Cionta rothaíochta

Réamhrá

Má bhíonn tú ag rothaíocht, is tábhachtach go mbíonn cur amach agat ar na dlíthe atá i bhfeidhm maidir le rothaíocht agus na pionóis atá i bhfeidhm má sháraíonn tú an dlí. Leagtar amach sna hAchtanna um Thrácht ar Bhóithre, 1961-2014 na príomhfhorálacha le haghaidh gluaisteánaíochta agus déantar reachtú le haghaidh rothar anuas ar fheithiclí agus leantóirí atá faoi thiomáint mheicniúil. Anuas air sin, tá reachtaíocht thánaisteach ann a rialaíonn iompar tiománaithe agus rothaithe.

Rothair

Anuas orthu siúd a rialaíonn iompar rothaithe, tá rialacháin ann ina leagtar amach an trealamh nach mór bheith ar rothar.

Faoi na Rialacháin um Thrácht ar Bhóithre (Soilsiú Feithiclí), 1963, ní mór go mbíonn frithchaiteoir dearg cúil agus soilse tosaigh agus cúil ar féidir iad a fheiceáil ó fhad réasúnta a bheith ar rothar a rothaítear in áit phoiblí i rith na n-uaireanta soilsithe. Ní mór go bhfuil an solas tosaigh bán nó buí, agus ní mór don solas cúil a bheith dearg. Tá sé in aghaidh an dlí soilsithe gealánacha a úsáid. Is féidir leat teacht ar thuilleadh faisnéise inár gcáipéis ar shoilsiú rothar.

Faoi na Rialacháin um Thrácht ar Bhóithre (Tógáil, Trealamh agus Úsáid Feithiclí), 1963, ní mór clog, ar féidir é a chloisteáil ag fad réasúnta, a bheith feistithe ar rothar a úsáidtear in áit phoiblí. Anuas air sin, ní mór coscáin a bheith ar an rothar – coscán amháin don roth tosaigh agus coscán eile don roth cúil.

Ní mór go mbíonn dea-ord oibre ar do rothar agus trealamh an rothair. Faoi Alt 20 den Acht um Thrácht ar Bhóithre, 1961, má tá bunúis réasúnta ag Garda, tar éis tástáil a dhéanamh ar do rothar, lena chreidiúint go bhfuil locht contúirteach ar do rothar, féadfaidh an Garda thú a ordú gan an rothar a rothaíocht in áit phoiblí go dtí go gceartaítear an locht. Má theipeann ort é sin a dhéanamh a iarradh ort, tá cion á dhéanamh agat.

Rothaíocht

Nuair a bhíonn tú ag rothaíocht, ní mór duit cloí leis na rialacha a leagtar amach sna hAchtanna um Thrácht ar Bhóithre (Trácht agus Páirceáil), 1997-2014.

Mar shampla, cuireann Airteagal 11 sna Rialacháin um Thrácht ar Bhóithre (Trácht agus Páirceáil) (Leasú) (Uimh. 2), 2012 toirmeasc ort ó rothaíocht níos faide ná comhartha tráchta a chuireann toirmeasc ar rothair. Foráiltear in Airteagal 14 de na Rialacháin um Thrácht ar Bhóithre (Trácht agus Páirceáil), 1997 (arna ionadú ag Rialacháin 2012), nuair a sholáthraítear lána rothar, ní mór duit é a úsáid. Más lána rothar in aghaidh an tsrutha an lána rothar, ní féidir leat rothaíocht sa lána ach sa treo in aghaidh an tsrutha. De réir Airteagal 13 de Rialacháin 1997, is cion é rothaíocht ar chosán mura bhfuil tú ag iontráil nó ag fágáil maoine. Faoi Airteagal 45 de Rialacháin 1997, (arna leasú ag na Rialacháin um Thrácht ar Bhóithre (Trácht agus Páirceáil), 1998), ní mór duit gan rothaíocht i sráid a ndearnadh sráid do choisithe amháin di i rith na tréimhse a thugtar le fios ar an bpláta faisnéise a bhaineann leis an tsráid do choisithe amháin nó ar an gcomhartha tráchta ceantair, mura bhfuil tú ag rothaíocht ar lána rothar.

Ar nós úsáideoirí bóthair eile, ní mór do rothaithe cloí leis na rialacha a bhaineann le soilse tráchta, trasbhealaí coisithe, trasrianta síogacha agus soilse tráchta rothar. Ní mór duit stopadh ag comharthaí stop agus ceart slí a ghéilleadh ag comharthaí géill slí.

Faoi Airteagal 47 de Rialacháin 1997 (arna ionadú ag Rialacháin 2012), ní mór nach rothaíonn níos mó ná beirt taobh le taobh, seachas nuair atá tú ag gabháil thar rothaí eile agus a fhad agus nach gcuireann sé trácht eile i mbaol nó nach gcuireann sé bac ar thrácht eile. Féadfaidh tú gabháil thar fheithicil ar thaobh na láimhe clé sa chás go bhfuil feithiclí ar thaobh na láimhe deise stoptha nó ag gluaiseacht níos moille ná tú féin, seachas sna cásanna a leanas:

  • Chomharthaigh an fheithicil, a bhfuil tú ag iarraidh gabháil thairsti, go bhfuil sé i gceist acu casadh ar thaobh na láimhe clé agus go dtabharfaidh an fheithicil sin faoin ngluaiseacht sin ar thaobh na láimhe clé sula ngabhann tú thairsti
  • Tá an fheithicil a bhfuil tú ag iarraidh gabháil thairsti stoptha ar mhaithe le ligean do phaisinéir an fheithicil a fhágáil nó an fheithicil a iontráil
  • Tá an fheithicil a bhfuil tú ag iarraidh gabháil thairsti stoptha ar mhaithe le lódáil nó dílódáil

Foráiltear in Alt 100 den Acht um Thrácht ar Bhóithre, 1961 gur cion é rothar a rothaíocht fad atá greim láimhe beirthe agat ar fheithicil eile atá ag gluaiseacht (seachas rothar eile nach bhfuil á rothaíocht ag duine ar bith).

Cumhachtaí an Gharda Síochána

Féadfaidh Garda iarraidh ort d’ainm, seoladh agus dáta breithe a sholáthar má tá siad in amhras ar an méid a leanas:

  • Rinne tú cion
  • Bhí baint agat in imbhualadh nó i dteagmhas eile in áit phoiblí a bhí ina chúis le gortú nó díobháil

Má dhiúltaíonn tú chun do chuid sonraí a thabhairt nó má thugann tú sonraí a chreideann an Garda atá bréagach nó míthreorach, féadfaidh an Garda do rothar a thógáil agus é a choinneáil go dtí an tráth sin a chruthaítear d’aitheantas.

Féadfaidh Garda thú a ghabháil gan bharántas sna cásanna a leanas:

  • Má tá rothar á rothaíocht agat fad atá tú ar meisce agus/nó faoi thionchar drugaí agus nach bhfuil smacht ceart agat ar an rothar dá bharr
  • Má tá bunúis réasúnta ag an nGarda lena chreidiúint go bhfuil rothar á rothaíocht agat gan toiliú an úinéara

Pionóis

Má chúisítear thú le cion rothaíochta, beidh ort freastal ar an gcúirt. Go ginearálta, má tá tú ciontach i gcion rothaíochta, beidh tú faoi dhliteanas ar chiontú achomair:

  • I gcás an chéad chiona, fíneáil aicme D a íoc
  • I gcás an dara cion nó cionta ina dhiaidh sin, fíneáil aicme C a íoc

I gcás 3 chion nó níos mó den saghas sin i dtréimhse 12 mhí, beidh tú faoi dhliteanas fíneáil aicme C a íoc nó tréimhse nach faide ná 3 mhí a chaitheamh sa phríosún, nó fíneáil a íoc agus tréimhse a chaitheamh sa phríosún.

Má chiontaítear thú i leith rothar a rothaíocht fad atá tú ar meisce agus/nó faoi thionchar drugaí, beidh tú faoi dhliteanas ar chiontú achomair fíneáil aicme C a íoc.

Cionta muirir sheasta

Faoi na Rialacháin um Thrácht ar Bhóithre (Cionta Muirir Sheasta – Rothaithe), 2015 (pdf), fógraíodh gurb ionann cionta áirithe rothaíochta agus cionta muirir sheasta. Ceadaíonn an córas muirir sheasta do dhuine ar braitheadh é/í agus cion muirir sheasta á dhéanamh aige/aici chun muirear seasta a íoc mar rogha ar dhul chuig an gcúirt chun freagairt don chion. Is ionann an muirear seasta do chion rothaíochta agus €40.

Ón 31 Iúil 2015, is iad na cionta rothaíochta lena mbaineann muirear seasta:

  • Solas tosaigh nó cúil ar bith a bheith ar rothar i rith uaireanta soilsithe
  • Rothar a rothaíocht gan breithniú réasúnta
  • Teip ar stopadh le haghaidh comhartha maor scoile
  • Teip ar stopadh ag soilse tráchta nuair atá an solas dearg ar lasadh
  • Teip ar stopadh ag soilse tráchta rothar nuair atá an solas dearg ar lasadh
  • Teip ar stopadh ag líne stop, bacainn nó leathbhacainn ag trasrian líne iarnróid, droichead lúdrach nó droichead ardaithe, nuair atá na soilse dearga ar lasadh.
  • Rothaíocht ar shráid nó i limistéar do choisithe amháin

Má fhaigheann tú fógra muirir sheasta, tá 28 lá agat ó dháta eisiúna an fhógra muirir sheasta chun an fhíneáil a íoc. Mura n-íoctar é laistigh de 28 lá, méadaítear an muirear 50%. Murar íocadh as go fóill i ndiaidh 28 lá breise, cuirtear tús le himeachtaí cúirte.

Má chailleann tú, má dhéanann tú díobháil do d’fhógra muirir seasta nó má tá sé ar iarraidh, ba cheart duit teagmháil a dhéanamh le hOifig Phróiseála Muirear Seasta an Gharda Síochána (féach ‘Cá ndéanfaidh mé iarratas?’ thíos). Seolfar athphrionta den fhógra chugat sa phost. Ní shíntear an tréimhse ama a cheadaítear le haghaidh íocaíochta mar gheall gur iarr tú ar athphrionta, áfach.

Mura n-íoctar an fógra muirir sheasta laistigh de na teorainneacha dlíthiúla ama agus mura gcuirtear tús le himeachtaí cúirte, beidh taifead coiriúil agat maidir leis an gcion.

Tá fáil ar bhreis faisnéise ar fhógraí muirir sheasta ar láithreán gréasáin an Gharda Síochána. Anuas air sin, tá treoir ann maidir le cealuithe fógraí muirir sheasta ar an láithreán gréasáin.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Oifig Próiseála Muirear Seasta an Gharda Síochána

Sráid Parnell
Durlas
Co Thiobraid Árann
Éire

Teil:+353 504 59800
Lóghlao:1890 304 060
Láithreán Gréasáin: http://www.garda.ie/Controller.aspx?Page=348&Lang=1
R-phost: npo@garda.ie

Page edited: 11 January 2016