W Irlandii przysługujący pracownikowi roczny wymiar urlopu lub dni wolnych od pracy jest uregulowany ustawowo oraz dookreślony w umowie o pracę. Z umowy o pracę wynika obowiązek pracy, a z ustawy prawo do dni wolnych od pracy. Dni takie obejmują: roczny urlop, dni ustawowo wolne od pracy, urlop macierzyński, urlop adopcyjny, urlop opiekuńczy, urlop wychowawczy oraz pozostałe.
Ustawa o organizacji czasu pracy z 1997 r. przewiduje zasadniczo prawo do 4 tygodni płatnego urlopu w skali rocznej. Umowa o pracę może jednak przyznawać pracownikowi większe prawa. Należy również zauważyć, że wymiar ustawa reguluje wyłącznie minimalny wymiar urlopu. Pracodawca i pracownik mogą uzgodnić większy wymiar dni wolnych od pracy.
W przypadku pracowników pracujących na zlecenie dla celów Ustawy strona wypłacająca wynagrodzenie (biuro pośrednictwa pracy lub firma zlecająca pracę) jest pracodawcą, w związku z czym ponosi również odpowiedzialność za zapewnienie dni wolnych od pracy.
Wynagrodzenie za czas urlopu: Wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego jest wypłacane z góry, według normalnych stawek tygodniowych. Jeżeli pracownikowi przysługuje wynagrodzenie w zmiennej wysokości, np. w systemie prowizyjnym lub premiowym, to jego wysokość oblicza się na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 13 tygodni poprzedzających urlop.
O tym, czy pracownik może udać się na urlop w wybranym terminie, decyduje pracodawca. Jednakże decyzja ta jest obwarowana pewnymi warunkami. Pracodawca musi wziąć pod uwagę zobowiązania rodzinne pracownika, jego możliwości skorzystania z wypoczynku i rekreacji oraz skonsultować kwestię urlopu z samym pracownikiem (lub związkiem zawodowym, do którego należy pracownik) przynajmniej miesiąc przed planowanym terminem urlopu. Ponadto roczny urlop powinien zostać wykorzystany w ciągu właściwego roku będącego podstawą do obliczenia wymiaru urlopu (tzw. leave year) lub, za zgodą pracownika, w pierwszych sześciu miesiącach następnego roku. Wykorzystanie urlopu w późniejszym terminie (określane czasem jako carrying-over) na życzenie pracownika podlega ustaleniom między pracownikiem a pracodawcą.
Przysługujący pracownikowi roczny urlop może być obliczany na trzy różne sposoby:
Pracownik może stosować dowolną z wyżej wymienionych metod, w zależności od tego, według której uzyskuje wyższy wymiar urlopu.
Pracownikowi, który przepracował co najmniej 8 miesięcy, przysługuje prawo do nieprzerwanego urlopu w wymiarze 2 tygodni w skali rocznej.
Osobom zatrudnionym w niepełnym wymiarze godzin przysługują takie same prawa jak opisane powyżej. Dla większości pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin lub wykonujących pracę tymczasową (casual work) wymiar urlopu jest wyliczany jako 8% liczby przepracowanych godzin (nie może on jednak przekroczyć czterech tygodni).
Jeśli pracownik zachoruje w trakcie urlopu, powinien jak najszybciej uzyskać od lekarza rodzinnego (GP) zaświadczenie lekarskie na okres choroby, a następnie przekazać je pracodawcy w chwili powrotu do pracy. Dzięki temu okres choroby (tzw. sick days) nie będzie się liczyć do rocznego wymiaru urlopu — pracownik będzie mógł wykorzystać te dni w późniejszym terminie.
Choroba w trakcie roku obliczeniowego zmniejsza łączną liczbę przepracowanych godzin, w związku z czym może wpłynąć na roczny wymiar urlopu.
Inne przewidziane prawem dni wolne od pracy nie mają wpływu na roczny wymiar urlopu. Okres przypadający na urlop macierzyński, urlop adopcyjny oraz urlop wychowawczy (lecz nie dodatkowy) jest traktowany jako okres zatrudnienia, w związku z czym uwzględnia się go przy określaniu prawa do otrzymania zwykłego urlopu.
Na mocy ustawy o organizacji czasu pracy z 1997 r. pracodawca nie może wypłacić ekwiwalentu pieniężnego w miejsce przewidzianego ustawą minimalnego wymiaru urlopu rocznego, chyba że stosunek pracy ulega rozwiązaniu. Roczny wymiar urlopu jest zasadniczo wyliczany w oparciu o przepracowane godziny.
Pracownik odchodzący z pracy ma prawo do otrzymania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop roczny oraz dni ustawowo wolne od pracy (tzw. public holidays).
Szczegółowe informacje na temat rocznego wymiaru urlopu są dostępne w broszurze informacyjnej poświęconej kwestiom urlopu oraz dni ustawowo wolnych od pracy (PDF) dostępnej pod adresem lub w Biurze Informacji ds. Praw Pracowniczych National Employment Rights Authority).
Pracownik, który nie otrzymał przysługującego mu urlopu, może złożyć skargę do Rzecznika Praw (zgodnie z ustawą o organizacji czasu pracy z 1997 r.). Formularz skargi można pobrać pod adresem.
(formerly Information Services of the National Employment Rights Authority)
Department of Jobs, Enterprise and Innovation
O'Brien Road
Carlow
Ireland
Opening Hours: Mon. to Fri. 9.30am to 5pm
Tel: (059) 917 8990
Locall: 1890 80 80 90
Homepage: http://www.workplacerelations.ie/en/
If you have a question relating to this topic you can contact the Citizens Information Phone Service on 0761 07 4000 (Monday to Friday, 9am to 9pm) or you can visit your local Citizens Information Centre.