Is ceanglas reachtúil atá ann nach mór duit ar a laghad ceadúnas tiomána foghlaimeora a bheith agat don chatagóir cuí feithicle más mian leat gluaisrothar a thiomáint in áit phoiblí in Éirinn. Má tá ceadúnas foghlaimeora agat, ní mór duit do cheadúnas a bheith leat an t-am ar fad nuair atá tú ag tiomáint.
Is ar An Roinn Iompair, Turasóireachta agus Spóirt atá an fhreagracht fhoriomlán maidir le ceadúnú tiománaithe in Éirinn. Is údaráis cheadúnaithe iad na príomh-údaráis áitiúla, áfach, agus eisíonn siad ceadúnais tiomána. Tá 29 údarás ceadúnaithe (Oifig Mótarchánach) timpeall na tíre agus ba chóir duit d’iarratas a dhéanamh chuig an gceann is gaire don áit ina bhfuil cónaí ort.
Ní mór duit gnáthchónaí a bheith ort in Éirinn chun iarratas a
dhéanamh ar cheadúnas foghlaimeora. Meastar go bhfuil gnáthchónaí ort in
Éirinn má bhíonn cónaí ort anseo go hiondúil ar feadh ar a laghad 185 lá
i ngach bliain féilire, mar gheall ar cheangal pearsanta agus ceirde.
Sula bhfoghlaimíonn tú chun tiomáint ar bhóithre poiblí, ní mór duit ceadúnas tiomána foghlaimeora a bheith agat a chuimsíonn an catagóir gluaisrothair is mian leat a thiomáint. Ní mór teastas do thástáil teoirice a fháil sula mbronnfar ceadúnas foghlaimeora gluaisrothair. Ní mór a thabhairt faoi deara nach bhfuil cead ag sealbhóirí ceadúnais foghlaimeora paisinéirí cúlóige a iompar (.i. paisinéirí ar chúl a ngluaisrothair) nó tiomáint ar mhótarbhealach.
Ní mór do thiománaithe gluaisrothair le ceadúnais foghlaimeora L phlátaí a léiriú ar thabard ard-infheictheacht fluaraiseach buí. (Is beannóg nó éadach seachtrach gan muinchillí le huaimeanna oscailte ar na taobhanna atá i tabard). Ní mór an litir ‘L’ a bheith ar a laghad 15cm ar airde ar chúlra bán agus a bheith ar do bholg agus ar do dhroim. Is cion coiriúil atá ann do thiománaithe gluaisrothair atá ina bhfoghlaimeoirí gan L phlátaí a bheith ar taispeáint acu.
Tá trí chatagóir gluaisrothair in Éirinn atá ceadaithe chun úsáidte ar bhóithre poiblí. Tá aoiseanna íosta sainithe ann do thiománaithe gluaisrothair freisin.
| Catagóirí gluaisrothair agus móipéidí | ||
| Catagóir | Cineál feithicle | Aois íosta an tiománaí |
| A1 | Gluaisrothair suas le 11kW nó 125cc le nó gan taobhcharr | 16 bliana d’aois |
| A | Gluaisrothair le nó gan taobhcharr | 18 mbliana d’aois |
| M | Móipéidí le huas-luasteorainn de 45ksu agus inneall suas le 50cc | 16 bliana d’aois |
Tá srian i bhfeidhm ar cheadúnais foghlaimeora Catagóir A. Cuireann an srian seo teorainn ar an sealbhóir ceadúnais do ghluaisrothair (le nó gan taobhcharr) atá faoi réir teorainn cumhachta de 25Kw. Fanann an srian seo i bhfeidhm ar feadh dhá bhliain ón uair a chríochnaíonn tú do thástáil tiomána gluaisrothair don chatagóir seo agus tar éis duit do cheadúnas tiomána iomlán a fháil don chatagóir seo.
Is iondúil go mbíonn ceadúnas foghlaimeora chun gluaisrothar a thiomáint bailí ar feadh dhá bhliain. Ní féidir leat tástáil tiomána a dhéanamh ar feadh ar a laghad sé mhí tar éis duit do chéad cheadúnas foghlaimeora a fháil (sa chás nach bhfuil tú ag athrú ó cheadúnas sealadach go ceadúnas foghlaimeora).
Ón uair a bunaíodh an tSeirbhís um Thástáil Teoirice Tiomána in 2001, ní mór teastas do thástáil teoirice a fháil sula mbronnfar an chéad cheadúnas foghlaimeora do ghluaisrothar. Ní féidir leat cur isteach ar an tríú ceadúnas foghlaimeora murar féidir leat a chruthú go:
Nó
Má chuaigh do cheadúnas sealadach in éag 5 bliana ó shin, ní mór duit scrúdú teoirice a dhéanamh sula n-eiseofar ceadúnas foghlaimeora.
Cé nach mór duit do cheadúnas foghlaimeora a bheith leat an t-am ar fad nuair atá tú ag tiomáint, níl aon iachall ort faoin dlí do cheadúnas a athrú má athraíonn tú d’ainm nó do sheoladh. Moltar duit é sin a dhéanamh, áfach. Tá iachall ort fianaise ded’ cheadúnas a thaispeáint má iarrann An Garda Síochána ort é sin a dhéanamh, agus mar sin ba chóir faisnéis chun dáta a bheith ar do cheadúnas.
Is seirbhís saor in aisce atá i gceist chun do cheadúnas a mhalartú chun d’ainm nó do sheoladh a athrú. Tá sé saor in aisce freisin droimscíobh a bhaint de cheadúnas, catagóir de bhreis a chur leis, nó botún a cheartú.
Ní mór duit foirm iarratais comhlánaithe, 2 ghrianghraf den chineál a úsáidtear do phas (agus iad sínithe ar a gcúl) agus aon dhoiciméid tacaíochta a theastaíonn, cosúil le bunchóip de theastas pósta, a sheoladh isteach. Téigh i dteagmháil le d’Oifig Mótarchánach áitiúil chun tuilleadh faisnéise a fháil.
Má cailleadh do cheadúnas foghlaimeora reatha, nó má goideadh é, má
rinneadh damáiste dó nó má loiteadh é, ba chóir duit iarratas a dhéanamh
chuig d’Oifig Mótarchánach áitiúil chun ceadúnas a fháil ina áit. Tá
an ceadúnas seo ina chóip díreach de do bhuncheadúnas foghlaimeora. Is
féidir leat tuilleadh a fháil amach inár ndoiciméad ar athchóip a fháil
de cheadúnas foghlaimeora Éireannach a cailleadh nó a goideadh.
Tá ceadúnais foghlaimeora gluaisrothair bailí ar feadh dhá bhliain (nó bliain amháin i gcásanna áirithe) agus cosnaíonn siad €15. Tá sé saor in aisce dóibh siúd atá 70 bliana d’aois nó os a chionn.
Tá malartú ceadúnais foghlaimeora chun ainm nó seoladh nua a léiriú
saor in aisce freisin.
Má tá iarratas á dhéanamh agat ar cheadúnas foghlaimeora chun gluaisrothar a thiomáint, ba chóir duit iarratas a dhéanamh ar cheadúnas do Chatagóirí A nó A1 nó M. Sula ndéanann tú iarratas ar do chéad cheadúnas foghlaimeora, ní mór duit Tástáil Teoirice Tiomána a dhéanamh. Nuair a éiríonn leat i do Thástáil Teoirice Tiomána, tabharfar teastas duit, agus ní mór duit an teastas seo a sheoladh isteach le d’iarratas ar cheadúnas foghlaimeora. Tá teastas tástála teoirice tiomána bailí ar feadh dhá bhliain ón dáta a eisítear é.
Tá an fhoirm iarratais do cheadúnas foghlaimeora (D.201) ar fáil ó d’Oifig Mótarchánach áitiúil, leabharlann nó stáisiún Garda. Is féidir leat an fhoirm D.201 a iarraidh ar líne anseo.
Ba chóir iad seo a leanas a bheith in éineacht le d’fhoirm iarratais:
Ba chóir iarratas ar cheadúnas foghlaimeora ar ghluaisrothar a sheoladh go díreach chuig d’oifig Mótarchánach áitiúil.
Tá liosta de theagascóirí faofa ar fáil ar láithreán gréasáin Teagascóir Tiomána Faofa an Údaráis um Shábháilteacht ar Bhóithre. Cuireann siad faisnéis ar fáil faoi cheadúnais foghlaimeora freisin.
Is féidir leat rialacha an bhóthair a léamh ag www.rotr.ie.
Páirc Ghnó Ghleann na Muaidhe
Cnoc an tSabhaircín
Béal an Átha
Maigh Eo
Éire
Teil:(096) 25000
Lóghlao:1890 506 080
Facs:(096) 25252
Láithreán Gréasáin: http://www.rsa.ie
R-phost: info@rsa.ie
Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 9in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.