a ghlacann cinneadh i gcomhréir leis an dlí ábhartha agus tugtar an cinneadh sin i scríbhinn do na páirtithe. Is féidir le ceachtar den dá pháirtí an cinneadh sin a achomharc ag an gcéim seo - féach thíos.

Foilseofar cinntí na n-oifigeach breithniúcháin ar an idirlíon gan na páirtithe a shainaithint.

Forghníomhú chinneadh an oifigigh bhreithniúcháin

Beidh 56 lá ag an bhfostóir chun cinneadh an oifigigh bhreithniúcháin a chur i bhfeidhm. Má mhainníonn an fostóir chuige sin, is féidir leis an bhfostaí leis an WRC, le ceardchumann nó comhlacht eiscthe an fhostaí (is ionann comhlacht eiscthe agus comhlacht a fheidhmíonn mar ionadaí do leasanna grúpa oibrithe faoi leith) iarratas a dhéanamh don Chúirt Dúiche i gcomhair ordú ag treorú an fhostóra chuige sin. Is iondúil gurb í an Chúirt Dúiche a chaitheann an t-ordú a dhéanamh. Dá mba rud é gurbh ionann an cinneadh chun an fostaí a chur ar ais ina bpost nó a athfhostú, is féidir leis an gCúirt Dúiche ordú a chur ina ionad chun cúiteamh suas le pá 104 seachtain a íoc i gcomhréir leis na rialacha faoin na hAchtanna um Dhífhostú Éagórach 1977-2007.

Is féidir leis an gCúirt Dúiche ordú a thabhairt freisin go n-íocfar ús i ngach aon chás lena mbaineann an cúiteamh. Is cion é chun mainneachtain chun comhlíonadh le hordú ag treorú d’fhostóir chun cúiteamh mar sin a íoc le fostaí éigin mura féidir leis an bhfostóir léiriú, ar chothromaíocht na ndóchúlachtaí nárbh fhéidir leo comhlíonadh leis an ordú de bharr cúinsí airgeadais.

Cinneadh breithneora a achomharc chun na Cúirte Oibreachais

Is féidir cinneadh breithneora a achomharc chun na Cúirte Oibreachais laistigh de 42 lá. Is féidir síneadh a chur leis an teorainn ama sin má tá an Chúirt Oibreachais sásta gurbh ann do chúinsí eisceachtúil ba chúis leis an moill.

Conas iarratas a dhéanamh

Caithfear gearán chuig an Coimisiún um Chaidreamh Oibreachais a thabhairt laistigh de 6 mhí ó dháta an tsáraithe líomhnaithe den Acht. Is féidir síneadh a chur leis an teorainn ama do thaisceadh gearáin faoi 6 mhí breise má bhain cúis réasúnta leis an moill. Tá an fhoirm gearáin ar líne ar fáil ar workplacerelations.ie.

I gcomhair a thuilleadh faisnéise faoi do chearta fostaíochta déan teagmháil leis an tSeirbhíse Faisnéise agus Custaiméara an Choimisiúin um Chaidreamh Oibreachais - féach ‘Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas' thíos.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas?

Seirbhís Choimisinéir um Chearta

An Coimisiún Um Chaidreamh Oibreachais
Teach Thomáis Mac Sheáin
Bóthar Haddington
Baile Átha Cliath 4
Éire

Teil:(01) 613 6700
Lóghlao:1890 220 227 (outside 01 area)
Facs:(01) 613 6701
R-phost: rightscomm@lrc.ie

Coimisiúin um Chaidreamh san Áit Oibre

Seirbhíse Faisnéise agus Custaiméara
Bóthar Uí Bhriain
Ceatharlach
R93 W7W2
Éire

Uaireanta Oscailte:Luan go hAoine 9.30rn go 5in
Teil: (059) 917 8990
Lóghlao: 1890 80 80 90
Facs:(059) 917 8909
Láithreán Gréasáin: https://www.workplacerelations.ie/en/

Page edited: 25 February 2016