Scrúduithe tiomána gluaisrothair in Éirinn

Eolas

Déanann an tÚdarás um Shábháilteacht ar Bhóithre tástáil tiománaithe gluaisrothair in Éirinn i leith caighdeáin a chomhlíonann an Treoir ón AE ar Cheadúnais Tiomána. Tugtar faoi thástáil in ionaid tástála ar fud na tíre agus sa chás gur féidir, socrófar go mbeidh do thástáil ar siúl san ionad a ainmníonn tú ar d’fhoirm iarratais.

Is riachtanas éigeantach tástáil tiomána le haghaidh gluaisrothaithe ar eisíodh ceadanna foghlaimeora dhá bhliain dóibh. Tá sé tábhachtach bheith ar eolas nach féidir leat iarratas a dhéanamh ar an tríú cead foghlaimeora nó ar chinn ina dhiaidh sin d’aon chatagóir feithicle murar féidir leat fianaise a sholáthar go ndearna tú iarratas ar thástáil tiomána. Ó Nollaig 2007, ní féidir leat tabhairt faoi thástáil tiomána ar feadh sé mhí ar a laghad tar éis duit do chéad chead foghlaimeora a fháil (sa chás nach bhfuil tú ag aistriú ó cheadúnas sealadach go dtí cead foghlaimeora).

Ón 19 Eanáir 2013, beidh athruithe tugtha isteach ar na catagóirí ceadúnas tiomána agus do roinnt de na feithiclí ionadaíocha a úsáidtear do thástálacha tiomána. Féadfaidh tú teacht ar fhaisnéis ar na catagóirí ceadúnas tiomána agus ar na feithiclí ionadaíocha do thástálacha tiomána (pdf) ar láithreán gréasáin an Údaráis um Shábháilteacht ar Bhóithre. Tá fáil ar fhaisnéis faoi conas a dhéanann sé difear dóibh siúd ag a bhfuil ceadanna foghlaimeora cheana féin i gceisteanna coitianta gluaisrothair (pdf).

Ón 30 Samhain 2013 athruithe ar na feithiclí ionadaíocha do chatagóirí A1, A2 agus A haghaidh an gluaisrothar tástáil tiomána teacht i bhfeidhm.

Feithicil ionadaíoch don tástáil tiomána

Nuair a thugann tú faoin tástáil tiomána, ní mór duit gluaisrothar a úsáid a dhéanann ionadaíocht don chatagóir a bhfuil tú á thástáil ina leith. Ón 19 Eanáir 2013, is mar seo a leanas í an fheithicil ionadaíoch do gach catagóir don tástáil tiomána:

Feithiclí ionadaíocha don tástáil tiomána gluaisrothair ón 19 Eanáir 2013
Catagóir Feithicil ionadaíoch
AM Feithicil dhá roth atá faoi thiomáint mheicniúil 50cc nó níos lú (4kW i gcás mótar leictreach) agus ag a bhfuil uasluas idir 25km/h agus 45km/h.
A1 Gluaisrothar chatagóir A1 (gan taobhcharr) ar a laghad 120cc ag a bhfuil uasluas 90km/h ar a laghad. Is ionann an choibhéis íosta chumhachta/mheáchain le haghaidh gluaisrothar leictreach agus 0.08kW/kg.
A2 Gluaisrothar chatagóir A2 (gan taobhcharr) ar a laghad 395cc agus 25kW. Is ionann an choibhéis íosta chumhachta/mheáchain le haghaidh gluaisrothar leictreach agus 0.15kW/kg.
A Gluaisrothar (gan taobhcharr) ar a laghad 595cc agus 40kW. Is ionann an choibhéis íosta chumhachta/mheáchain le haghaidh gluaisrothar leictreach agus 0.25kW/kg.

Ón 30 Samhain 2013, is mar seo a leanas í an fheithicil ionadaíoch do gach catagóir don tástáil tiomána:

Feithiclí ionadaíocha don tástáil tiomána gluaisrothair ón 30 Samhain 2013
Catagóir Feithicil ionadaíoch
AM Feithicil dhá roth atá faoi thiomáint mheicniúil 50cc nó níos lú (4kW nó níos lú i gcás mótar leictreach) agus ag a bhfuil uasluas idir 25km/h agus 45km/h.
A1 Gluaisrothar (gan taobhcharr) idir 115cc agus 125cc agus le luas uasta de ar a laghad 90 km/h agus cumhacht uasmhéid de 11kW. Tá cumhacht/meáchain cóimheas uasta de 0.1kW/kg. Tá cumhacht/meáchain cóimheas íosta de 0.08kW/kg do gluaisrothar leictreach.
A2 Gluaisrothar (gan taobhcharr) de ar a laghad 395cc agus cumhachta idir 20KW agus 35kW. Is cumhachta / meáchain cóimheas uasta de 0.2kW / k agus níl sé díorthaithe ó fheithicil de níos mó ná dhá oiread a chumhacht. Tá cumhacht/meáchain cóimheas íosta de 0.15kW/kg do gluaisrothar leictreach.
A Gluaisrothar (gan taobhcharr) de ar a laghad 595cc agus de ar a laghad 50KW, meáchan un-ualaithe níos mó ná 175kg. Tá cumhacht/meáchain cóimheas íosta de 0.25kW/kg do gluaisrothar leictreach.

Iarratas a dhéanamh ar an tástáil

Bíonn amanna feithimh agus rátaí pas éagsúil ó chontae go contae, mar sin, moltar duit iarratas a dhéanamh ar an tástáil thart ar 6 mhí sula n-éagfaidh do dhara cead foghlaimeora. Tástáil chaighdeánach is ea an tástáil tiomána gluaisrothair agus úsáideann gach ionad na nósanna imeachta céanna. Ba cheart go mbeifeá ar an eolas nach féidir glacadh le gluaisrothair lena bhfuil cairr chliathánacha ceangailte lena n-úsáid do thástáil tiomána in Éirinn. Féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar do thástáil tiomána agus íoc aisti ar líne (féach “Conas iarratas a dhéanamh” thíos).

Réiteach don tástáil

Tá tástáil tiomána in ainm is a dheimhniú:

  • Go bhfuil Rialacha an Bhóthair ar eolas agat;
  • Go bhfuil an t-eolas agus na scileanna agat chun tiomáint go hinniúil i gcomhréir leis na rialacha siúd;
  • Tiomáinfidh tú leis an aird cheart ar shábháilteacht agus ar chaoithiúlacht úsáideoirí eile bóthair;

Sula dtugann tú faoi do thástáil tiomána, ba cheart duit staidéar a dhéanamh ar Rialacha an Bhóthair (pdf), ar leabhrán é a fhoilsíonn an tÚdarás um Shábháilteacht ar Bhóithre agus tá fáil air ó shiopaí leabhair. Tá costas €5 air.

Ina theannta sin, is dea-smaoineamh é chun bheith ag cleachtadh conas tiomáint a mhéid is féidir leat ar gach saghas bóthair agus i ngach cás tráchta. Feabhsóidh seo do theicnící tiomána agus cuirfidh sé le do mhuinín.

An tástáil

Ar lá do thástála, cinntigh go bhfuil dóthain ama agat chun an t-ionad tástála a bhaint amach agus cúpla nóiméad sa bhreis agat sula dtosóidh an tástáil. Má eisíodh do chéad chead foghlaimeora ón 6 Nollaig 2010, beidh ort do Dheimhniú um Chríochnú Sásúil Bunoiliúint Tosaigh (IBT) a thabhairt leat. Nuair a ghlaoitear d’ainm agus nuair a thugtar thú isteach sa seomra scrúdaithe, cuirtear tús oifigiúil le do thástáil.

Cuirfidh an scrúdaitheoir tús le cúrsaí le hiarraidh ort do cheadúnas a fheiceáil agus iarraidh ort foirm a shíniú a luann go bhfuil an gluaisrothar ródacmhainneach agus faoi chumhdach árachais. Anuas air sin, iarrfar ort a dheimhniú go bhfuil trealamh sábháilteachta, (lámhainní, buataisí, éadaí aimsire) agus an clogad, ach go háirithe, oiriúnaithe i gceart. Beidh ort ansin roinnt ceisteanna randamacha a fhreagairt ó Rialacha an Bhóthair. Ansin gabhfaidh an scrúdaitheoir leat go dtí do ghluaisrothar chun tús a chur le gné phraiticiúil do thástála.

I measc na gceisteanna ar Rialacha an Bhóthair, beidh ceist ann ar chúlbhreathnú, suíomh ar an mbóthar, sciorradh.

Seiceáil theicniúil

Sula gcuirfidh tú tús leis an tástáil phraiticiúil scileanna, seiceálfaidh an scrúdaitheoir d’eolas teicniúil ar do ghluaisrothar. Iarrfar ort conas a thabharfaí faoi sheiceáil theicniúil ar 3 chuid de do ghluaisrothar. Áirítear sa liosta, boinn, stiúrthóireacht, coscáin, slabhra, frithchaiteoirí, táscairí, soilse (lena n-áirítear an ceannsolas a mhaolú, leibhéal an ola agus an lasc stoptha éigeandála (más ann dó).

Ina theannta sin, iarrfar ort an gluaisrothar a bhaint dá sheastán agus é a chur ar a sheastán arís. (Is féidir seastáin taoibhe a úsáid don chuspóir seo). Iarrfar ort an gluaisrothar a bhogadh thart ar 4/5 chun tosaigh nó ar cúl tú féin gan chabhair ón inneall, chomh maith.

Tástáil phraiticiúil scileanna

Tabharfar treoracha soiléire duit sula dtosóidh do thástáil ar an mbealach atá le glacadh. Mura dtuigeann tú rud éigin, ba cheart duit iarraidh ar an scrúdaitheoir é a lua arís leat. In Éirinn, ní bhíonn teagmháil raidió idir gluaisrothaithe an scrúdaitheoir a thugann faoina dtástáil tiomána phraiticiúil le linn na tástála. Ina ionad sin, beidh an scrúdaitheoir do do leanúint taobh thiar díot i ngluaisteán. I gcúinsí eisceachtúla, i.e. le linn brú trom tráchta, féadfaidh an scrúdaitheoir breathnú ort ar chois. Ná bíodh faitíos ort má dhéanann tú botún le linn na tástála. Tharlódh nach bhfuil sé chomh tromchúiseach agus a shíleann tú agus d’fhéadfá fós pas a fháil sa tástáil. Tabharfar faoi thástálacha gluaisrothair trí leas a bhaint as rialúcháin raidió. Cuirfear an trealamh ar fáil ag an ionad tástála agus cuirfear comhairle ort faoi conas an trealamh a úsáid.

Déanfar measúnú ort sna cásanna a leanas: ag tosú ag gluaiseacht ar aghaidh; tiomáint i dtrácht; tiomáint ar chuarda ar thaobh na láimhe clé timpeall bloic agus tiomáint ar chuarda ar thaobh na láimhe deise timpeall bloic. Ina theannta sin, beidh ort U-chasadh a dhéanamh thart ar leithead an bhóthair lena léiriú go bhfuil dea-smacht agat ar do ghluaisrothar i spás teoranta. D’fhéadfadh go gcaillfeá pointí mar gheall ar cos a úsáid chun an gluaisrothar a choimeád socair. Iarrfar ansin ort rothaíocht go mall, ar luas siúil ar feadh 50 méadar nó mar sin de, lena léiriú go bhfuil smacht leordhóthanach agat ar d’fheithicil.

Déanfar measúnú ar na gnéithe seo a leanas de do thiomáint: suíomh ar an mbóthar; scoitheadh agus pasáil; beartú roimhe ré agus breathnú; úsáid comharthaí; dul chun cinn; luas; comhlíonadh soilse tráchta; comharthaí bóithre agus marcáil bhóthair agus úsáid cheart a bhaint as rialúcháin d’fheithicle. Ag pointe áirithe le linn do thástála, iarrfaidh an scrúdaitheoir ort do chomharthaí láimhe a thaispeáint. Féadfaidh tú bheith ag súil leis go mbeidh ort go leor casta a dhéanamh ar dheis agus ar chlé, teacht a fhad le timpeallán agus stopadh ag soilse tráchta.

Nuair a fhillfidh tú ar an ionad tástála, tabharfaidh do scrúdaitheoir thú ar ais chuig an seomra scrúdaithe chun an toradh a thabhairt duit. Má éiríonn leat, tabharfar Deimhniú Inniúlachta duit, a bheidh bailí ar feadh 2 bhliain. Má theipeann ort iarratas a dhéanamh ar cheadúnas iomlán tiomána le linn na tréimhse seo, beidh ort tabhairt faoi do thástáil tiomána arís. Mura n-éiríonn leat i do thástáil tiomána, tabharfar liosta sonrach duit de na botúin a rinne tú, agus is ceart duit staidéar a dhéanamh ar an liosta agus na botúin a cheartú sula dtugann tú faoi thástáil eile tiomána.

Ní hionann Deimhniú Inniúlachta agus ceadúnas iomlán agus ní bhronnann sé an teidlíocht ort chun tiomáint ar mhótarbhealach nó chun paisinéir cúlóige a iompar. Níl do Dheimhniú Inniúlachta bailí lasmuigh d’Éirinn.

Áiseanna do ghluaisrothaithe bodhra/lagéisteachta/nach labhraíonn an Béarla

Má tá lagú éisteachta agat, féadfaidh ateangaire gabháil leat don chuid ó bhéil den tástáil. Ní féidir le do theagascóir tiomána feidhmiú mar ateangaire agus ní féidir leis an ateangaire gabháil leat ar an gcuid phraiticiúil de do thástáil. Féadfaidh an scrúdaitheoir treoracha scríofa a thaispeáint duit don chuid seo den tástáil agus iad a thaispeáint nuair is gá; ina theannta sin, féadfaidh an scrúdaitheoir teanga bhunúsach na comharthaíochta a úsáid. Ba cheart duit a thabhairt faoi deara, má tá an fheithicil a thugann tú leat don tástáil oiriúnaithe chun freastal ar dhuine faoi mhíchumas, (e.g. tá rialúcháin bhreise ann), beidh é seo le sonrú ar do cheadúnas tiomána iomlán. Má tá riachtanais speisialta agat, ba cheart duit é seo a chur in iúl ar an bhfoirm iarratais do do thástáil tiomána ionas go mbeidh aon socruithe riachtanacha i bhfeidhm nuair a thagann tú i láthair do do thástáil.

Is féidir iarratas a dhéanamh go dtabharfar faoi do thástáil tiomána as Gaeilge. (Is gá duit an leagan Gaeilge den fhoirm iarratais a chomhlíonadh agus í a sheoladh ar aghaidh mar is gnách). Murab é an Béarla an chéad teanga atá agat, féadfaidh tú ateangaire a thabhairt leat don chuid seo den tástáil. Arís eile, ní féidir le do theagascóir tiomána feidhmiú mar ateangaire agus ní féidir leis an ateangaire gabháil leat ar an gcuid phraiticiúil de do thástáil. Féadfaidh an scrúdaitheoir treoracha scríofa a thaispeáint duit don chuid seo den tástáil agus iad a thaispeáint nuair is gá.

Rialacha

Tá roinnt rudaí ann is gá duit a dhéanamh le hullmhú do do thástáil tiomána agus tá roinnt ceanglais dhlíthiúla ann nach mór duit a chomhlíonadh.

  • Tá sé an-tábhachtach seiceáil roimh ré go gcomhlíonann do ghluaisrothar le haon srianta Kw ar do chead foghlaimeora sula dtagann tú i láthair don tástáil. Mura gcomhlíonann do ghluaisrothar leis na srianta, ní féidir leat an tástáil a chomhlíonadh. Féach an fhaisnéis ar fheithiclí ionadaíocha do thástálacha tiomána gluaisrothair thuas.
  • Ní mór deimhniú mótarchánach reatha a thaispeáint ar do ghluaisrothar nó bheith i do sheilbh nuair a thagann tú i láthair don tástáil.
  • Ba cheart don fheithicil bheith ródacmhainneach agus ba cheart go mbeadh doimhneacht íosta 1mm ar gach bonn – seo an teorainn dhlíthiúil maidir le doimhneacht tráchta boinn ghluaisrothar in Éirinn. (Tabhair faoi deara go leagtar síos doimhneacht tráchta boinn in Éirinn in IR 358/1991)
  • Ní mór don ghluaisrothar na rialachaáin um shoilsiú gluaisrothar a chomhlíonadh.
  • Ba cheart go bhfeidhmeoidh na soilse coscáin agus na táscairí mar is ceart.
  • Ba cheart do thaobh amuigh de do ghluaisrothar bheith glan.

Rataí

Ní mór don táille chuí don chatagóir thástála gabháil le d'iarratas ar thástáil tiomána. Ó Fheabhra 2011 ar aghaidh, is í an táille €85.

Ba cheart íocaíocht a dhéanamh le seic, ordú poist nó ordú airgid. Ba cheart iad a chrosáil agus go mbeidís iníoctha leis an Údarás um Shábháilteacht ar Bhóithre. Ní féidir táillí a aisíoc.

Conas iarratas a dhéanamh

Féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar do thástáil tiomána agus íoc aisti ar líne anseo. Teastóidh cárta creidmheasa chun seo a dhéanamh (VISA nó Mastercard). Teastaíonn seoladh bailí ríomhphoist uait chomh maith. Mar mhalairt air sin, féadfaidh tú foirm iarratais ar thástáil tiomána gluaisrothair a íoslódáil (pdf) anseo, cóip a fháil ó do d’Oifig Mótarchánach áitiúil. Ní mór don táille cheart gabháil le d'fhoirm chomhlánaithe iarratais.

Do thástáil tiomána a chur ar ceal

Murar féidir leat, ar chúis éigin, tabhairt faoi do thástáil tiomána ar an lá a tugadh duit, féadfaidh tú an tástáil seo a chur ar ceal, ach beidh ort iarratas a dhéanamh arís. Ní chaillfidh tú do tháille thástála má thugann tú fógra 10 lá, ar a laghad, agus murar chuir tú breis agus coinne thástáil tiomána amháin ar ceal roimhe seo ar an iarratas seo. Má chuireann tú do thástáil tiomána ar ceal, cuirfear ar ais thú go bun an liosta feithimh arís ag an ionad tástála.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Údarás Um Shábháilteacht Ar Bhóithre

Páirc Ghnó Ghleann na Muaidhe
Cnoc an tSabhaircín
Béal an Átha
Maigh Eo
Éire

Teil:(096) 25000
Lóghlao:1890 506 080
Facs:(096) 25252
Láithreán Gréasáin: http://www.rsa.ie
R-phost: info@rsa.ie

Page edited: 18 October 2013