Anseo atá tú: Baile > Fostaíocht > Cearta agus Coinníollacha Oibre > Saoire agus laethanta saoire > Saoire mhaithreachais

Saoire mhaithreachais

Eolas

Má éiríonn tú torrach agus tú i bhfostaíocht, bíonn tú i dteideal saoire mháithreachais. Tá gach bean i bhfostaíocht i dteideal saoire mháithreachais bhunúsach a thógáil (lena n-airítear oibrithe ócáideacha), ar neamhchead don méid ama a caitheadh ag obair don chomhlacht nó an méid uaireanta a oibrítear in aghaidh na seachtaine. Is féidir leat saoire bhreise mháithreachais neamhíoctha a thógáil chomh maith. Leagtar amach do theidlíochtaí reachtúla bunúsacha maidir le máithreachas san áit oibre, lena n-airítear saoire mháithreachais, sna hAchtanna um Chosaint Mháithreachais 1994 agus 2004.

Má thosaíonn do shaoire mháithreachais ar an 1 Márta 2007, nó i ndiaidh an data seo, tá tú i dteideal 26 seachtain a chaitheamh ar shaoire mháithreachais, chomh maith le 16 seachtain ar shaoire bhreise mháithreachais neamhíoctha.

De réir an Achta um Chosaint Mháithreachais 2004 (Leasú), bíonn ar mhná 2 sheachtain a chaitheamh ar shaoire mháithreachais roimh deireadh na seachtaine ina shaolófar a leanbh agus ar feadh 4 seachtaine ar a laghadh i ndiaidh na breithe. Is féidir leat féin na seachtainí breise a thógáil mar is mian leat. De ghnáth, caitheann fostaithe 2 sheachtain ar shaoire mháithreachais roimh an bhreith agus tógann siad na seachtainí breise i ndiaidh na breithe. Má bíonn tú cáilithe i gcomhair Sochar Máithreachais (féach thíos) caithfidh tú sos 2 sheachtaine ar a laghad agus 16 seachtaine ar a mhéid a ghlacadh roimh dheireadh na seachtaine ina bhfuiltear ag súil leis an leanbh.

Íocaíochtaí le linn saoire mháithreachais

Íoctar tuarastal agus aoisliúntas duit le linn do shaoire mháithreachais de réir téarmaí do chonartha fostaíochta. Níl ar fhostóirí tuarastal a íocadh do mhná ar shaoire mháithreachais. Má d’íoc tú a dhóthain ranníocaíochtaí ÁSPC, d’fhéadfá Sochar Máithreachais a fháil ón Roinn Coimirce Sóisialaí. Ba cheart a leagadh amach i gconradh an fhostaí gur féidir le máthair nua íocaíochtaí a fháil le linn a saoire mháithreachais. Mar sin de, gheobhaidh an fostaí a tuarastal iomlán lúide a íocaíocht Sochair Mháithreachais.

Saoire bhreise mháithreachais

Ón 1 Márta 2007 ar aghaidh, beidh mná i dteideal 16 seachtaine breise a chaitheamh ar shaoire bhreise mháithreachais, ach ní thugtar Sochar Máithreachais duit le linn na tréimhse seo. Ina theannta sin, níl ar d’fhostóir do thuarastal a íocadh le linn na tréimhse seo, ach amháin nuair a leagtar amach a leithéid roimh ré. Má tá tú tinn le linn do shaoire bhreise mháithreachais neamhíoctha is féidir leat iarraigh ar d’fhostóir chun críoch a chur ar do shaoire bhreise mháithreachais. Má aontaíonn d’fhostóir, ní bheidh tú i dteideal an fuílleach na saoire máithreachais. Beidh tú ar shaoire breoiteachta agus b'fheidir i dteideal Sochar Breoiteachta a fháil.

Laethanta saoire poiblí agus saoire bhliantúil

Tá tú i dteideal saoire do laethanta saoire poiblí a dtiteann le linn do shaoire mháithreachais (lena n-airítear saoire bhreise mháithreachais). Leagtar amach cearta an fhostaí maidir le laethanta saoire poiblí in Alt 21 den Acht um Eagraí Ama Oibre, 1997.
Amach ó tuarastal agus aoisliúntas, féachtar ar an am a chaitheann tú ar shaoire mháithreachais (lena n-airítear saoire bhreise mháithreachais) mar am a chaitheann tú ag obair. Is féidir leat an t-am seo a úsáid chun saoire bhliantúil agus teidlíochtaí laethanta saoire poiblí a charnadh.

Marbh-bhreitheanna agus breitheanna anabaí

Má bhíonn marbh-bhreith nó breith anabaí agat i ndiaidh na 24ú seachtaine, tá tú i dteideal saoire mháithreachais iomlán. Ón 1 Márta 2007 ar aghaidh, beidh mná in ann 26 seachtaine a chaitheamh ar shaoire mháithreachais, chomh maith le 16 seachtaine a chaitheamh ar shaoire bhreise mháithreachais. Má comhlíonann tú na ceanglais ÁSPC, gheobhaidh tú Sochar Máithreachais ar feadh 26 seachtaine agus tú ar shaoire mháithreachais bhunúsach.

Chun iarratas a chur isteach ar Shochar Máithreachais i ndiaidh marbh-bhreithe, bíonn ort litir ó do dhochtúir a sheoladh isteach, maraon le foirm Shochair Mháithreachaism, leis an faisnéis seo a leanas; an data dlite ionchais, an dáta breithe iarbhír agus an méid seachtainí a chaith tú ag iompar clainne.

Saoire sláinte agus sábháilteachta

Ba cheart d’fhostóirí measúnú priacail ar leith a dhéanamh maidir le fostaithe torracha nó mná a saolaíodh leanbh dóibh le déanaí anuas nó mná atá ag tabhairt an chíoch dá leanbh. Nuair a bhíonn priacail áirithe i gceist, ba cheart na priacail seo a aistriú nó an fostaí a chur ag obair in áit eile. Mura féidir é seo a dhéanamh, ba cheart an fostaí a scaoileadh abhaile ar saoire sláinte agus sábháilteachta agus is féidir í a leanúint go dtí tosú saoire mháithreachais. Nuair a bhíonn fostaí ar saoire sláinte agus sábháilteachta, ba cheart a ghnáthtuarastal a thabhairt dóibh ar feadh an chéad 3 seachtaine mar a leagtar síos sna Rialacháin um Chosaint Mháithreachais (Luach Saothair Saoire Sláinte agus Sábháilteachta), IR 20/1995. Ina dhiaidh sin, íoctar Sochar Sláinte agus Sábháilteachta dóibh. Tá liosta úsáideach ar fail ón Údatás Sláinte agus Sábháilteachta de CCanna Mná Torracha san Áit Oibre.

Aithreacha i dteideal saoire mháithreachais

Tá aithreacha i dteideal saoire mháithreachais nuair a fhaigheann an mháthair bás laistigh de 40 seachtaine i ndiaidh na breithe. Sa chás seo, d’fhéadfadh an t-athair saoire oibre a thógáil. Bunaítear an méid ama a fhaigheann sé ar an dáta a fuair an mháthair bás.

Má fhaigheann an mháthair bás laistigh de 24 seachtaine i ndiaidh na breithe, tá an ceart aige freisin saoire bhreise mháithreachais a thógáil. Má fhaigheann an mháthair bás níos mó ná 24 seachtaine i ndiaidh na breithe, tá an athair i dteideal saoire suas go 40 seachtaine i ndiaidh na breithe. Tosaíonn an tsaoire laistigh de 7 lá i ndiaidh an bháis.

Saoire mháithreachais a chur ar atráth

Forálann Alt 7 den Acht um Chosaint Mháithreachais 2004 (Leasú) do shaoire máithreachais a chur ar atráth i gcásanna fíor-speisialta, mar shampla, má bhíonn ar do leanbh tréimhse ama a chaitheamh san ospidéal. Féadtar é seo a dhéanamh ar shaoire mháithreachais nó ar shaoire bhreise mháithreachais neamhíoctha. Tabhair faoi deara le do thoil gur féidir le d’fhostóir d’iarratas ar saoire mháithreachais iarchurtha a dhiúltú. Léigh 'Tuilleadh eolais' thíos chun sonraí breise a fháil ar conas do shaoire mháithreachais a chur ar atráth.

Filleadh ar an obair

De réir Alt 26 don Acht um Chosaint Mháithreachais 1994, tá tú i dteideal filleadh ar an obair céanna le conradh fostaíochta céanna i ndiaidh do shaoire mháithreachais. Sonraítear san Alt 27 don Acht go gcaithfidh d’fhostóir post oiriúnach eile a sholáthar duit, nuair nach féidir leo an post céanna a thabhairt duit. Ba cheart go mbeadh na téarmaí céanna ag baint leis an bpost nua is a bhaineann le do shean-phost.

Ar chaoi eile, tá tú i dteideal na coinníollacha céanna a fháil is a bhíonn ar fáil agat nuair is gnáthoibrí thú gan leanbh. Ní fhéadtar téarmaí oibre níos measa a chur ar fáil duit nuair a fhilleann tú ar an obair i ndiaidh saoire mháithreachais. Má thagann feabhas ar phá nó ar choinníollacha eile le linn do thréimhse mháithreachais, tá tú i dteideal na sochair seo nuair a fhilleann tú ar an obair.

Creidmheasanna ÁSPC: Faigheann tú creidmheasanna go huathoibríoch má bhíonn tú ag fáil Sochar Máithreachais. Má bhaineann tú úsáid as saoire máithreachais breise neamhíoctha caithfidh tú a iarraidh ar d’fhostaitheoir an fhoirm iarratais ar chreidmheasanna saoire máithreachais (pdf) a líonadh i ndiaidh duit filleadh ar obair.

Nuair a bhíonn tú ag tabhairt an chíoch dodo leanbh, féadfá a bheith i dteideal am soar a thógáil ón obair nó laghdú uaireanta oibre a thógáil ar feadh 26 seachtaine nó níos lú i ndiaidh na breithe, gan glacadh le laghdú pá.

Má bheartaíonn tú fanacht sa bhaile i ndiaidh do shaoire mháithreachais, ní mór duit é seo a chur in iúl dod’fhostóir mar is gnách.

Má dhéanann tú do theidlíocht ar do chearta a lorg tá tú á chosaint ó dífhostú.

Cuairteanna leighis

Nuair a bhfuil tú cinnte dearfa de go bhfuil tú ag iompar clainne, is féidir leat am saor réasúnach a thógáil ón obair chun freastal ar chuairteanna leighis a bhaineann le do thoircheas. Níl teorainneacha ar bith leagtha amach don méid ama saor gur féidir leat a thógáil do na cuairteanna seo. Ach tá tú i dteideal an méid ama atá uait chun freastal ar na cuairteanna seo a thógáil saor ón obair, (lena n-airítear an méid ama a chaitheann tú ag taisteal go dtí an coinne agus abhaile arís agus an méid ama a thógann an choinne féin).

Beidh ort teastas dochtúra a thabhairt dod’fhostóir, a thaispeánann go bhfuil tú ag iompar clainne, agus ní mór duit é a chur in iúl dó/di 2 sheachtain roimh ré nuair a bhíonn coinne leighis agat. Ba chóir duit do chárta coinne a thaispeáint dod’fhostóir nuair a chuireann sé/sí ceist ort, i ndiaidh do chéad choinne. Ina theannta sin, bíonn ort a bheith in ann am saor a thógáil ón obair chun freastal ar chuairteanna leighis i ndiaidh breithe do leanbh, agus suas le 14 seachtaine ina dhiaidh sin. Tá tú i dteideal do pá iomlán a fháil agus tú ag freastal ar na gcoinní seo, roimh agus i ndiaidh na breithe.

Ranganna réamhbhreithe

Féadtar am saor íoctha a thógáil freisin chun freastal ar ranganna réamhbhreithe. Tá tú i dteideal chun freastal ar sraith ranganna réamhbhreithe, ach amháin na 3 ranganna is déanaí. Tá aithreacha i dteideal am saor íochtha a thógáil freisin chun freastal ar na 2 ranganna is deanaí.

Rialacha

Fógra: Ní mór duit a chur in iúl do d’fhostóir i scríbhinn 4 seachtaine ar a laghad roimh ré, gur mhaith leat saoire mháithreachais a thógáil. Ina theannta sin, ní mór duit teastas dochtúra a thabhairt dóibh, a thaispeánann go bhfuil tú ag iompar clainne. Má tá sé ar intinn agat saoire bhreise mháithreachais de 16 seachtaine a thógáil, ní mór duit é seo a chur in iúl dod’fhostóir i scríbhinn 4 seachtaine ar a laghad roimh ré. Féadtar na fógraí seo a sheoladh isteach ag an am céanna.

Luath-breith: Má tá an breith 4 seachtaine nó níos mó roimh dheireadh na seachtaine ina bhfuiltear ag súil leis an leanbh, agus má thugann tú fógra scríofa do d’fhostóir 14 lá nó níos lú tar éis an breith beidh na riachtanais fhógra comhlánaithe.

Fáthanna leighis: Forálann Alt 11 d’Acht um Chosaint Máithreachais 94 go gcuirfear tús le do shaoire mháithreachais ar an dáta níos luaithe de réir mar a shonraítear ar an teastas dochtúra má tá tú teistithe ag do dhochtúir go bhfuil saoire mháithreachais de dhíth ort mar gheall ar fháthanna leighis. Sá chás seo glachtar leis gur chomhlíonaigh tú leis na riachtanais fhógra.

Filleadh ar an obair: Ní mór duit é a chur in iúl dod’fhostóir i scríbhinn 4 seachtaine ar a laghad roimh ré, gur mhaith leat filleadh ar an obair.

Is rud fíor-riachtanach é na ceanglais fógra seo a chomhlíonadh. Mura ndéantar é seo, d’fhéadfá do chearta a chailliúint.

Ní mór duit é a chur in iúl dod’fhostóir chomh luath agus is féidir, go dteastaíonn uait do shaoire mháithreachais a chur ar atráth (ná dean dearmad, áfach, gur féidir le d’fhostóir d’iarratas a dhiúltú).

Conas iarratas a dhéanamh

Ba cheart duit iarratas a chur isteach ar shaoire mháithreachais chuig d’fhostóir i scríbhinn.

Má theastaíonn a thuilleadh faisnéise uait ar shaoire mháithreachais, ba cheart duit teagmháil a dhéanamh leis na Seirbhísí do Chustaiméirí um Chaidreamh san Ionad Oibre. Tá bileog maidir le do chearta ar shaoire mháithreachais (pdf) ar fáil.

Má bhíonn conspóid á dhéanamh agat le d’fhostóir i dtaobh saoire mháithreachais, nó má dhífhostaítear tú toisc ní ag baint le do thoircheas nó toisc ag baint leasa as do chearta faoin reachtaíocht saoire mháithreachais, is féidir leat gearán a dhéanamhlaistigh de 6 mhí. Caithfidh tú an fhoirm ghearáin ar líne nua a úsáid (á fáil trí ‘Déan iarratas maidir le cearta fostaíochta’ a roghnú ar workplacerelations.ie) Is féidir síneadh ama 6 mhí eile a thabhairt duit ach ní dhéanfar é sin mura bhfuil cúinsí eisceachtúla ann a chuir cosc ort an gearán a dhéanamh laistigh den gnáth-thréimhse ama.

Ba cheart duit iarratas a chur isteach ar Shochar Máithreachais chuig an Rannóg Shochair Mháithreachais, An Roinn Coimirce Sóisialaí, 6 seachtaine ar a laghad roimh an dáta dlite.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Seirbhísí do Chustaiméirí um Chaidreamh san Ionad Oibre

An Roinn Post, Fiontar agus Nuálaíochta
Bóthar Uí Bhriain
Ceatharlach
Éire

Uaireanta Oscailte:Luan go hAoine 9.30rn go 5in
Teil: (059) 917 8990
Lóghlao: 1890 80 80 90
Láithreán Gréasáin: http://www.workplacerelations.ie/en/

Rannóg an tSochair Mháithreachais

Roinn Coimirce Sóisialaí
Bóthar Mhic Artúir
Bun Crannacha
Dún na nGall
Éire

Teil:(01) 471 5898
Lóghlao:1890 690 690
Láithreán Gréasáin: http://www.welfare.ie

Tuilleadh eolais

Saoire mháithreachais a chur siar

Tá foráil in Alt 7 den Acht um Chosaint Mháithreachais (Leasú) 1994 chun saoire mháithreachais a chur siar agus baineann sé seo le duine atá ar saoire mháithreachais, nó ar saoire mháithreachais bhreise gan phá. Is é sé mhí an tréimhse is faide ar féidir saoire mháithreachais a chur siar. Tabhair faoi ndeara go bhfuil sé de cheart ag d’fhostóir diúltú do d’iarratas chun do shaoire mháithreachais a chur siar.

Ní féidir leat a iarraidh go gcuirfí siar do shaoire mháithreachais go dtí go mbíonn 14 sheachtain ar a laghad de do shaoire mháithreachais tógtha agat, agus ní mór duit 4 cinn acu siúd a bheith tógtha agat tar éis breith do linbh. (Ní bhaineann an fhoráil seo le haithreacha atá ar saoire mháithreachais).

Má chuireann tú do shaoire mháithreachais siar, agus má fhilleann tú ar do chuid oibre, féadfaidh tú do shaoire go léir a ghlacadh le chéile ag tosú tráth nach déanaí ná 7 lá ón am a scaoiltear do leanbh amach as an ospidéal. Féadfaidh d’fhostóir litir a iarraidh ón ospidéal ag dearbhú gur coinníodh do leanbh san ospidéal agus litir eile ina dhiaidh sin ag dearbhú an dáta ar ligeadh amach é nó í.

Má chuireann tú do shaoire mháithreachais siar agus má fhilleann tú ar d’fhostaíocht, ní mór duit é sin a chur in iúl don Roinn Coimirce Sóisialaí. Caithfidh tú a insint dóibh i scríbhinn gur coinníodh do leanbh san ospidéal agus gur fhill tú ar do chuid oibre. Ní mór litir a fháil ó do dhochtúir teaghlaigh dochtúir ginearálta nó ón ospidéal le dearbhú don Roinn gur scaoileadh do leanbh amach as an ospidéal agus ba chóir go gcuirfí tús le do shochar máithreachais an athuair. Ba chóir d’Uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí (Uimhir PSP) a bheith le feiceáil go soiléir ar gach cáipéis a chuireann tú chun na Roinne.

Cuimhnigh nach mbeidh tú in ann iarratas a dhéanamh chun do shaoire mháithreachais a chur siar ach amháin má choinnítear do leanbh san ospidéal - ní leor díreach é nó í a bheith tinn.

Breoiteacht le linn duit a bheith ar saoire mháithreachais a cuireadh siar

Má chuireann tú siar do shaoire mháithreachais, agus má éiríonn tú tinn tar éis duit filleadh ar do chuid oibre (sula gcuireann tú tús leis an tsaoire a chuir tú siar), féadfar glacadh leis gur chuir tú tús le do shaoire atosaithe ar an gcéad lá a raibh tú as láthair de bharr breoiteachta. Nó féadfaidh tú do cheart a fhorghéilleadh maidir le hatosú do shaoire agus glacadh le do shaoire mar saoire bhreoiteachta.

Dáta an Leasaithe Deireanaigh: 24 March 2014

Ábhar Gaolmhar

  • Cuairteanna Réamhbhreithe
    Tuairisc ar an gcuairt scríofa isteach agus na cuairteanna réamhbhreithe a leanann í do mhná torracha in Éirinn.
  • Sochair agus teidlíochtaí a bhaineann le bhreith
    Tá réimse sochair leasa shóisialaigh agus teidlíochtaí fostaíochta ar fáil chun tacú le mná atá ag iompar clainne. Is féidir leat léamh faoi anseo. breith clainne máithreachas sochair
  • Bheith i do Thuismitheoir den chéad uair
    An bhfuil tusa nó duine a bhfuil aithne agat orthu ar tí a bheith in bhur dtuismitheoir? Is treoir í seo ar sheirbhísí Stáit in Éirinn agus forbhreathnú ar roinnt de na saincheisteanna a bhainfidh leat, cibé do chás.

Téigh i dteagmháil linn

Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 8in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.