Duillíní pá

Réamhrá

Tugann an tAcht um Íoc Pá 1991 an ceart do gach fostaí pádhuille a fháil óna bhfostóir. Taispeánfaidh an pádhuille an t-ollphá agus sonraí gach asbhaint. Is éard go bunúsach atá i bpádhuille ná ráiteas i scríbhinn ón bhfostóir chuig an bhfostaí a léiríonn an pá iomlán roimh cháin agus sonraí iomlána d'aon asbhaint ó phá. D’fhéadfadh go seolfar é chugat i bhformáid leictreonach nó i gcruachóip. Tá do cheart pádhuille a fháil leagtha síos in Alt 4 den Acht um Íoc Pá 1991.

Asbhaintí ón bpá

Tagraíonn an tAcht um Íoc Pá 1991 do chásanna ina bhfuil asbhaintí ó phá nó ní mór don fhostaí íocaíocht leis an bhfostóir a dhéanamh.

Ní fhéadfaidh fostóir asbhaintí a bhaint as do thuarastal ach amháin má:

  • Éilíonn an dlí sin, mar shampla cáin (IMAT) agus árachas sóisialach (ÁSPC),
  • Tá foráil maidir leo sa chonradh fostaíochta, mar shampla ranníocaíochtaí pinsin.
  • Déantar sin le cead an fhostaí i scríbhinn, mar shampla, síntiús ceardchumainn
  • Táthar á dhéanamh le ró-íoc pá nó costais a aisghabháil
  • Éilítear de bharr ordú cúirte é, mar shampla, ordú astú tuillimh i gcás dhlí an teaghlaigh
  • Thagann siad i gceist de bharr an fhostaí a bheith ar stailc

Sa chás go mbíonn caillteanas ar d'fhostóir agus an milleán ortsa, mar shampla, briseadh earraí nó ganntanas sa taisceadán nó sa chás go gcuireann an fostóir seirbhís ar fáil mar chuid den phost, mar shampla, éide. Sna cásanna seo ní cheadaítear asbhainte (nó íocaíocht ag an bhfostaí) ach amháin:

  • Í a bheith ceadaithe faoi do chonradh
  • I a bheith cóir agus réasúnach
  • Fógra scríofa a bheith faighte agat maidir leis an asbhaint - fógra seachtaine ar a laghad más de bharr bhotún fhostaí an asbhaint
  • Nach dtiocfadh méid na hasbhainte thar luach an chaillteanais nó chostas na seirbhíse
  • An asbhaint a dhéanmh taobh istigh de 6 mhí ó tharlaíonn an caillteanas/costas

Má tá tú tar éis obair a fhágáil agus mura n-íocadh thú nó má tá do phá níos lú ná an méid atá dlite duit, is asbhaint neamhdhleathach í seo faoin Acht um Íoc Pá – féach ‘Conas iarratas a dhéanamh’ thíos. Mar an gcéanna, is féidir fógra neamhíoctha, pá saoire, íocaíochtaí bónais agus coimisiúin bheith cuid éilimh faoin Acht.

Conas iarratas a dhéanamh

Ba chóir duit do ghearáin faoi asbhaintí neamhúdaraithe ó phá faoin Acht um Íoc Pá 1991 a dhéanamh leis an gCoimisiún um Chaidreamh san Áit Oibre. Caithfidh tú an fhoirm ghearáin ar líne nua a úsáid á fáil ar workplacerelations.ie. Ba chóir an gearán a dhéanamh laistigh de 6 mhí ó dháta na hasbhainte. Is féidir síneadh ama 6 mhí eile a thabhairt duit ach ní dhéanfar é sin mura bhfuil cúinsí réasúnacha ann a chuir cosc ort an ghearán a dhéanamh laistigh den gnáth-thréimhse ama.

Cion in aghaidh an Achta um Íoc Pá 1991 atá ann mura dtugann fostóir duillín pá nó má thugann sé nó sí ceann atá falsaithe d’aon ghnó, agus féadfar fíneáil a ghearradh ar a leithéid d’fhostóir. Ba chóir gearáin faoi dhuillíní pá a dhéanamh mar atá luaite thuas. Is féidir tuilleadh eolais a fháil sa bhileog mhíniúcháin ar an Acht um Íoc Pá 1991 (pdf) nó ón tSeirbhís Fhaisnéise agus Custaiméara an Choimisiúin um Chaidreamh san Áit Oibre – féach ‘Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas’ thíos

Cá háit a dhéanfaidh mé iarratas?

Coimisiúin um Chaidreamh san Áit Oibre

Seirbhíse Faisnéise agus Custaiméara
Bóthar Uí Bhriain
Ceatharlach
R93 W7W2

Uaireanta Oscailte:Luan go hAoine 9.30rn go 5in
Teil: (059) 917 8990
Lóghlao: 1890 80 80 90
Láithreán Gréasáin: https://www.workplacerelations.ie/en/

Page edited: 29 October 2015