Prawa pobytu obywateli krajów UE/EOG w Irlandii

Informacje

Obywatele Unii Europejskiej (UE), pozostałych krajów EOG (Islandii, Księstwa Liechtenstein, Norwegii) oraz Szwajcarii, mają prawo do przebywania w Irlandii wraz z rodzinami. Jednakże istnieją pewne ograniczenia tego prawa.
W Irlandii można bez ograniczeń przebywać przez trzy miesiące. Osoby planujące dłuższy pobyt muszą:

• Być zatrudnione lub prowadzić własną działalność gospodarczą, lub
• Posiadać wystarczające środki i ubezpieczenie zdrowotne, aby nie stanowić obciążenia dla sektora usług społecznych w Irlandii, lub
• Być zarejestrowanym studentem lub praktykantem, lub
• Być członkiem rodziny obywatela Unii, spełniającego jeden z powyższych warunków

Osoby przyjeżdżające do Irlandii nie muszą rejestrować się u lokalnego urzędnika imigracyjnego i nie potrzebują karty pobytu, aby zamieszkać na terenie Irlandii. Osoby, które chcą zarejestrować swój pobyt w Irlandii, mogą to zrobić w ambasadzie swojego kraju w Irlandii.

Rodzice dzieci posiadających irlandzkie obywatelstwo

W dniu 8 marca 2011 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) w sprawie Zambrano C 34/09 orzekł, że państwo członkowskie UE nie może odmówić nieposiadającym obywatelstwa UE rodzicom dziecka, które jest obywatelem państwa członkowskiego UE, stale w nim zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców, prawa do zamieszkania i pracy w tym państwie członkowskim.

Departament Sprawiedliwości i Reformy Prawa dokonuje przeglądu rozpatrywanych przez sądy spraw z udziałem dzieci posiadających obywatelstwo irlandzkie, sprawdzając, czy ma do nich zastosowanie orzeczenie ETS.

Poszukiwanie pracy w Irlandii

Bezrobotni obywatele krajów UE/EOG mogą przebywać na terytorium Irlandii i poszukiwać pracy. Mają oni również prawo do przeniesienia prawa do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych ze swojego kraju macierzystego. Będzie on wypłacany w Irlandii przez okres do 3 miesięcy. Po upływie tego okresu, można ubiegać się, po spełnieniu warunków określonych na stronie omawiającej kryterium stałego zamieszkania, o zapomogę dla bezrobotnych.

Prawo pobytu dla członków rodziny

Jeżeli dana osoba jest obywatelem państwa członkowskiego UE, Islandii, Księstwa Liechtenstein, Norwegii oraz Szwajcarii, członkowie jej rodziny, niezależnie od ich narodowości, mają prawo przebywać w Irlandii wraz z nią. Twoja “rodzina” jest określona jako małżonek, partner cywilny, dzieci poniżej 21 roku życia oraz pozostałe dzieci będące na Twoim utrzymaniu bądź na utrzymaniu ich małżonków czy partnerów cywilnych, Twoich rodziców lub rodziców Twojego partnera, jeśli pozostają oni na Twoim utrzymaniu.

Rozporządzenia Wspólnot Europejskich (swobodny przepływ osób) (nr 2) z 2006 r. (pdf) transponują dyrektywę UE 2004/38/WE (pdf) do prawa irlandzkiego. Dyrektywa ta umożliwia rozszerzenie definicji członków rodziny i dotyczy tylko obywateli UE.

Rozszerzona definicja oznacza, że:

• zarejestrowany partner (i krewni pozostający na jego utrzymaniu) również ma prawo do przyjazdu z daną osobą, jeśli przyjmujące państwo członkowskie uznaje zarejestrowane związki partnerskie za równoważne z małżeństwem. W Irlandii związek cywilny jest równoznaczny ze związkiem małżeńskim w celach imigracyjnych.
• przyjmujące państwo członkowskie musi ułatwić przyjazd i pobyt innych członków rodziny, którzy nie mają bezwzględnego prawa do przeniesienia się, ale którzy są na utrzymaniu danej osoby albo których stan zdrowia powoduje konieczność sprawowania nad nimi opieki przez daną osobę. Państwa członkowskie muszą także ułatwiać przyjazd i pobyt partnera, z którym dana osoba pozostaje w trwałym związku.

Ta rozszerzona definicja nie odnosi się do członków rodzin obywateli państw EOG nie należących do UE (Islandii, Liechtensteinu, Norwegii) ani Szwajcarii.

Skorzystanie z przepisów obwarowane było wymogiem, by członek rodziny przybył z innego kraju UE, którego był legalnym rezydentem. W 2008 r. w następstwie decyzji Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wymóg ten usunięto na mocy rozporządzeń Wspólnot Europejskich z 2008 r. (swobodny przepływ osób) (nowelizacja) (pdf). Więcej informacji dotyczących praw wynikających z Traktatu UE można znaleźć na stronie internetowej irlandzkiego Wydziału Naturalizacji i Imigracji.

Członkowie rodziny nie będący obywatelami UE lub EOG będą musieli ubiegać się o kartę rezydenta (residence card), a także mogą potrzebować wiz wjazdowych. Za wydanie karty rezydenta nie pobiera się opłat. Będą oni musieli się także zarejestrować w Garda Síochána oraz otrzymać imigracyjny certyfikat rejestracji (Immigration Certificate of Registration) zwykle zwany kartą GNIB. Jako osoby pozostające na utrzymaniu obywatela UE będą one zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości €150 za wydanie tego certyfikatu.

Ograniczenia prawa pobytu

Osoby posiadające prawo pobytu w Irlandii oraz członkowie ich rodzin mogą otrzymać nakaz opuszczenia kraju, jeżeli ich działania zagrażać będą porządkowi lub bezpieczeństwu publicznemu. Karalność sama z siebie nie stanowi podstawy do wydania danej osobie nakazu opuszczenia kraju. Opuszczenie kraju można również nakazać osobom zagrażającym zdrowiu publicznemu.

Osobie otrzymującej nakaz opuszczenia kraju muszą zostać podane powody wydania nakazu. Ponadto przysługuje jej czas na złożenie odwołania.

Pobyt stały

Regulacje wprowadzają również prawo pobytu stałego dla obywateli UE i ich rodzin po upływie nieprzerwanego pięcioletniego legalnego pobytu w danym kraju.

Wymogi dotyczące przedstawienia dokumentu tożsamości

Ustawa o Prawie Cywilnym (Różne Zapisy) z roku 2011 (część 34)(PDF) przewiduje, iż obywatele spoza z Europejskiego Obszaru Gospodarczego przyjeżdżającego na teren Kraju zobowiązani są przedstawić paszport lub inny ważny dokument potwierdzający tożsamość, jeśli celnik tego sobie zażyczy. (Wcześniej obowiązek ten nie był jasno określony).

Ustawa ta wymaga również od obywateli spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego przebywających na terenie Kraju przedstawienia takiego dokumentu lub zaświadczenia o rejestracji w sytuacji, gdy jest to wymagane przez Ministra, pracownika służb imigracyjnych lub Policję (Garda) celem poświadczenia, iż została wyrażona zgoda na pobyt tych obywateli na terenie Kraju. Wymóg ten nie obejmuje osób poniżej 16 roku życia, ale obecnie obowiązuje on obywateli spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego którzy urodzili się na terenie Irlandii.

Część 34 Ustawy nie obejmuje osób korzystających z prawa wynikającego z Traktatu UE dot. swobodnego poruszania się. Jednakże, każda osoba pragnąca wjechać lub zamieszkać na terenie Kraju na podstawie członkostwa w UE lub Europejskim Obszarze Gospodarczym lub jeśli jest na utrzymaniu osoby będącej obywatelem UE lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego zobowiązana jest okazać wystarczający dokument potwierdzający tożsamość oraz obywatelstwo.