Ceadúnais tiomána foghlaimeora le haghaidh busanna agus trucailí

Rialacha

Sula dtosaíonn tú ag foghlaim tiomána ar bhóithre poiblí in Éirinn, ní mór duit ceadúnas foghlaimeora a bheith agat a chuimsíonn an catagóir bus nó trucaile is mian leat a thiomáint. Ní mór teastas do thástáil teoirice a fháil sula mbronnfar an chéad cheadúnas foghlaimeora. Ní mór duit a bheith i do shealbhóir de cheadúnas tiomána do Chatagóir B (carr) freisin.

Ní mór do thiománaithe bus agus trucail le ceadúnas foghlaimeora, duine atá ceadúnas tiomána reatha don chineál céanna feithicle a bheith in éineacht leo agus iad a bheith faoina maoirsiú. Chomh maith leis sin, ní mór don duine atá in éineacht leat an ceadúnas tiomána a bheith aige/aici ar feadh ar laghad dhá bhliain.

Má tá ceadúnas foghlaimeora agat le haghaidh bus nó trucail, ní féidir leat tiomáint agus leantóir á tharraingt agat, tiomáint ar an mótarbhealach, feidhmiú mar thiománaí tionlacan, nó daoine eile a iompar ar luach saothair.

Ní mór do shealbhóirí cheadúnais foghlaimeora L-phlátaí a bheith chun tosaigh agus chun cúil na feithicle atá á tiomáint i gcónaí. Ba chóir go mbeadh an pláta ina 'L' dearg ar chúlra bán agus ní ceart iad a bheith níos lú ná 15cm ar airde le teorainn ar a laghad 2cm.

Catagóirí busanna agus trucailí

Seo mar a leanas na catagóirí do bhusanna agus trucailí agus aois íosta an tiománaí:

Is iondúil go mbíonn ceadúnas foghlaimeora bailí ar feadh dhá bhliana.

Chun do chéad cheadúnas foghlaimeora a fháil, ní mór duit ceadúnas tiomána iomlán do chatagóir B a bheith agat cheana féin. Ní mór duit teastas do thástáil teoirice do chatagóir C a fháil freisin más mian leat trucail a thiomáint agus do chatagóir D más mian leat bus a thiomáint. (Ní theastaíonn ceadúnas tiomána C1/C uait sula bhfaigheann tú ceadúnas foghlaimeora D1/D.)

Ní féidir leat cur isteach ar an tríú ceadúnas foghlaimeora nó ar aon cheann ina dhiaidh sin murar féidir leat a chruthú go:

• ndearna tú tástáil tiomána sa tréimhse dhá bhliain díreach roimh an iarratais (ceadófar ceadúnas foghlaimeora dhá bhliana)

Nó

• Fianaise de dháta tástála atá ag teacht aníos (ceadófar ceadúnas foghlaimeora ar feadh bliana)

Má chuaigh do cheadúnas tiomána foghlaimeora in éag 5 bliana ó shin, ní mór duit scrúdú teoirice a dhéanamh sula n-eiseofar ceadúnas foghlaimeora.

Má athraím m’ainm nó mo sheoladh, an dteastaíonn ceadúnas foghlaimeora nua uaim?

Cé nach mór duit do cheadúnas foghlaimeora a bheith leat an t-am ar fad nuair atá tú ag tiomáint, níl aon iachall ort faoin dlí do cheadúnas a athrú má athraíonn tú d’ainm nó do sheoladh. Moltar duit é sin a dhéanamh, áfach. Tá iachall ort fianaise ded’ cheadúnas a thaispeáint má iarrann An Garda Síochána ort é sin a dhéanamh, agus mar sin ba chóir faisnéis chun dáta a bheith ar do cheadúnas.

Is seirbhís saor in aisce atá i gceist chun do cheadúnas a mhalartú chun d’ainm nó do sheoladh a athrú. Tá sé saor in aisce freisin droimscríobh a bhaint de cheadúnas, catagóir a chur leis, nó botún a cheartú.

Ní mór duit foirm iarratais comhlánaithe, 2 ghrianghraf den chineál a úsáidtear do phas (agus iad sínithe ar a gcúl) agus aon dhoiciméid tacaíochta a theastaíonn, cosúil le bunchóip de theastas pósta, a sheoladh isteach. Téigh i dteagmháil le d'Oifig Mótarchánach chun tuilleadh eolais a fháil.

Cén chaoi a ndéanaim ceadúnas foghlaimeora atá caillte nó goidte a athsholáthar?

Má chaill tú do cheadúnas tiomána reatha, nó má goideadh é, má rinneadh damáiste dó nó má loiteadh é, ba chóir duit iarratas a dhéanamh chuig d’Oifig Mótarchánach áitiúil chun ceadúnas a fháil ina áit. Tá an ceadúnas seo ina chóip díreach de do bhuncheadúnas foghlaimeora. Is féidir leat tuilleadh a fháil amach inár ndoiciméad ar athchóip a fháil de cheadúnas foghlaimeora Éireannach a cailleadh nó a goideadh.

Céard a theastaíonn uaim chun a bheith i mo thiománaí bus nó trucaile gairmiúil?

Ó Mheán Fómhair 2008 do thiománaithe busanna agus ón 10 Meán Fómhair 2009 do thiománaithe trucailí, ní mór duit Deimhniú ar Inniúlacht Ghairmiúil (DIG) Tiománaí a bheith agat chun a bheith i do thiománaí bus nó trucail ghairmiúil. Chun DIG Thiománaí a fháil, ní mór duit an tástáil teoirice tiomána a bhaint amach ar dtús agus do cheadúnas tiomána foghlaimeora a fháil. Ansin ní mór duit éirí leat iontu seo a leanas:

• Tástáil teoirice ilroghnach DIG Thiománaí
• Tástáil teoirice cás-staidéir DIG Thiománaí
• An tástáil tiomána
• Tástáil phraiticiúil DIG Thiománaí

Má tá do cheadúnas tiomána iomlán do thrucail agat roimh an 10 Meán Fómhair 2009, gheobhaidh tú an DIG Thiománaí go huathoibríoch gan an scrúdú praiticiúil agus na tástálacha teoirice DIG a dhéanamh.

Chun do DIG Thiománaí a choinneáil, ní mór duit 7 n-uair an chloig oiliúna a dhéanamh gach bliain.

Cuireann láithreán gréasáin an Údaráis um Shábháilteacht ar Bhóithre faisnéis ar fáil faoi dheimhniú ar inniúlacht ghairmiúil an Tiománaí.