Ag fágáil oibre gan a bheith íoctha

Réamhrá

Má chailleann tú do phost tá cearta agus teidlíochtaí áirithe agat lena n-áirítear an ceart íocaíocht a fháil as aon obair curtha i gcrích agat. Mura bhfuil tú íoctha roimh dháta an dífhostaithe nó má tá roinnt pá dlite duit fós, tá tú i dteideal go dlíthiúil a bheith íoctha as do chuid oibre. Is asbhaint as do phá ag d'fhostóir é an neamh-íoc ó do phá - féach 'Asbhaintí ó phá' thíos.

Nuair a fhágann tú obair

Ar an lá a thagann deireadh le do chuid fostaíochta, is é sin an dáta dífhostaithe, tá rudaí áirithe ar cóir do d’fhostóir a thabhairt duit. Áirítear iad seo a leanas:

Asbhaintí ó phá

Rialaíonn an tAcht um Íoc Pá 1991 conas a íocann d'fhostóir thú, bunaíonn sé do cheart duillín pá a fháil agus luann sé an méid asbhaintí dlíthiúla gur féidir le d'fhostóir a thógáil ó do phá.

Faoi Alt 5 den Acht tá sé mídhleathach d'fhostóir asbhaint a dhéanamh ó phá fostaí ach amháin má tá an asbhaint:

  • Riachtanach de réir an dlí, mar shampla, cáin (ÍMAT) agus árachas sóisialta (ÁSPC)
  • Soláthraithe sa chonradh fostaíochta, mar shampla ranníocaíochtaí pinsin cheirde
  • Déanta le do thoiliú i scríbhinn, mar shampla, síntiúis ceardchumainn
  • Chun ró-íocaíocht pá nó caiteachais a athshlánú
  • Éilithe ag ordú cúirte, mar shampla, ordú astútuillimh i gcás dlí teaghlaigh
  • Tagtha de bhrí go raibh tú ar stailc

Asbhaintí neamhdhleathacha

Má tá tú tar éis obair a fhágáil agus mura n-íocadh thú nó má tá do phá níos lú ná an méid atá dlite duit, is asbhaint neamhdhleathach í seo faoin Acht um Íoc Pá. Is í an t-aon eisceacht amháin air seo ná sa chás ina bhfuil an neamh-íocaíocht nó an méid atá in easnamh de thoradh ar bhotún agus do phá á chomhaireamh.

Mar sin, má chaill tú do phost ach nura n-íoc d'fhostóir an pá atá dlite duit, is féidir leat iarratas a dhéanamh ar chúiteamh trí ghearán a dhéanamh faoin Acht um Íoc Pá 1991.

Conas iarratas a dhéanamh

Chun gearán a dhéanamh faoin neamhíocaíocht pá seo, cuireann tú isteach iarratas chuig ag baint úsáide asan fhoirm ghearáin ar líne nua a úsáid á fáil ar workplacerelations.ie. Ní mór duit gearán a dhéanamh laistigh de 6 mhí ó dháta na hasbhainte arb é an dáta do chuid pá a bhí dlite le híoc. Is féidir síneadh ama 6 mhí eile a thabhairt duit ach ní dhéanfar é sin mura bhfuil cúinsí réasúnacha ann a chuir cosc ort an gearán a dhéanamh laistigh den gnáth-thréimhse ama.

Tá tuilleadh eolais ar fáil sa leabhrán mínithe ar an Acht um Íoc Pá 1991 (pdf) nó ón tSeirbhís Fhaisnéise agus Custaiméara an Choimisiúin um Chaidreamh san Áit Oibre – féach ‘Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas’ thíos.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Coimisiúin um Chaidreamh san Áit Oibre

Seirbhíse Faisnéise agus Custaiméara
Bóthar Uí Bhriain
Ceatharlach
R93 W7W2
Éire

Uaireanta Oscailte:Luan go hAoine 9.30rn go 5in
Teil: (059) 917 8990
Lóghlao: 1890 80 80 90
Facs:(059) 917 8909
Láithreán Gréasáin: https://www.workplacerelations.ie/en/

Page edited: 29 October 2015