Ticéid taistealaí ar chórais iompair phoiblí agus cáin

Eolas

Bunaíodh an Scéim Ticéid Taistealaí TaxSaver in Éirinn sa bhliain 2000 le oibrithe a spreagadh le húsáid a bhaint in áiteanna faoi leith sa tír as córais iompair phoiblí. Is féidir leat úsáid a bhaint as ticéid taistealaí ar chórais iompair phoiblí má bhíonn tú ag taisteal ar son na hoibre ar chórais iompair phoiblí na mbusanna nó na dtraenacha. Ní leis na modhanna iompair phoiblí sin amháin ar leis an Stát iad a bhaineann an scéim seo ach le soláthraithe ceadaithe iompair phríobháideacha freisin.

Leathnaíodh an Scéim amach in Iúil 2004 chun an tseirbhís LUAS a chur san áireamh. Ó Eanáir 2004 i leith tá feidhm leis an Scéim i gcásanna ina gclúdaíonn pas nó ticéad amháin níos mó ná oibreoir amháin (ticéad comhtháite le haghaidh seirbhísí LUAS agus seirbhísí Bhus Átha Cliath, mar shampla).

Meastar gur bealach dearfach í an scéim seo le níos mó daoine a spreagadh le húsáid a bhaint as córais iompair phoiblí in Éirinn agus le brú tráchta a laghdú. Síníonn na fostóirí agus na fostaithe a ghlacann páirt sa scéim conradh lena chéile ag taispeáint go bhfuileadar sásta a bheith rannpháirteach sa scéim. Déanann an fostóir ansin iarratas chuig Iarnród Éireann agus/nó chuig Bus Átha Cliath ar thicéid tasitealaí do na fostaithe a roghnaigh páirt a ghlacadh sa scéim.

Tá an scéim TaxSaver dhá riaradh ag Bus Átha Cliath,Bus Éireann agus ag Iarnród Éireann i gcomhair leis na Coimisinéirí Ioncaim. Faoin scéim cuireann fostóirí ticéid taistealaí bus agus iarnróid ar fáil do na fostaithe (stiúrthóirí cuideachtaí san áireamh) agus is féidir leis an bhfostóir airgead a shábháil ar íocaíochtaí ÁSPC. Bíonn laghdú ar an gcáin agus ar na híocaíochtaí ÁSPC agus Muirear Sóisialta Uilíoch (USC) a íocann fostaithe faoin scéim.

Faigheann fostaithe na ticéid mar chuid dá bpacáiste tuarastail (tuarastal a thabhairt suas), in áit bónais bhliantúil airgid, nó mar shochar comhchineáil. Sábháiltear airgead mar gheall nach gá cáin,ÁSPC ná USC a íoc ar na ticéid. Íocann fostaithe cáin, ÁSPC agus USC ar an gcuid "airgid" dá dtuarastail. Déantar ÁSPC an fhostóra a ríomh bunaithe ar an gcuid "airgid" de thuarastal an fhostaí freisin.

Deir Bus Átha Cliath agus Iarnród Éireann gur féidir le fostóirí suas le 10.75% a shábháil ar ÁSPC agus gur féidir le fostaithe idir 31% agus52% dá gcostais taistil a shábháil mar gheall nach bhfuil cáin, ÁSPC agus USC le n-íoc ar na ticéid má ghlacann siad páirt sa scéim taistealaí TaxSaver.

Rialacha

Intofacht

Tá gach fostaí (stiúrthóirí cuideachtaí san áireamh) de chuideachtaí a roghnaíonn a bheith rannpháirteach sa scéim TaxSaver i dteideal páirt a ghlacadh inti, chomh fada agus go ndéanann an fostóir iarratas ar na ticéid taistealaí agus gurb é/í an fostóir a dhéanann na ticéid sin a sholáthar.

Conradh idir fostóir agus fostaí

Roghnaíonn na fostaithe gur mian leo páirt a ghlacadh sa scéim TaxSaver an cineál ticéid is fearr a shásann a gcuid riachtanas féin.

Ní mór ansin do fhostóirí agus do fhostaithe conradh a shíniú a leagann síos na téarmaí a bhaineann lena rannpháirtíocht sa scéim. Le déanamh cinnte de nach bhfuil cuideachta ag feidhmiú i ngan fhios don fhostaí ní mór don fhostaí aontú le téarmaí an chonartha agus é a shíniú.

Ní mór gach conradh idir an fostóir agus an fostaí a chur i gcrích roimh don fhostóir iarratas a dhéanamh ar thicéid TaxSaver. Tá sé tábhachtach go mbeadh an dá pháirtí soiléar ón tús maidir le coinníollacha an chonartha. Mar shampla, ní mór a shoiléiriú céard a bheadh i gceist dá bhfágfadh fostaí an chuideachta roimh an dáta a théann an ticeád as feidhm, an fearr ticéad míosúil nó bliantúil a fháil, & rl.

Tá daoine ceangailte le conradh sínithe ar feadh 12 mí. Má théann fostaí ar saoire, mar shampla, i rith an ama sin, ní féidir leis/léi an ticéad a thabhairt ar ais agus aisíocaíocht a fháil ar son an ama a chaith sé/sí ar saoire agus an ticéad a aiséileamh nuair a thagann sé/sí abhaile.

Má thugann fostaí ticéad ar ais chuig fostóir sula mbíonn an 12 mí istigh, ní féidir leis/léi a bheith páirteach arís sa scéim go dtí go bhfuil an tréimhse 12 mí istigh. Ach, is féidir leis an gcuideachta aisíocaíocht a fháil don chuid den bhliain nár úsáid an fostaí.

Níl na ticéid inaistrithe agus ní féidir sochair airgid a fháil ina n-áit.

Nuair atá conradh sínithe idir an fostóir agus an fostaí cuireann an fostóir na coinníollacha cánacha atá leagtha amach thíos i bhfeidhm agus déanann sé/sí grúpiarratas chuig an soláthraí iompair ar son na bhfostaithe ar fad a bhfuil conradh sínithe acu le bheith páirteach sa scéim. Ní ghlactar le iarratais aonair ó fhostaithe.

Coinníollacha Cánacha

Ní mór go mbeadh athrú bona fide gur féidir a chur i bhfeidhm ar théarmaí agus coinníollacha fostaíochta (a léiríonn rogha déanta sochar a fháil in áit tuarastail). Ní féidir leis an athrú a bheith siarghábhálach agus ní mór fianaise i scríbhinn a bheith ar fáil.

Ní féidir leis an bhfostaí a bheith in ann an sochar a athrú ar son airgid tirim.

Ní féidir an rogha (i.e., sochar in áit airgid tirim) a dhéanamh níos mó ná uair sa bhliain agus ní féidir é a athrú gan cead an fhostóra.

Rogha bealaí le páirt a ghlacadh sa scéim

Is féidir le fostaithe páirt a ghlacadh sa scéim ar cheann de thrí bhealach.

In áit tuarastail

Má roghnaíonn fostaithe ticéid a fháil in áit tuarastail, faigheann siad ticéid taistealaí TaxSaver mar chuid dá mbunphacáiste tuarastail.

Mar shampla, abair go gcosnaíonn ticéad bus/iarnróid 1,040 euro sa bhliain agus go bhfuil fostaí ag saothrú 20,000 euro sa bhliain. In áit an ticéid a cheannach é/í féin ar 1,040 euro aontaíonn an fostaí leis an bhfostóir 20 euro sa tseachtain a bhaint as a t(h)uarastal le costas an ticéid bhliantúil a ghlanadh. (Is é sin 1,040 euro sa bhliain ina gceanaíonn an fostóir an ticéad). Ní bheidh aon cháin, ÁSPC ná USC le n-íoc ag an bhfostaí ar an gcuid sin den tuarastal a thug sé/sí suas ar son an ticéid; mar sin, déantar íocaíochtaí cánach, ÁSPC agus USC a ríomh bunaithe ar an tuarastal lúide an chuid sin den tuarastal a tugadh suas (18,860 euro).

Ó thaobh an fhostóra de, déanfaidh sé/sí éileamh ar chostas don tuarastal íoctha leis na fostaithe. I gcás mar atá leagtha síos thuas muna bhfuil aon chuid den tuarastal tugtha suas íocfaidh an fostóir 20,000 euro mar thuarastal agus déanfaidh sé/sí éileamh ar chostas tuarastail de 20,000 euro móide an ÁSPC fostóra atá le n-íoc ar sin. (Abair gur ráta de 10.75% atá i gceist, bheadh ÁSPC an fhostóra de 2,150 euro le n-íoc). Le cuid den tuarastal tugtha suas, áfach, íocfadh an fostóir agus dhéanfadh sé/sí éileamh ar thuarastal de 18,960 euro móide ÁSPC an fhostóra a bheadh le n-íoc (bheadh 2,030.20 euro i gceist an t-am seo - is í seo an áit gur féidir leis an bhfostóir airgead a shábháil) móide laghdú de 1,040 euro (costas an ticéid). Tá costas an ticéid ceadúnaithe faoi Mhír 118 (5A) TCA 10997.

Tá sé tábhachtach cuimhniú go mbreathnófar ar aon laghdú tuarastail mar thuarastal atá tugtha suas agus d'fhéadfadh tionchar a bheith aige sin ar ranníocaíochtaí pinsin.

Bónas airgid

In áit tuarastail a thabhairt suas, d'fhéadfadh fostóir ticéid taistealaí TaxSaver a thairiscint do fhostaithe in áit bónais airgid ag deireadh na bliana. Ós rud é nach mór cáin a íoc ar bhónais airgid agus nach gá aon cháin a íoc ar thicéid taistealaí, is fearr an luach a bhaineann fostaithe as ticéid ná as bónais airgid.

Sochair Chomhchineáil

Is féidir le fostóirí agus le fostaithe leas a bhaint as an scéim ar an tríú bhealach má chuireann fostaithe ticéid tasitealaí TaxSaver ar fáil mar shochar comhchineáil (e.g., in áit spás páirceála ag an obair, le fostaí a spreagadh le fanacht i bhfostaíocht na cuideachta, & rl.).

Céard is fiú a bheith rannpháirteach

Is féidir le fostóirí suas le 10.75% a shábháil ar íocaíochtaí ÁSPC má chuireann siad ticéid taistealaí TaxSaver ar fáil do na fostaithe.

Is féidir le fostaithe suas le 52% dá gcostais taistil a shábháil de bharr cúrsaí cánach, ÁSPC agus USC.

Ní bhíonn aon ghá a thuilleadh fanacht sa scuaine gach lá le ticéid bhus agus iarnróid a cheannach.

Ní chosnaíonn ticéid réamhíoctha an oiread le ticéid a íoctar in airgead tirim. Mar shampla, cosnaíonn ticéad bliantúil bus agus iarnróid nó bus agus DART an méid céanna le ticéid ocht mí, i bhfocail eile bíonn an taistealaí ag taisteal saor in aisce don cheithre mhí dheireanach. Bíonn sealbhóir ticéid ag taisteal saor in aisce le ticéid Iarnróid Pointe-go-Pointe don dá mhí dheireanach.

Rataí

Níl tada le n-íoc ag fostóirí agus fostaithe le páirt a ghlacadh sa scéim féin.

Cineálacha Ticéad TaxSaver agus praghsanna

Tá go leor cineálacha éagsúla ticéad míosúil agus bliantúil ar fáil ó Bhus Átha Cliath agus ó Iarnród Éireann. Ba cheart do fhostaithe eolas a fháil ar na roghanna ar fad atá ar fáil agus an cineál ticéid is fearr a fheileann dóibh féin a roghnú (cuimhnigh gur féidir úsáid a bhaint as na ticéid taobh amuigh d’uaireanta oifige, ar mhaithe le imeachtaí fóillíochta, & rl). Cé gur fearr an luach airgid iad ticéid bhliantúla ag deireadh an lae, d'fhéadfadh sé gur fearr an rogha iad ticéid mhíosúla do chuideachtaí ina mbíonn an fhoireann oibre ag athrú go minic. Is féidir bileoga mioneolais a fháil ar gach cineál ticéid le dáileadh ar fhostaithe.

Bíonn ticéid mhíosúla bailí ar feadh míosa féilire agus is féidir iad a cheannach suas le coicís roimh tús na míosa dár gcionn. Bíonn ticéid bhliantúla bailí ar feadh bliana ón gcéad lá de mhí ar bith agus is féidir iad a cheannach ag am ar bith.

Féadfaidh tú tuilleadh faisnéise a fháil ar na láithreáin ghréasáin seo a leanas mar aon le liostaí de na ticéid míosa agus bliana atá ar fáil:

  • Bus Átha Cliath - tugann sé seo praghsanna na dticéad le haghaidh bus, bus agus iarnród lena n-áirítear DART, agus bus agus LUAS
  • Iarnród Éireann - tugann sé seo praghsanna na dticéad le haghaidh an iarnróid, iarnród agus bus agus iarnród agus Luas
  • Bus Éireann - tugann sé seo praghsanna na dticéad le haghaidh busanna go Baile Átha Cliath agus Corcaigh
  • Luas - tugann sé seo praghsanna na dticéad le haghaidh Luas

Is féidir eolas ar an ticéad comaitéara a chur ar fáil freisin ar na láithreáin ghréasáin na n-oibreoirí príobháideacha faofa.

Conas iarratas a dhéanamh

Iarratas a dhéanamh ar an scéim

Roghnaíonn fostaithe an ticéad taistealaí TaxSaver is fearr a fheileann a riachtanais, ag cur san áireamh gur féidir ticéid taistealaí a úsáid taobh amuigh d’uaireanta oifige agus ar chúiseanna fóillíochta.

Síníonn an fostóir agus fostaithe conradh, faoi réir ag rialacha na scéime.

Cuireann an fostóir na Coinníollacha Cánacha cuí i bhfeidhm.

Cláraíonn an fostóir leis an soláthraí iompair phoiblí.

Déanann an fostóir grúpiarratas ar son na bhfostaithe atá le bheith rannpháirteach sa scéim agus cuireann sé/sí an t-iarratas sa phost, ar ríomh-phost nó ar líne.

Tá faisnéis faoi conas cur isteach ar an scéim le fáil ar na láithreáin ghréasáin thuasluaite.

Ní mór do chuideachtaí admháil a choinneáil ar na ticéid ceannaithe agus cóip de na ticéid ar mhaithe lena dtaifid chánacha.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Tá faisnéis faoin áit le cur isteach uirthi le fáil ar na láithreáin ghréasáin seo a leanas:

Is féidir eolas ar an áit chun iarratas a bheith ar fáil freisin ar na láithreáin ghréasáin na n-oibreoirí príobháideacha faofa.

Page edited: 19 August 2014