Tránna agus Poirt le Bratach Ghorm in Éirinn

Rialacha

Bronntar Bratach Ghorm ar thrá nó ar phort ar feadh séasúir amháin (Iúil go Lúnasa).

Critéir na Brataí Goirme do thránna na hEorpa

Ní mór cloí le 29 critéar a bhaineann leis na hábhair seo a leanas le Bratach Ghorm Eorpach a fháil:

• Cáilíocht uisce
• Oideachas agus eolas timpeallachta
• Bainistiú timpeallachta
• Sábháilteacht agus seirbhísí.

Cáilíocht Uisce

Ní mór do thránna Eorpacha:

• Cloí leis na caighdeáin chuí, mar shampla Treoir an AE um Uisce Snámha
• Déanamh cinnte nach mbíonn aon sceitheadh tionscail ná séarachais ag cur isteach ar cheantar na trá
• Pleananna éigeandála áitiúla agus/nó réigiúnda a bheith ann le deileáil le timpistí truaillithe
• Cloí le riachtanais um chóireáil séarachais agus caighdeán eisiltigh mar atá leagtha síos i dTreoir an AE um Uisce Séarachais Uirbigh (níl ansin ach treoir).

Tá sé riachtanach cloí leis na critéir sin thuasluaite le Bratach Ghorm a fháil.

Chomh maith, ní féidir aon fheamainn ná fásra a fhágáil le bailiú agus le feo ar an trá, ach amháin in áiteanna atá curtha ar leataobh don úsáid sin agus chomh fada agus nach gcuireann sé isteach ar dhaoine (níl ansin ach treoir).

Oideachas agus Eolas Timpeallachta

Ní mór fógra poiblí a dhéanamh láithreach má bhíonn an trá nó cuid de truaillithe ná má tá baol truaillithe ann nó má tá sí míshábháilte ar bhealach eile. Ní mór go mbeadh sé leagtha síos i bplean éigeandála na trá cén chaoi a ndéanfar na fógraí poiblí sin a éisiúint i gcásanna mar seo.

Ní mór go mbeadh eolas le feiceáil ag an bpobal mar chuid den eolas turasóireachta ar an trá maidir le ceantair íogaire nádúir sa chrios cósta, an fásra agus ainmhithe san áireamh. Ba cheart go mbeadh comhairle tugtha d’úsáideoirí na trá cén chaoi len iad féin a iompar sna ceantair sin.

Ní mór don té atá i gceannas na trá a bheith sásta:

• Eolas suas chun dáta a chur suas in áit phoiblí ar an trá maidir le cáilíocht an uisce snámha i bhfoirm tábla nó figiúir atá intuigthe go héasca
• Eolas maidir leis an mBratach Ghorm a chur ar thaispeáint chomh gar agus is féidir don Bhratach Ghorm, eolas a bhaineann i measc rudaí eile leis na gnéithe a chlúdaíonn an Bhratach Ghorm agus cé atá freagrach as go háitiúil agus go náisiúnta
• An Bhratach Ghorm a bhaint anuas muna bhfuil ceann de na critéir riachtanacha dhá chomhlíonadh a thuilleadh.

Ba cheart go mbeadh an pobal áitiúil in éineacht leis an té atá i gceannas na trá in ann a thaispeáint go bhfuil ar a laghad cúig imeacht oideachasúil timpeallachta dhá chur ar fáil ag an trá.

Ní mór go mbeadh dlíthe a bhaineann le húsáid na trá curtha ar fáil go héasca don phobal má iarrtar iad, mar shampla, in oifigí turasóireachta, i halla an bhaile nó ar an trá. Chomh maith leis sin, ní mór cód iompair do cheantar na trá a chrochadh ar an trá.

Ba cheart go mbeadh Ionad Mínithe Timpeallachta sa phobal áitiúil nó áit bhuan oideachasúil timpeallachta den chineál sin a bhíonn ag plé le timpeallacht an chósta (níl anseo ach treoir). Is féidir Bratach Ghorm a bhronnadh ar ionad den chineál seo má chuireann sé eolas maidir leis an mBratach Ghorm ar fáil agus má bhíonn sé ag feidhmiú mar lárionad d'imeachtaí timpeallachta oideachasúla don phobal maidir leis an gcósta agus leis an bhfarraige.

Bainistiú timpeallachta

Ní mór go mbeadh plean um úsáid talún agus plean forbartha ag an bpobal áitiúil don chrios cósta. Ní mór don phlean seo agus imeachtaí reatha an phobail sa chrios cósta cloí le rialacháin phleanála agus rialacháin um chosaint an chrios chósta. Má tá an pobal fíor bheag d’fhéadfadh an plean a bheith mar chuid de phlean réigiúnda níos mó.

Ní mór go mbeadh dóthain boscaí brúscair ar an trá, iad coinnithe go daingean agus cothabháil rialta déanta orthu chomh maith len iad a fholamhú go rialta. Ní mór go mbeadh soláthar cuí déanta le brúscar, algaí agus ábhar truaillithe eile a bhailiú ón trá agus ní mór fáil réidh leis an mbrúscar ón trá in ionad ceadúnaithe.

Ní mór go mbeadh an trá glanta go laethúil i rith an tséasúir snámha nuair is cuí. Tá cosc ar na nithe seo a leanas ar an trá:

• Tiomáint ach amháin sa chás go bhfuil sé ceadaithe go sonrach
• Rásaí trá ar rothair nó i gcairr
• Dumpáil
• Campáil nach bhfuil ceadaithe

Ní mór go mbeadh áiteanna faoi leith curtha ar leataobh le cairr a phárcáil ar na tránna gur féidir cairr a thiomáint orthu, áiteanna a bheith leagtha amach nach féidir tiomáint orthu agus níl aon chead ag am ar bith go mbeadh cairr thíos ag béal na farraige. Chomh maith leis sin, ní mór go mbeadh rochtain sábháilte ann chuig an trá.

Ní mór bainistiú a dhéanamh ar úsáideoirí agus úsáidí éagsúla na trá le timpistí agus easaontas a sheachaint.

Má tá ceantair nadúrtha ar imeall na trá ba cheart céimeanna a thógáil le droch thionchar óna úsáid agus ó thrácht ag teacht agus ag imeacht ón trá agus a farraigí a sheachaint.

Ní mór go mbeadh áiseanna sláintíochta cuí agus glan ag an trá le córas séarachais smachtaithe a chloíann leis na riachtanais atá leagtha síos sna critéir a bhaineann le Treoir um Uisce Séarachais Uirbigh an AE.

Chomh maith, moltar gur ceart go mbeadh áiseanna ag an trá d'ábhair bhrúscair inathchúrsáilte, buidéil ghloine agus cannaí mar shampla agus go gcuireann an pobal áitiúil chun cinn córas iompair i gceantar na trá atá cairdiúil don timpeallacht, rothaíocht, siúlóid agus córas iompair phoiblí mar shampla.

Sábháilteacht agus Seirbhísí

Ní mór go mbeadh maoir trá ar dhualgas i rith an tséasúir snámha agus/nó soláthair chuí sábháilteachta, trealamh tarrthála agus treoracha lena úsáid chomh maith le fáil díreach ar theileafón.

Ní mór don trealamh tarrthála:

• A bheith den chineál atá ceadaithe ag údaráis náisiúnta tarrthála/garda tarrthála
• A theacht le treoracha len é a úsáid
• A bheith ar fáil go buan agus ar an bpointe ar an trá
• A bheith scrúdaithe agus tástáil déanta air go rialta le cinntiú go bhfuil sé ag obair mar is ceart.

Mar an gcéanna, ní mór go mbeadh maoir trá traenáilte agus creidiúnaithe faoi réir ag na riachtanais náisiúnta leagtha síos ag údaráis nó ag cumainn phroifisiúnta.

Ní mór go mbeadh fáil éasca agus ar an bpointe ar theileafón sa chás nach bhfuil an trá faoi chúram na maor trá.

Ní mór go mbeadh garchabhair ar fáil ar an trá agus an áit ina bhfuil sé ar fáil a bheith feiceálach go maith.

Ní mór go mbeadh na dlíthe náisiúnta maidir le madraí, capaill agus ainmhithe tí curtha i bhfeidhm go dlúth ar an trá. I ngach cás ní mór smacht a choinneáil ar ainmhithe a thagann go dtí an trá agus ar a n-iompar agus iad i láthair.

Ní mór go mbeadh rampaí rochtana chuig an trá ag ar a laghad ceann de thránna an údaráis áitiúil chomh maith le leithris do dhaoine faoi mhíchumas, ach amháin sa chás nach féidir é seo a dhéanamh de bharr dinnseanchas na háite. Sa chás nach bhfuil ach trá amháin ag údarás áitiúil a bhfuil an Bhratach Ghorm bronnta uirthi ní mór go mbeadh rochtain agus áiseanna do dhaoine faoi mhíchumas ag an trá sin, ach amháin sa chás nach féidir é seo a dhéanamh de bharr dinnseanchas na trá.

Ní mór go mbeadh cothabháil chuí déanta ar fhoirgnimh agus trealamh ar an trá.

Moltar go mbeadh foinse uisce óil faoi chumhdach ag an trá.

Critéir na Brataí Goirme do phoirt

Cáilíocht uisce

Ní mór go mbeadh an t-uisce agus an talamh a bhaineann leis an bport glan (gan aon séarachas, ola ná brúscar & rl) - déantar eisceachtaí do chúrsaí aimsire anchúinse.

Ní ceart go mbeadh aon séarachas gan chóireáil ó bháid agus/nó ón talamh ag teacht isteach sa phort ná sa cheantar cósta lena thaobh.

Oideachas agus eolas timpeallachta

Ba cheart go mbeadh eolas timpeallachta curtha ar fáil d'úsáideoirí an phoirt, eolas maidir le háiteanna leochailleacha gur ceart fanacht glan orthu nuair atá bád ag seoladh nó ar feistiú, ach amháin sa chás go meastar go ndéanfaí dochar don suíomh nó dá shamplaí dá gcuirfí an t-eolas sin ar fáil.

Ba cheart go mbeadh duine acmhainne fostaithe ag an bport go bhféadfaí dul i gcomhairle leis/léi maidir le ceisteanna timpeallachta agus maidir leis an mBratach Ghorm.

Moltar go mbeadh cód timpeallachta ag an bport agus go mbeadh critéir um Phort le Bratach Ghorm ar thaispeáint chomh maith le aon riachtanais náisiúnta breise in áit fheiceálach, gar don Bhratach Ghorm.

Bainistiú timpeallachta

Ba cheart go mbeadh soithí éagsúla brúscair ag an bport le fáil réidh le ceimiceáin agus le hábhair chontúirteacha (mar shampla péint, tuaslagóirí, scríobhthaí báid, oibreáin frith-fostaithe, bladhairí). Chomh maith, ba cheart go mbeadh fáil éasca ar áiseanna le dramhola a ghlacadh ar an talamh, le neart comharthaí ag taispeáint cá bhfuil na háiseanna sin lonnaithe. Ba cheart go mbeadh áiseanna soghluaiste ar fáil le hola a ghlacadh freisin.

Ní mór go mbeadh dóthain áiseanna brúscair ag an bport agus bainstiú maith dhá dhéanamh orthu.

Moltar go mbeadh an port ag dul go maith leis an timpeallacht nádúrtha agus tógtha agus go mbeadh áiseanna pumpála bodharuisce curtha chun cinn. Chomh maith, moltar go mbeadh córas iompair phoiblí curtha ar fáil idir an port agus an ceantar uirbeach cónaithe is gaire má tá níos mó ná dhá chiliméadar idir an dá áit.

Sábháilteacht agus seirbhísí

Ní mór go mbeadh na nithe seo a leanas ar fáil ag an bport:

• Dóthain áiseanna sláintíochta atá glan agus comharthaí eolais ag treorú daoine chucu, áiseanna níocháin agus uisce óil san áireamh
• Trealamh cuí tarrthála agus éigeandála
• Trealamh cuí garchabhrach, baoi tharrthála, trealamh múchta tine agus sábháilteachta.

Moltar freisin, go mbeadh dóthain pointí cumhachta agus soilse poiblí ag an bport. Ní mór go mbeadh gach suiteáil leictreachais ag an bport ag cloí le reachtaíocht náisiúnta.

Chritéir do phoirt.