Achomharc a dhéanamh maidir le torthaí do thástála tiomána

Eolas

Mura bhfuil tú sásta le torthaí do thástála tiomána in Éirinn, is féidir leat achomharc a dhéanamh ar na torthaí seo. Is nós imeachta reachtúil atá san achomharc ar thástáil tiomána. Is é sin, tá do chearta chun achomharc a dhéanamh ar thorthaí do thástála tiomána leagtha síos i ndlí na hÉireann. Tá an reachtaíocht a dhéileálann le do cheart chun achomhairc leagtha síos in Alt 33 (5) den Acht um Thrácht ar Bhóithre 1961.

Éisteann breitheamh amháin atá ag suí leis/léi féin le hachomhairc i gcoinne torthaí tástála tiomána sa Chúirt Dúiche. Is é sin le rá, ní bhíonn aon ghiúiré ann. Ní mór duit d’achomharc a lóisteáil le d’oifig Cúirte Dúiche áitiúil chun tús a chur le himeachtaí achomhairc.

Is féidir leat é seo a dhéanamh trí chuairt a thabhairt ar an oifig tú féin nó is féidir leat treoir a thabhairt do aturnae é sin a dhéanamh ar do shon. Ní gá duit aturnae a bheith agat chun ionadaíocht a dhéanamh ort agus is féidir leat a bheith i láthair ar do shon féin más mian leat. Ní próiseas casta é agus gheobhaidh tú cabhair ón mbreitheamh sa chúirt.

Tús a chur leis an bpróiseas achomhairc maidir le do thástáil tiomána

Chun tús a chur leis an nós imeachta achomhairc, ní mór duit dul i dteagmháil le d’Oifig Cúirte Dúiche áitiúil agus cuntas a thabhairt i scríbhinn ar na cúiseanna go gceapann tú go raibh toradh na tástála míchothrom. Ní gá dó seo a bheith ina mhionnscríbhinn ach ní mór dó na cúiseanna a mbeidh tú ag brath orthu le linn na héisteachta cúirte a bheith leagtha síos ann. Nuair a fhaigheann Oifig na Cúirte Dúiche d’iarratas réiteoidh siad fógra achomhairc ar do shon, a eiseofar ar an scrúdaitheoir tiomána agus ar an tÚdarás um Shábháilteacht ar Bhóithre. Tabharfaidh sé seo fógra don dá pháirtí (is é sin le rá, tusa agus an tÚdarás) go bhfuil sé i gceist agat achomharc a dhéanamh ar thoradh na tástála agus tabharfaidh sé an deis dóibh conspóid a dhéanamh ar an ábhar nuair a thagann sé os comhair na Cúirte Dúiche.

Tagairt úsáideach le tabhairt d’Oifig na Cúirte Dúiche más mian leat achomharc a dhéanamh ar thoradh do thástála ná Foirm Uimh. 97.2 Sceideal C, Ordú 97, riail 3(1). Léireoidh an tagairt seo an fhoirm chuí a bheidh le húsáid ag Oifig na Cúirte i d’achomharc. Ní mór do shíniú féin, nó síniú d’aturnae má tá aturnae ag obair duit, a bheith ar an bhfógra achomhairc seo. Tá táille dleacht stampála 18 euro iníoctha agat d’Oifig na Cúirte Dúiche chun Fógra Achomhairc a eisiúint.

Cuirfidh Oifig na Cúirte Dúiche ar an eolas tú maidir le ham, dáta agus láthair éisteachta d’achomhairc. Beidh fráma ama na héisteachta ag brath ar do Chúirt Dúiche.

An éisteacht

Ar lá na héisteachta tiocfaidh tú chuig an gcúirt agus fanfaidh tú go dtí go nglaoitear do chás. Éistfear do chás os comhair breithimh ach ní bheidh aon giúiré i láthair. Éistear an cás i gcúirt oscailte. Is é sin le rá, go poiblí. Nuair a ghlaoitear do chás, beidh ort dul isteach i seastán na bhfinnéithe agus fianaise a thabhairt faoi mhionn maidir leis an gcúis gur mian leat go gcuirfeadh an breitheamh toradh do thástála tiomána ar leataobh.

Tar éis duit do chuid fianaise a chríochnú is féidir leis an scrúdaitheoir tiomána nó a n-ionadaí dlí croscheistiú a dhéanamh ort (ceisteanna a chur ort) agus is féidir leis an mbreitheamh ceisteanna a chur ort freisin. Má tá an scrúdaitheoir tiomána sa chúirt, tabharfar an deis dó/di fianaise a thabhairt don chúirt (i bhfocail eile, a leagan féin den scéal a insint) agus beidh tusa i dteideal ceisteanna a chur orthu nuair a chríochnaíonn siad a gcuid fianaise.

Rialacha

In achomharc ar thástáil tiomána, is í an Chúirt Dúiche an chúirt chéime deiridh. Ciallaíonn sé seo nach féidir achomharc a dhéanamh ar chinneadh an bhreithimh agus go bhfuil sé críochnaitheach.

Níl cúiteamh airgeadais ar fáil i gcásanna achomhairc ar thástáil tiomána. Ní féidir le breithiúna Cúirte Dúiche ach ceann amháin de dhá chinneadh a dhéanamh i gcás achomhairc ar thástáil tiomána.

  • Diúltaítear do d’achomharc: aontaíonn an breitheamh le cinneadh an scrúdaitheora tiomána gur theip ort i do thástáil.
  • Tacaítear le d’achomharc: tá an breitheamh sásta nach ndearnadh do thástáil tiomána i gceart. Déanfar tástáil tiomána eile a thairiscint duit saor in aisce. Má threoraíonn an breitheamh go bhfuil tástáil eile le déanamh, ní mór don Roinn Iompair, Turasóireachta agus Spóirt a shocrú go ndéanfaidh scrúdaitheoir eile é.

Is fiú a thabhairt faoi deara nach féidir leis an gcúirt fiosrú a dhéanamh maidir le torthaí an scrúdaitheora. Ní féidir léi ach cinneadh a dhéanamh an ndearnadh an tástáil le mailís, cos ar bolg nó iompar míchothrom. Ciallaíonn sé seo nach n-ordóidh an chúirt tástáil nua má tá sí sásta leis an gcaoi a rinneadh an tástáil.

Éisteadh cásanna ar na hábhair seo sna cúirteanna cheana féin. Ba iad seo Geraghty v Morris [1939] 2 AU E.R. 269 agus Carrigan v Fox (1966) S.L.T.79.

Rataí

Níl aon chúiteamh airgeadais ar fáil i gcásanna achomhairc ar thástáil tiomána. I bhfocail eile, ní bhfaighidh tú aon chúiteamh as costais a bhaineann le teipeadh i do thástáil ná an t-achomharc a dhéanamh.

dleacht stampála beag iníoctha le hOifig na Cúirte Dúiche ar an iarratas ar Fhógra Achomhairc chuig an gCúirt Dúiche.

Má dhéanann d’aturnae ionadaíocht ort sa chúirt, cuimhnigh go bhfuil dualgas ar aturnaetha in Éirinn tú a chur ar an eolas maidir le gach táille ghairmiúil roimh ré. Murar féidir suim dearfach a thabhairt duit, ní mór dóibh suim a mheas (nó ar a laghad cur síos a dhéanamh ar an mbunús ar a ndéanfar muirir nó táillí a ríomh).

Is iondúil go bhfanfaidh aturnaetha go dtí go bhfuil cás thart sula ndéanfaidh siad íocaíocht a lorg ar a dtáillí. Iarrtar táillí roimh ré scaití, go háirithe i gcás ina bhfuil an-bhaol go gcaillfidh tú.

Bíonn rátaí iomaíocha á ngearradh ag aturnaetha in Éirinn, mar sin déan do chuid taighde agus faigh cúpla meastachán sula roghnaíonn tú ionadaí dlí.

Page edited: 11 September 2015