Anseo atá tú: Baile > Taisteal agus Áineas > Gluaisteánaíocht > Cionta tiomána > Cionta maidir le tiomáint ar meisce

Cionta maidir le tiomáint ar meisce

Réamhrá

Is í an phríomhreachtaíocht lena bpléitear leis an tsábháilteacht ar bhóithre ná an tAcht um Thrácht ar Bhóithre 1961. Nuachóiríodh agus tugadh an dlí seo cothrom le dáta go rialta i gcaitheamh na mblianta agus tar éis don Acht um Thrácht ar Bhóithre 2006 a bheith tugtha isteach, tá cumhachtaí níos leithne fós ag na Gardaí le cion na tiomána ar meisce a laghdú agus fáil réidh leis ar fad.

Sular tugadh Acht 2006 isteach, níor mhór do na Gardaí tuairim a bheith acu go raibh an méid seo a leanas amhlaidh:

  • Go raibh cion maidir le trácht ar bhóithre déanta ag duine nó
  • Go raibh siad páirteach i dtionóisc tráchta nó
  • Go raibh alcól ólta ag an tiománaí

sula raibh siad i dteideal, de réir an dlí, anáil tiománaí a anailísiú. Nuair a tugadh an tAcht um Thrácht ar Bhóithre 2006 isteach, tugadh de chumhacht do na Gardaí anáil aon tiománaí a stoptar ag seicphointe éigeantach alcóil a anailísiú gan iad a bheith tagtha ar aon tuairim i ndáil le tiománaí na feithicle. Tugtar tástáil randamach anála go coitianta ar an gcumas le hanáil aon tiománaí a anailísiú.

Faoin Acht um Thrácht ar Bhóithre 2011, ón 1 Meitheamh 2011 ní mór na Gardaí a sheoladh tástáil anála réamh-sa chás go gcreideann siad go bhfuil an tiománaí ól alcóil nó ag láthair timpiste i gcás go bhfuil duine éigin gortaíodh agus éilíonn sé cóir leighis

Rialacha

Cruthaíodh ceithre chion ar leithligh um thiomáint ar meisce le hAlt 49 d’Acht um Thrácht ar Bhóithre 1961 arna chur isteach le hAlt 10 den Acht um Thrácht ar Bhóithre 1994. Ó 28 Deireadh Fómhair 2011, na cionta tráchta ina n-ionad.

Na cionta nua, a tugadh isteach ag Alt 4 den Acht um Thrácht ar Bhóithre 2010, a leagtar teorainneacha níos ísle alcóil le haghaidh gach tiománaí. Siad idirdhealú a dhéanamh freisin idir tiománaithe taithí agus tiománaithe nua - iad siúd le ceadanna foghlaimeora nó ag a mbeidh ceadúnas tiomána ar feadh 2 bhliain nó níos lú, nó nach bhfuil aon ceadúnas bailí/cead. Feidhm ag teorainneacha alcól íochtair i gcoinne an tiománaithe nua ná iad siúd a bhaineann le tiománaithe taithí acu.Na teorainneacha alcól srianta a bhaineann le tiománaithe nua maidir le tiománaithe busanna, leoraithe, leantóirí, feithiclí oibre, tacsaithe agus tiománaithe feithiclí seirbhíse poiblí chomh maith. Is iad na cionta nua mar a leanas:

  • Cion maidir le feithicil inneallghluaiste a thiomáint, nó iarracht ar fheithicil inneallghluaiste a thiomáint, in áit phoiblí agus é/í an oiread sin faoi bhrí meiscigh nach féidir leis/léi an fheithicil a smachtú i gceart.
  • Cion maidir le feithicil inneallghluaiste a thiomáint, nó iarracht ar fheithicil inneallghluaiste a thiomáint, in áit phoiblí fad a bheidh ina c(h)olainn an oiread sin alcóil gur mó, laistigh de 3 huaire an chloig tar éis dó/di tiomáint, nó iarracht a thabhairt ar thiomáint, amhlaidh, an cion alcóil ina c(h)uid fola ná cion
    - 50 milleagram alcóil in aghaidh an 100 millilítear fola le haghaidh tiománaí taithí
    - 20 milleagram alcóil in aghaidh an 100 millilítear fola do thiománaithe eile
  • Cion maidir le feithicil inneallghluaiste a thiomáint, nó iarracht ar fheithicil inneallghluaiste a thiomáint, in áit phoiblí fad a bheidh ina c(h)olainn an oiread sin alcóil gur mó, laistigh de 3 huaire an chloig tar éis dó/di tiomáint, nó iarracht a thabhairt ar thiomáint, amhlaidh, an cion alcóil ina c(h)uid fuail ná cion
    - 67 milleagram alcóil in aghaidh an 100 millilítear fuail le haghaidh tiománaí taithí
    - 27 milleagram alcóil in aghaidh an 100 millilítear fuail do thiománaithe eile
  • Cion maidir le feithicil inneallghluaiste a thiomáint, nó iarracht ar fheithicil inneallghluaiste a thiomáint, in áit phoiblí fad a bheidh ina c(h)olainn an oiread sin alcóil gur mó, laistigh de 3 huaire an chloig tar éis dó/di tiomáint, nó iarracht a thabhairt ar thiomáint, amhlaidh, an cion alcóil ina c(h)uid anála ná cion
    - 22 micreagram alcóil in aghaidh an 100 millilítear anála le haghaidh tiománaí taithí
    - 9 micreagram alcóil in aghaidh an 100 millilítear anála do thiománaithe eile

Cad is tástáil éigeantach alcóil ann agus conas a oibríonn sé?

Is éard a chiallaíonn tástáil alcóil ná tástáil randamach anála. Ceadaítear le hAcht um Thrácht ar Bhóithre 2006 do na Gardaí (i gcúinsí áirithe) anáil tiománaithe feithiclí a anailísiú gan gá dóibh a bheith den tuairim gur ól an tiománaí alcól.

Ní féidir feidhm a bhaint as an gcumhacht áfach ach amháin ag seicphointí atá údaraithe ag Cigire den Gharda Síochána. Bíonn na seicphointí seo deartha go sonrach don tástáil éigeantach alcóil. Caithfidh an Cigire an t-údarú a thabhairt i scríbhinn agus ceadaíonn sé do Ghardaí seicphointe a bhunú in áit phoiblí (nó in áit eile). Is féidir leis na Gardaí aon fheithicil inneallghluaiste a stopadh (lena n-áirítear gluaisrothair, scútair, rothair leictreacha, cathaoireacha rotha, srl.) agus féadfaidh siad iarraidh ar thiománaí na feithicle an méid seo a leanas a dhéanamh:

  • Eiseamal dá (h)anáil a sholáthar trí easanálú isteach i dtrealamh a úsáidtear chun a thabhairt le fios cibé an bhfuil alcól san anáil, nó
  • Dul in éineacht leis an nGarda (nó le Garda eile) chuig áit (feithicil san áireamh) ag an seicphointe nó gar dó chun eiseamal anála a sholáthar, nó
  • An fheithicil a fhágáil ag an áit mar a stopadh í.

Tá aon duine, a dhiúltaíonn nó a dteipeann air/uirthi an méid thuasluaite a chomhlíonadh láithreach nó a chomhlíonadh ar an mbealach a éilíonn na Gardaí, ciontach as cion. Féadfaidh Ball de na Gardaí an méid seo a leanas a éileamh ar thiománaí na feithicle freisin an fheithicil a bhogadh chuig áit i limistéar an tseicphointe agus í a choinneáil nó a fhágáil ansin go dtí go mbeidh éileamh arna dhéanamh air nó uirthi comhlíonta ag an duine.

Féadfaidh na Gardaí aon duine a ghabháil (gan bharántas) a bhfuil cion á dhéanamh nó ciondéanta aige nó aici, dar leis na Gardaí, sa mhéid is gur theip air nó uirthi rud a d’iarr an Garda air nó uirthi a dhéanamh nó gur dhiúltaigh sé nó sí é a chomhlíonadh.

An féidir le Garda mé a stopadh go randamach agus mé sa trácht agus m’anáil a anailísiú?

Ní féidir. Ní thugtar de chumhacht do na Gardaí le hAcht um Thrácht ar Bhóithre 2006 carranna a tharraingt suas agus iad i dtrácht agus anáil an tiománaí a anailísiú go randamach. Ní thugann sé ach an chumhacht do na Gardaí le seicphointí a reáchtáil chun críocha na tástála randamaí anála. Má tá an Garda den tuairim áfach go bhfuil aon chion um thrácht ar bhóithre déanta agat, nó go raibh tú páirteach i dtionóisc tráchta ar an mbóthar, nó go bhfuil alcól ólta agat dar leis, is féidir leis tú a stopadh i dtrácht agus d’anáil a anailísiú faoi na cumhachtaí a thugtar leis an Acht um Thrácht ar Bhóithre 2002.

An féidir leis na Gardaí seicphointe tástála alcóil éigeantach a chur ar bun in áit ar bith?

Is féidir. Ar an gcoinníoll go bhfuil sé in áit phoiblí agus údaraithe ag Cigire den Gharda Síochána. Is í an chúis go bhfuil cumhachtaí tugtha do na Gardaí chun na seicphointí seo a chur ar bun ná chun tionóiscí de bharr na tiomána ar meisce a laghdú in áiteanna mar is mó éifeacht a bheidh ag na seicphointí. Go bunúsach mar sin, is féidir leo seicphointí a reáchtáil ar phríomhbhóithre, lasmuigh de phubanna nó de chlubanna oíche nó in aon áit eile go laghdófar líon na dtiománaithe ólta ar an mbóthar dar leo. Tá sé d’oibleagáid ar na Gardaí na cumhachtaí seo a fheidhmiú ar bhealach comhréireach áfach.

Cén cruthúnas a bhíonn riachtanach i gcásanna na tiomána ar meisce?

Nuair a chinneann Garda duine a ionchúiseamh i dtiomáint ar meisce caithfidh siad cruthúnais áirithe a sholáthar don chúirt chun ciontú a fháil. Tá na cruthúnais a éilítear faoi Alt 4(2), (3) agus (4) den Acht um Thrácht ar Bhóithre 2010 (.i. tástáil fola, fuail agus anála) beagán difriúil de na cinn in Alt 4(1) (tiomáint faoi bhrí meiscigh).

Is fearr leis na cúirteanna an cúiseamh seo nuair a theip ar dhuine atá gafa eiseamal fola, fuail nó anála a sholáthar rud a fhágann nach féidir cás a thabhairt faoi Alt 4(2) (3) nó (4).

I gcás ciona faoi 4(1) caithfear na heilimintí nó na cruthúnais seo a leanas a thabhairt don chúirt:

  • Gur thiomáin tú nó go ndearna tú iarracht ar thiomáint
  • Go gcaithfidh gur thiomáin nó go ndearna tú iarracht ar fheithicil inneallghluaiste a thiomáint
  • Gur tharla an tiomáint a rinne tú nó an iarracht ar thiomáint in áit phoiblí
  • Go raibh tú an oiread sin faoi bhrí meiscigh nárbh fhéidir leat an fheithicil a smachtú i gceart.

De ghnáth, tabharfaidh an Garda fianaise faoin méid a chonaic sé agus faoin tuairim ar ar tháinig sé dá thoradh. Is féidir le Gardaí nó dochtúirí eile a phléigh leis an duine le linn dó a bheith i Stáisiún an Gharda Síochána fianaise a thabhairt chun tacú leis seo freisin.

D’fheadfadh éagumas an chosantóra tástálacha simplí comhordaithe a dhéanamh a bheith san áireamh i bhfianaise eile a fhéadfaidh an Garda a thabhairt. Mar shampla, ní raibh tú in ann líne dhíreach a shiúl nó in ann an eochair a chur isteach i nglas an dorais. Tacóidh fianaise den sórt sin leis an dearcadh nach raibh sé ar do chumas an fheithicil a smachtú i gceart.

Cionta faoi Alt 4(2), 4(3) agus 4(4)

Is é an t-ionchúiseamh is coitianta maidir le tiomáint ar meisce faoi na trí alt seo do dhuine a thiomáineann agus é os cionn na dteorainneacha forordaithe le haghaidh fola/alcóil, fuail/alcóil nó anála/alcóil.

Soláthrófar cruthúnas faoi thiúchan an alcóil i gcás alt 4(2) agus 4(3) le deimhniú anailíse ón Lia-Bhiúró um Shábháilteacht ar Bhóithre. I gcás ionchúisimh faoi alt 4(4) cruthaítear an cion alcóil le ráiteas arna phriontáil ag anáileadán Intoxilyzer, inneall a dearadh chun cion an alcóil san anáil a thomhas.

Cad é an nós imeachta má dhéantar mé a ghabháil as a bheith ag tiomáint ar meisce?

Má ghabhtar tú ar thaobh an bhóthair as a bheith ag tiomáint ar meisce, tá sé d’oibleagáid ar an nGarda a chur in iúl duit i ngnáthfhriotal sothuigthe go bhfuiltear do do ghabháil i gcion na tiomána ar meisce. Tabharfar chuig Stáisiún áitiúil an Gharda Síochána tú mar a gcuirfidh ball a bheidh i gceannas ar an stáisiún do chearta in iúl duit. Tá comhairliúchán le d’aturnae san áireamh leis na cearta seo ach ba chóir a thabhairt do d’aire nach ligfear saor tú ón dualgas le hiarratas an Gharda ar shampla fola; nó ar eiseamal fuail nó anála a chomhlíonadh má theipeann ort teagmháil a dhéanamh le d’aturnae.

I gcás Walsh v Ó Buachalla [1991] 1 I.R. 56 d’agair an cosantóir an ceart le teacht ar aturnae agus é á éileamh toisc gur diúltaíodh dó teacht ar a aturnae, go raibh an sampla fola a tógadh neamhdhleathach toisc gur diúltaíodh dá cheart bunreachtúil le teacht ar aturnae. Dhiúltaigh an Ard-Chúirt é seo agus dúirt go raibh sé ina oibleagáid reachtúil eiseamal a sholáthar nuair a ghabhtar duine i dtiomáint ar meisce agus nach n-athródh aon chomhairle dlí an oibleagáid seo. I bhfocail eile, ní fhéadfadh an t-aturnae comhairliú dá chliant gan eiseamal a sholáthar rud arbh ionann é agus comhairliú dóibh an dlí a bhriseadh.

Má sholáthraíonn tú sampla fola nó fuail roinnfear an sampla in dhá choimeádán agus tú i láthair agus cuirfear faoi shéala iad. Déanfar do rogha sampla a thairiscint duit ansin agus seolfar an sampla a bheidh fágtha chuig an Lia-Bhiúró um Shábháilteacht ar Bhóithre lena anailísiú. Seolfar torthaí na tástála chugat féin agus chuig an nGarda a bhí i gceist. Féadfaidh tú anailísiú neamhspleách a fháil ar do shampla féin más mian leat.

Ar an gcaoi chéanna, má sholáthraíonn tú sampla de d’anáil priontálfaidh an t-inneall intoxilyser dhá bhileog láithreach maidir le leibhéal an alcóil i d’anáil. Déanfar do rogha bileog phriontáilte a thairiscint duit chun coinneáil duit féin agus Is féidir leis an Garda úsáid an ceann eile sa Chúirt mar chruthúnas go raibh tú os cionn na teorann dleathaí.

Má thaispeántar go bhfuil leibhéal an alcóil os cionn na méide dleathaí bheidh tú ag eisiúint le fógra pionóis sheasta nó cuirfidh an Garda toghairm chugat ansin le bheith i láthair sa Chúirt Dúiche le cúiseamh na tiomána ar meisce a fhreagairt. Ar ndóigh, má bhíonn tú faoi bhun na teorann dleathaí sin deireadh an scéil.

Pionóis le haghaidh cionta maidir le tiomáint ar meisce

Beidh pionóis ar chiontú duine i dtiomáint ar meisce éagsúil ag brath ar mhéid an alcóil a braitheadh i do chóras. Fachtóir eile a chuirfidh an chúirt san áireamh ná cibé an é an cion seo do chéad chion nó nach é. Faoi na pionóis a tugadh isteach leis an Acht um Thrácht ar Bhóithre 2006, gabhann dícháiliú éigeantach ó thiomáint le gach ciontú i dtiomáint ar meisce.

Ón 28 Deireadh Fómhair 2011 (tríd an Acht um Thrácht ar Bhóithre 2010) na pionóis do chionta tiomána ar meisce a athrú.

Córas pionóis riaracháin

Má tá ceadúnas bailí / cead ag an tráth an chiona agus tá do leibhéal alcóil faoi theorainn áirithe, a bheidh tú ag eisiúint le fógra pionóis sheasta. Má íocann tú an fhíneáil atá luaite ar an fhógra laistigh de 28 lá, beidh an pionós breise atá luaite ar an bhfógra a bheidh le forchur, ach ní bheidh ort dul chun na cúirte. Nach bhfuil tú incháilithe le haghaidh fógra tiomána faoi thionchar alcóil pionóis sheasta má fuair tú fógra den sórt céanna laistigh de na 3 bliana roimhe sin. Na teorainneacha alcóil agus pionóis i bhfeidhm faoin scéim pionós socraithe fógra atá leagtha amach thíos:

Cineál tiománaí Cion alcóil Fíneáil Pionós breise
Tiománaithe taithí (a) Nach mó ná 80mg alcóil in aghaidh 100ml fola
(b) Nach mó ná 107mg alcóil in aghaidh 100ml fuail
(c) Nach mó ná 35mcg alcóil in aghaidh 100ml anála
€200 3 pointí pionóis
Tiománaithe taithí (a) Is mó ná 80mg ach nach mó ná 100mg alcóil in aghaidh 100ml fola
(b) Is mó ná 107mg ach nach mó ná 135mg alcóil in aghaidh 100ml fuail
(c) Is mó ná 35 mcg ach nach mó ná 44 mcg alcóil in aghaidh 100ml anála
€400 6 mhí dícháiliú
Tiománaithe eile (a) Nach mó ná 80mg alcóil in aghaidh 100ml fola
(b) Nach mó ná 107mg alcóil in aghaidh 100ml fuail
(c) Nach mó ná 35mcg alcóil in aghaidh 100ml anála
€200 3 mhí dícháiliú

Chúirt córas

Má tá tú chun dul chun na cúirte na tréimhsí dícháilithe le haghaidh chiontuithe tiomáint ar meisce iad seo a leanas:

Cion alcóil An chéad chion (tréimhse dícháilithe) An dara cion (tréimhse dícháilithe)
(a) Nach mó ná 80mg alcóil in aghaidh 100ml fola
(b) Nach mó ná 107mg alcóil in aghaidh 100ml fuail
(c) Nach mó ná 35mcg alcóil in aghaidh 100ml anála
6 mhí Bliain amháin
(a) Is mó ná 80mg ach nach mó ná 100mg alcóil in aghaidh 100ml fola
(b) Is mó ná 107mg ach nach mó ná 135mg alcóil in aghaidh 100ml fuail
(c) Is mó ná 35mcg ach nach mó ná 44mcg alcóil in aghaidh 100ml anála
Bliain amháin 2 bhliain
(a) Is mó ná 100mg ach nach mó ná 150mg alcóil in aghaidh 100ml fola
(b) Is mó ná 135mg ach nach mó ná 200mg alcóil in aghaidh 100ml fuail
(c) Is mó ná 44mcg ach nach mó ná 66mcg alcóil in aghaidh 100ml anála
2 bhliain 4 bliana
(a) Is mó ná 150mg alcóil in aghaidh 100ml fola
(b) Is mó ná 200mg alcóil in aghaidh 100ml fuail
(c) Is mó ná 66mcg alcóil in aghaidh 100ml anála
3 bliana 6 bliana

Cuimhnigh, íosphionóis atá sna pionóis thuas agus bíonn sé de lánchead ag an mbreitheamh na pionóis seo a mhéadú.

Is é an pionós uasta le haghaidh tiomáint ar meisce €5,000 nó 6 mhí i bpríosún nó iad araon.

Deireadh a chur le dícháiliúchán

Is féidir leat cur isteach ar athbhronnadh luath do cheadúnais tiomána ort nuair atá leath de do thréimhse dhícháilithe caite. Ach ní féidir leat cur isteach ar athbhronnadh luath:

  • Má tá an dícháiliúchán ar feadh dhá bhliain nó níos lú nó
  • Más rud é nach bhfuil an dícháiliúchán do ordú dícháiliúcháin chéad laistigh de na 10 mbliana roimhe sin

Is féidir leis an gcúirt an tréimhse dhícháilithe a laghdú go dtí dhá thrian den tréimhse dhícháilithe tosaigh nó go 2 bhliain, cibé acu is mó.

Le linn do chúirt a bheith ag breithniú iarratais ar athbhunú ceadúnais tiomána breathnófar ar an gcineál ciona, ar charachtar an iarratasóra agus ar iompar an iarratasóra tar éis a chiontaithe.

Rataí

Bíonn achomhairc chuig an gCúirt Chuarda le ciontú i dtiomáint ar meisce a fhreaschur saor in aisce.

Cosnóidh achomhairc chuig an gCúirt Dúiche le do cheadúnas tiomána a athbhunú go luath má tá tú dícháilithe €55.

Conas iarratas a dhéanamh

Má ciontaíodh tú as tiomáint ar meisce sa Chúirt Dúiche féadfaidh tú achomharc a dhéanamh in aghaidh an chiontaithe chuig an gCúirt Chuarda. Caithfear an t-achomharc a lóisteáil in Oifig na Cúirte Dúiche faoi cheann 14 lá tar éis do chiontaithe. Cabhróidh an cléireach cúirte i do Chúirt Dúiche áitiúil leat sa phróiseas seo. Nó cabhróidh d’aturnae leat.

Má dícháilíodh ó thiomáint tú ar feadh tréimhse is mó ná 2 bhliain agus más mian leat iarratas a dhéanamh leis na cúirteanna go n-athbhunófaí do cheadúnas go luath féadfaidh tú é sin a dhéanamh go pearsanta nó trí d’aturnae tar éis an táille cuí a íoc. Ní fhéadfaidh tú iarratas a dhéanamh go n-athbhunófaí do cheadúnas tiomána go luath ach amháin sa chás go bhfuil leathchuid do thréimhse dícháilithe curtha i gcrích.

Cuirfidh cléireach na Cúirte Dúiche agus na Cúirte Cuarda dáta agus láthair d’achomhairc in iúl duit.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

D’oifig Cúirte Dúiche áitiúil.
Dáta an Leasaithe Deireanaigh: 4 December 2013

Teanga

English

Ábhar Gaolmhar

  • Alcól agus an dlí
    Pléann an cháipéis seo an dlí maidir le alcól a dhíol in áitribh chéadúnaithe agus siopaí eischeadúnais, ól in áiteanna poiblí agus tiomáint faoi thionchar alcóil.
  • Coireanna Tíomána
    Tá eolas anseo maidir leis na pionóis a ghearrtar má fhaightear ciontach tú i gCoir Tiomána.
  • Pointí pionóis i gcomhair cionta tiomána
    Tugadh pointí pionóis i gcomhair cionta tiomána isteach in 2001. Conas a oibríonn córas na bpointí pionóis? Cad iad na cionta a dtéann pointí pionóis leo, agus cé chomh fada a fhanann pointí ar do cheadúnas? Faigh amach anseo.

Téigh i dteagmháil linn

Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 8in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.