Jeżeli pracownik w Irlandii zostaje zwolniony z pracy musi otrzymać formularz P45, a także może mieć pewne uprawnienia, w tym do okresu wypowiedzenia i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, do którego nabył prawo – patrz poniżej.
Jeśli pracownik odchodzi z pracy, pracodawca musi przekazać mu formularz P45. Jest to dotychczasowy wykaz zarobków oraz potrąceń podatku i składek PRSI odprowadzanych przez pracodawcę. Jest to bardzo ważny dokument. Może okazać się niezbędny w sytuacjach:
Jeśli Twój pracodawca nie przekaże Ci formularza P45, powinieneś upomnieć się o niego – zapoznaj się z informacją poniżej “Jak się ubiegać”. Od roku 2011 otrzymasz takie Uniwersalne Zaświadczenie Społeczne dla Twojej informacji.
W Irlandii osobom zwalnianym z pracy może przysługiwać zachowanie okresu wypowiedzenia. Oznacza to, że pracownik otrzymuje powiadomienie, że w najbliższej przyszłości jego praca dobiegnie końca oraz informację o dacie zakończenia pracy. Długość okresu wypowiedzenia zależy przede wszystkim od umowy o pracę. Oprócz tego, prawo określa minimalną długość okresu wypowiedzenia. Pracodawca może na mocy umowy o pracę wydłużyć ustawowy okres wypowiedzenia, lecz nie może go skrócić. W Irlandii ustawy przyznające pracownikom prawo do okresu wypowiedzenia nazywają się Ustawami o minimalnym okresie wypowiedzenia i warunkach zatrudnienia z lat 1973-2001 roku.
Ustawowy minimalny okres wypowiedzenia przysługuje osobom, które przepracowały dla danego pracodawcy przynajmniej 13 tygodni.
Przysługujący zgodnie z prawem okres wypowiedzenia zależy od okresu przepracowanego dla danego pracodawcy.
| Czas trwania zatrudnienia | Minimalny okres wypowiedzenia |
| 13 tygodni do 2 lat | 1 tydzień |
| 2 do 5 lat | 2 tygodnie |
| 5 do 10 lat | 4 tygodnie |
| 10 do 15 lat | 6 tygodni |
| 15 lat lub więcej | 8 tygodni |
Przysługujący na mocy umowy o pracę okres wypowiedzenia może być dłuższy od minimalnych okresów wymienionych powyżej, przy czym jakiekolwiek postanowienie umowy o pracę ograniczające okres wypowiedzenia jest nieważne. Oznacza to zasadniczo, że umowa o pracę może przewidywać dłuższy okres wypowiedzenia od określonego w ustawie. Jeśli natomiast umowa przewiduje okres wypowiedzenia krótszy niż ustawowy, ta część umowy, która zawiera takie postanowienie, nie odnosi skutków prawnych. Na mocy ustawy nie wykluczono jednak możliwości zrzeczenia się przez pracownika czy pracodawcę prawa do okresu wypowiedzenia określonego w ustawie. Ponadto ustawa nie zakazuje sytuacji, w których na własne życzenie pracownik akceptuje płatność w zamian za rezygnację z okresu wypowiedzenia. Pracodawca może wymagać od pracownika świadczenia pracy w trakcie trwania okresu wypowiedzenia, ale w przypadku gdy pracodawca wyjdzie z taką propozycją pracownik może zaakceptować płatność w zamian za rezygnację z okresu wypowiedzenia. Oznacza to, że pracownik nie musi pracować w okresie pomiędzy otrzymaniem wypowiedzenia a zakończeniem stosunku pracy, lecz otrzyma takie samo wynagrodzenie, jakie otrzymałby, gdyby pracował.
W trakcie okresu wypowiedzenia pracownik powinien otrzymywać normalne wynagrodzenie. Dotyczy to również sytuacji, w których pracownik otrzymuje płatność zamiast zachowania okresu wypowiedzenia.
W Irlandii przepisy prawne dotyczące zatrudnienia przewidują, że za zgodą pracodawcy, pracownik może zrzec się swojego prawa do okresu wypowiedzenia. Ponadto pracodawca i pracownik mogą wspólnie uzgodnić płatność zamiast wynagrodzenia. Prawa te są określone w ust. 7 Ustawy o minimalnym okresie wypowiedzenia i warunkach zatrudnienia z 1973 roku.
Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia za poważne naruszenie obowiązków pracowniczych, lecz pracownik może zakwestionować zasadność takiego postępowania.
W przypadku utraty pracy masz pewne prawa w tym prawo do wypłaty należności za wykonaną pracę. Jeśli do dnia zwolnienia z pracy nie otrzymałeś należnej Ci sumy lub pracodawca zalega z wypłatą, masz prawo do otrzymania zapłaty za swoją pracę.
Wynagrodzenie za urlop: Jeżeli zatrudnienie dobiega końca, pracownik ma prawo do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, do którego nabył prawo. Wysokość ekwiwalentu powinna być taka, jak kwota, którą wypłacono by pracownikowi, gdyby wykorzystał urlop. Koniec zatrudnienia to jedyna sytuacja, w której zgodnie z prawem można wypłacić pracownikowi ekwiwalent pieniężny zamiast udzielić mu urlopu wypoczynkowego.
Dni ustawowo wolne od pracy: Jeżeli zatrudnienie ustaje w
czasie tygodnia kończącego się dniem poprzedzającym dzień ustawowo wolny
od pracy, a pracownik pracował u danego pracodawcy przez poprzednie 4
tygodnie, powinien on otrzymać dodatkową wypłatę dniówki za dzień
ustawowo wolny od pracy. Dotyczy to także pracowników zatrudnionych w
niepełnym wymiarze czasu, którzy nabyli prawo do dnia ustawowo wolnego od
pracy, pracując co najmniej 40 godzin w ciągu poprzednich 5 tygodni.
Pracodawca jest odpowiedzialny za zapewnienie odpowiedniego okresu wypowiedzenia. Osoby mające problemy z dochodzeniem tego prawa powinny zwrócić się do związków zawodowych (jeżeli istnieją one w zakładzie pracy) lub skierować sprawę do Apelacyjnego Sądu Pracy wypełniając formularz T-1A (pdf).
W razie sporów dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należy zwracać się do Pełnomocnika ds. Praw Pracowniczych (Rights Commissioner) na formularzu wniosku do Pełnomocnika ds. Praw Pracowniczych (pdf). Jeżeli to roszczenie pracownika łączy się z innym roszczeniem, dotyczącym np. zwolnienia, okresu wypowiedzenia lub redukcji, należy skierować sprawę do Sądu Apelacyjnego ds. Zatrudnienia (Employment Appeals Tribunal).
Jeżeli pracownik nie otrzymał formularza P45, odchodząc z pracy, powinien najpierw poprosić o niego pracodawcę. Jeżeli pracodawca nie wyda go, należy skontaktować się z lokalnym urzędem podatkowym. Urząd skarbowy skontaktuje się z pracodawcą i uzyska formularz P45 dla pracownika. W przypadku rozpoczęcia nowej pracy urząd skarbowy prześle pracownikowi nowe zaświadczenie o wysokości przysługujących mu ulg (tax credit certificate), by w nowym miejscu pracy nie musiał płacić podatku nadzwyczajnego.
Davitt House
65a Adelaide Road
Dublin 2
Ireland
Tel:+353 (0)1 631 3006
Locall:1890 220 222
Fax:+353 (0)1 631 3266
Homepage: http://www.eatribunal.ie/
Email: eat@entemp.ie
The Labour Relations Commission
Tom Johnson House
Haddington Road
Dublin 4
Ireland
Tel:+353 (0)1 613 6700
Locall:1890 220 227 (outside 01 area)
Fax:+353 (0)1 613 6701
Homepage: http://www.lrc.ie/docs/Rights_Commissioner_Service_-_Information_about_the_service/234.htm
Email: rightscomm@lrc.ie
If you have a question relating to this topic you can contact the Citizens Information Phone Service on 0761 07 4000 (Monday to Friday, 9am to 9pm) or you can visit your local Citizens Information Centre.