| Osoba ubiegająca się o azyl | Osoba, która stara się o uznanie za osobę prześladowaną na podstawie Konwencji Genewskiej z 1951 r. |
| Zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej | Pisemne zezwolenie udzielone przez
Ministra Sprawiedliwości i Reformy Prawa obywatelowi kraju spoza EOG
pozwalające na osiedlenie się w Irlandii i podjęcie tutaj
działalności gospodarczej. Zezwolenie na prowadzenie działalności
gospodarczej zwykle na początek wydawane jest na okres 1 roku. |
| Wiza C | Typ wizy pozwalającejcudzoziemcowi, który musi mieć wizę przyjechać do Irlandii z zamiarem przebywania tu nie dłużej niż 90 dni (3 miesiące). Nie można jej przedłużyć, a jej posiadacz musi opuścić państwo w dniu wygaśnięcia wizy lub wcześniej. |
| Osoba prześladowana | Osoba, która została uznana za uchodźcę
zgodnie z kryteriami określonymi w Konwencji Genewskiej z 1951 r.
odnoszącymi się do statusu uchodźców, w sposób określony przez
prawo obowiązujące w Irlandii. Osoba prześladowana otrzyma pieczątkę stałego pobytu nr 4 oraz będzie jej wolno podjąć pracę w Irlandii bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na zatrudnienie lub zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej. |
| Wiza D | Wiza pozwalająca cudzoziemcowi, który musi mieć wizę na przyjazd do Irlandii z zamiarem przebywania tu dłużej niż 90 dni (3 miesiące). Jej posiadacz musi zarejestrować się u odpowiedniego urzędnika Imigracyjnego Urzędu Rejestracyjnego. |
| Obywatel EOG | Obywatel jednego z krajów członkowskich
Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). EOG składa się z państw
członkowskich UE (patrz obywatel UE poniżej) oraz z
Islandii, Liechtensteinu i Norwegii. Podobne postanowienia dotyczą
obywateli Szwajcarii, a więc terminem obywatel EOG obejmuje się
często obywateli EOG i Szwajcarii. W paszportach obywateli EOG przy przyjeździe do Irlandii nie stawia się żadnej pieczątki stałego pobytu. W zasadzie obywatel EOG (z wyjątkiem niektórych obywateli Bułgarii i Rumunii) nie potrzebujezezwolenia na zatrudnienie ani zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej, aby podjąć pracę w Irlandii. |
| Zezwolenie na zatrudnienie | Dokument, który muszą posiadać osoby nie
będące obywatelami EOG (oraz niektórzy Bułgarzy i
Rumuni), aby wolno im było pracować w Irlandii. Pierwotnie ten termin
odnosił się do pozwoleń na pracę, wiz z pozwoleniem na
pracę oraz upoważnień do wykonywania
pracy. Od 1 lutego 2007 r. istnieją trzy kategorie zezwolenia na zatrudnienie: zielone karty, pozwolenia na pracę oraz przenoszenie pracowników w ramach firmy (pdf). Osoba posiadająca zezwolenie na zatrudnienie będzie miała pieczątkę stałego pobytu numer 1 wbitą w paszporcie. |
| Obywatel UE lub mieszkaniec UE | Mieszkaniec Unii Europejskiej. Członkami UE
są: Austria, Belgia, Bułgaria, Cypr, Czechy, Dania, Estonia,
Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa,
Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia,
Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania i Włochy. W paszporcie obywatela UE przy przyjeździe do Irlandii nie stawia się żadnej pieczątki stałego pobytu. Obywatelowi UE (z wyjątkiem niektórych obywateli Bułgarii i Rumunii) będzie wolno podejmować pracę w Irlandii bez konieczności posiadania zezwolenia na zatrudnienie lub zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej. |
| Garda National Immigration Bureau (Krajowe Biuro Emigracyjne Garda) | Garda National Immigration Bureau (GNIB) odpowiada za wszystkie działania w państwie związane z imigracją. Wydaje imigracyjne świadectwo rejestracji czyli kartę GNIB (patrz niżej) osobom nie będącym obywatelami UE. |
| Karta GNIB | Inna nazwa imigracyjnego świadectwa rejestracji. |
| Zielona karta | Nowy typ zezwolenia na zatrudnienie w zawodach, w których w Irlandii występuje niedobór kwalifikowanych pracowników. Kwalifikacje odnoszą się do ograniczonego wykazu zawodów w rocznym przedziale zarobków od €30 000 do €60 000 oraz do zawodów w rocznym przedziale zarobków powyżej €60 000. Od 1 lutego 2007 r. zastąpiła wizę z pozwoleniem na pracę i upoważnienie do wykonywania pracy. Osoba posiadająca zieloną kartę będzie miała pieczątkę stałego pobytu numer 1 wbitą w paszporcie. |
| Imigracyjne świadectwo rejestracji | Karta wydawana przez Garda National Immigration Bureau (GNIB) wszystkim legalnie przebywającym osobom nie będącym obywatelami EOG, które pozostają w Irlandii dłużej niż 3 miesiące. Posiadanie świadectwa rejestracji jest potwierdzeniem, że dana osoba zarejestrowała się u lokalnego urzędnika Imigracyjnego Urzędu Rejestracyjnego. Ta karta jest dokumentem wielkości karty kredytowej. Znajduje się w niej zdjęcie posiadacza, numer odpowiedniej pieczątki stałego pobytu (patrz niżej), data wygaśnięcia i numer referencyjny GNIB. Ta karta czasem nazywana kartą GNIB albo pozwoleniem na pobyt może być także nazywana zieloną książeczką. Znana była także jako książeczka obcokrajowców (Aliens Book). Jest kilka wersji karty GNIB w zależności od statusu danej osoby. Te różne typy karty opisane są poniżej. Opłata za kartę wynosi €150 (z wyjątkami). |
| Urzędnik ds. imigracji | Urzędnicy ds. imigracji mianowani są zgodnie z prawem przez Ministra Sprawiedliwości i Reformy Prawa. Ich obowiązki obejmują przeprowadzanie rozmów z osobami przyjeżdżającymi do tego państwa w celu ustalenia, czy są cudzoziemcami, a jeśli tak, czy mają właściwe dokumenty i czy należy im wydać zezwolenie na lądowanie lub pobyt w tym państwie. To zezwolenie z reguły przybiera postać pieczątki w paszporcie. Jest ona zazwyczaj znana jako pieczątka stałego pobytu albo może to być tylko pieczątka pozwalająca na lądowanie. |
| Urzędnik Imigracyjnego Urzędu Rejestracyjnego | Członek Garda Síochána, który odpowiada za rejestrację osób nie będących obywatelami EOG przebywających w Irlandii dłużej niż 3 miesiące. W regionie metropolitalnym Dublinu ten funkcjonariusz urzęduje w GNIB na Burgh Quay. Poza tym obszarem lokalnym urzędnikiem Imigracyjnego Urzędu Rejestracyjnego jest nadinspektor miejscowej okręgowej komendy Garda (policji). W niektórych okręgach są lokalne rozwiązania. Na przykład, osoby mieszkające w rejonach posterunków policji Blessington Garda Station, Co. Wicklow oraz Maynooth Garda Station, Co. Kildare mogą zarejestrować się na tych lokalnych posterunkach. |
| Karta stałego pobytu | Typ karty GNIB wydawanej członkowi rodziny obywatela UE, który nie jest obywatelem EOG, który mieszka w tym państwie 5 lat. W karcie będzie zarejestrowany fakt, że zezwolenie członka rodziny na pobyt to pieczątka stałego pobytu nr 4 EU-FAM. Nawet jeśli jej posiadacz jestcudzoziemcem, który musi mieć wizę, nie będzie on potrzebował wizy powrotnej (re-entry visa) przy powrocie do Irlandii z pobytu za granicą. Przy ubieganiu się o ten typ karty GNIB obowiązuje formularz EU 3. Nie ma opłaty. |
| Zaświadczenie o stałym pobycie | Zaświadczenie wydawane obywatelowi UE, który mieszka w Irlandii 5 lat lub dłużej. Przy ubieganiu się o to zaświadczenie obowiązuje formularz EU 2. Nie ma opłaty. |
| Dopuszczalny członek rodziny | Osoba będąca na utrzymaniu (lub partner) obywatela UE nie będąca obywatelem EOG, która nie jest uznanym członkiem rodziny (patrz niżej). Osoba taka wypełniła formularz EU 1 i została uznana za dopuszczalnego członka rodziny przez Wydział Naturalizacji i Imigracji (INIS) na podstawie Rozporządzenia Wspólnot Europejskich z 2006 r. (swobodny przepływ osób). Dopuszczalny członek rodziny otrzyma pieczątkę stałego pobytu nr 4 EU-FAM i wolno mu będzie pracować w Irlandii bez konieczności posiadania zezwolenia na zatrudnienie lub zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej. |
| Uchodźca korzystający z programu dla uchodźców | Osoba zaproszona do Irlandii przez rząd, zwykle w reakcji na kryzys humanitarny i na wniosek Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców. Zasadniczo ma ona takie same prawa jak osoby prześladowane. Uchodźca korzystający z programu dla uchodźców będzie miał pieczątkę stałego pobytu nr 4 w paszporcie i będzie mu wolno pracować w Irlandii bez konieczności posiadania zezwolenia na zatrudnienie lub zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej. |
| Uznany członek rodziny | Współmałżonek lub krewny pozostający na utrzymaniu obywatela UE korzystającego z prawa do przeprowadzenia się do Irlandii i zamieszkania tutaj na podstawie Rozporządzenia Wspólnot Europejskich z 2006 i 2008 r. (swobodny przepływ osób), nie będący obywatelem EOG. Osoba, która została uznana przez INIS za uznanego członka rodziny i wypełniła formularz EU 1 otrzyma pieczątkę nr 4 EU-FAM na pobyt i będzie mogła pracować w Irlandii bez konieczności posiadania zezwolenia na zatrudnienie lub zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej. Poświadczeniem karty rejestracyjnej będzie 4 EU-FAM (jest to karta pobytu członka rodziny obywatela UE). |
| Karta pobytu | Typ karty GNIB wydawanej osobie nie będącej obywatelem EOG, która jest uznanym członkiem rodziny lub dopuszczalnym członkiem rodziny obywatela UE na podstawie Rozporządzenia Wspólnot Europejskich z 2006 i 2008 r. (swobodny przepływ osób). Przy ubieganiu się o tę kartę wypełnia się formularz EU 1. Nie ma opłaty. |
| Dokument rezydencji | Typ karty GNIB wydawany osobie nie będącej obywatelem EOG pozostającej na utrzymaniu obywateli Islandii, Norwegii, Liechtensteinu i Szwajcarii na podstawie Rozporządzenia Wspólnot Europejskich z 1977 r. o obcokrajowcach i Rozporządzenia Wspólnot Europejskich z 1997 r. o prawie pobytu dla osób nieaktywnych zawodowo. Wcześniej wydawany osobom spoza EOG będącym na utrzymaniu obywateli całego EOG i Szwajcarii, nie jest już wydawany osobom spoza EOG pozostającym na utrzymaniu obywateli UE, które kwalifikują się do otrzymania kart pobytu. Posiadacz dokumentu rezydencji otrzyma pieczątkę stałego pobytu nr 4 EU-FAM i będzie mu wolno pracować w Irlandii bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę lub zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej. Teraz przy ubieganiu się o tę kartę wypełnia się również formularz EU 1. Nie ma opłaty. |
Pieczątka stałego pobytu lub zezwolenie na pobyt |
Potwierdzenie znajdujące się w paszporcie osoby nie będącej obywatelem EOG pozwalające jej na przebywanie w Irlandii. Określa okres, przez jaki osoba ta może przebywać oraz warunki, na jakich może przebywać (np. czy ma prawo do podjęcia pracy). Pieczątka ta musi być zawsze aktualna. Różne typy pieczątek wyjaśnione są poniżej. |
| Pieczątka numer 1 | Wbijana osobie nie będącej obywatelem EOG, która otrzymała albo zezwolenie na zatrudnienie, albo zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej, albo upoważnienie „praca i wakacje”. |
| Pieczątka numer 2 | Wbijana osobie pobierającej naukę nie będącej obywatelem EOG, której wolno podjąć pracę w wymiarze do 20 godzin tygodniowo w okresie trwania zajęć i do 40 godzin tygodniowo podczas wakacji. (Osoba pobierająca naukę musi uczęszczać na kurs dzienny trwający co najmniej rok, który jest uznawany przez Department of Education and Skills. |
| Pieczątka numer 2A | Wbijana osobie pobierającej naukę nie będącej obywatelem EOG, której nie wolno podjąć pracy. |
| Pieczątka numer 3 | Wbijana osobie nie będącej obywatelem EOG, której nie wolno podjąć pracy (np. przyjeżdżającej w odwiedziny, emerytowi, pastor religii, małżonek lub uzależniona od posiadacza zezwolenia na pracę). |
| Pieczątka numer 4 | Wbijana następującym kategoriom osób, wszystkim uprawnionym do podjęcia pracy bez konieczności posiadania zezwolenia na zatrudnienie lub zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej:
|
| Pieczątka numer 5 | Wbijana osobom nie będącym obywatelami EOG, które mieszkają w Irlandii przez co najmniej 8 lat i którym Minister Sprawiedliwości i Reformy Prawa zezwolił na przebywanie w Irlandii bez żadnych warunków dotyczących czasu. Osobom posiadającym taką pieczątkę wolno pracować bez konieczności posiadania zezwolenia na zatrudnienie lub zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej. |
| Pieczątka numer 6 | Może być postawiona w paszporcie zagranicznym obywatela Irlandii, który ma podwójne obywatelstwo i który chce, żeby jego prawo do przebywania w Irlandii było odnotowane w jego paszporcie zagranicznym. Taka pieczątka zaświadcza, że posiadaczowi tego paszportu wolno przebywać w Irlandii bez żadnych warunków. |
| Tymczasowe zaświadczenie o pobycie | Dokument wydawany przez Pełnomocnika ds. Wniosków Uchodźców osobom ubiegającym się o azyl. Znajdują się w nim dane osobowe i zdjęcie osoby starającej się o azyl. Nie jest to dokument tożsamości. |
| Wiza | Wiza irlandzka to zaświadczenie stwierdzające, że władze zezwoliły cudzoziemcowi określonemu w niej do przybycia na granicę państwa w celu ubiegania się o zezwolenie na wjazd do tego państwa. Wiza jest ważna tylko wtedy, jeżeli jest przytwierdzona do paszportu lub dokumentu podróży. Przyznanie wizy jest tylko formą wstępnego zezwolenia. Wiza pozwala jedynie danej osobie przebywać w tym państwie w okresie jej ważności. Wiza nie daje prawa wjazdu do państwa lub zamieszkania w nim. Taka zgoda wydawana jest przez urzędnika ds. imigracji w punkcie wjazdu i jest on upoważniony do wydania takiego prawa wjazdu lub odmówienia go. Paszporty osób ubiegających się o wizę powinny być ważne przez co najmniej 6 miesięcy od planowanej daty wyjazdu z Irlandii po zakończeniu pobytu. |
| Cudzoziemiec, który musi mieć wizę | Osoba, która potrzebuje wizy, jeśli chce przyjechać do Irlandii. Państwa, których obywatele nie muszą mieć wizy wymienione są w Wykazie 1 aktualnego Rozporządzenia w sprawie wiz. Wykaz państw może ulec zmianie w dowolnym czasie i w takim przypadku wydaje się nowe Rozporządzenie. Obywatele EOG nie muszą mieć wiz. W Rozporządzeniu wymienionych jest około 60 innych państw, których obywatele nie muszą mieć wizy. |
| Upoważnienie do wykonywania pracy | Typ zezwolenia na pracę wydawanego osobom nie będącym obywatelami EOG, które nie muszą mieć wizy, aby wjechać do Irlandii i którym zaoferowano zatrudnienie w konkretnej kategorii, gdzie niedobór wykwalifikowanych pracowników jest szczególnie dotkliwy. Od 1 lutego 2007 r. program upoważnień do wykonywania pracy został zastąpiony zieloną kartą. Upoważnienia do wykonywania pracy były wydawane przez ambasadę lub konsulat Irlandii za granicą. Były one ważne przez 2 lata i mogły zostać przedłużone przez urzędnika Imigracyjnego Urzędu Rejestracyjnego. Są one związane z konkretnym sektorem zatrudnienia, ale jego posiadacz może zmieniać pracodawcę w ramach tego sektora. Osoba posiadająca upoważnienie do wykonywania pracy będzie miała pieczątkę stałego pobytu numer 4 wbitą do paszportu. |
| Pozwolenie na pracę | Typ zezwolenia na zatrudnienie wydawanego dla zawodów w rocznym przedziale zarobków od €30 000 do €60 000 oraz dla bardzo małej liczby zawodów z zarobkami rocznymi poniżej €30 000. Niektórych zawodów nie obejmuje możliwość wydawania pozwoleń na pracę i pracodawca musiałby wykazać, że na odnośne wolne stanowisko pracy nie może znaleźć pracownika z EOG (lub Szwajcarii). Jest ono ważne przez 2 lata i można je przedłużać. Osoba posiadająca pozwolenie na pracę będzie miała pieczątkę stałego pobytu numer 1 w paszporcie. |
| Wiza z pozwoleniem na pracę | Typ zezwolenia na pracę wydawanego osobom nie będącym obywatelami EOG, które muszą mieć wizę, aby wjechać do Irlandii i którym zaoferowano zatrudnienie w kategorii zawodów, gdzie szczególnie dotkliwie odczuwa się niedobór wykwalifikowanych pracowników. Od 1 lutego 2007 r. wiza z pozwoleniem na pracę została zastąpiona zieloną kartą. Wizy z pozwoleniem na pracę były wydawane przez ambasadę lub
konsulat Irlandii za granicą. Były one ważne przez 2 lata i mogły
zostać przedłużone przez urzędnika Imigracyjnego Urzędu
Rejestracyjnego. Są one związane z konkretnym sektorem
zatrudnienia, ale jej posiadacz może zmieniać pracodawcę w ramach
tego sektora. |
If you have a question relating to this topic you can contact the Citizens Information Phone Service on 0761 07 4000 (Monday to Friday, 9am to 9pm) or you can visit your local Citizens Information Centre.