Conas feithicil a bhfuil a ré caite a dhiúscairt

Eolas

Is éard atá i gceist le feithicil a bhfuil a ré caite (nó ELV) ná gluaisteán nó feithicil éadrom thráchtála atá le diúscairt ag an úinéir cláraithe (i bhfocail eile, gluaisteán nó veain bheag atá le bheith briste). Ó 1 Eanáir 2007, ní mór d'úinéirí gluaisteáin agus veaineanna a bhfuil a ré caite feithiclí dá leithéid a fhágáil ag saoráid cóireála údaraithe (ATF) atá ceadaithe nó ceadúnaithe go cuí. Ní féidir le saoráid cóireála údaraithe táille a ghearradh as feithicil a bhfuil a ré caite a ghlacadh. Nuair a dhéantar ceann de na feithiclí seo a fhágáil ag saoráid cóireála údaraithe, gheobhaidh an t-úinéir teastas scriosta.

Rialaítear diúscairt feithiclí a bhfuil a ré caite ós rud é gur bagairt iad don chomhshaol. Is é an príomhchúis a bhaineann leis seo ná go gcuimsíonn feithiclí a bhfuil a ré caite ábhair ghuaiseacha. San áireamh leo, mar shampla, tá cadhnraí luaidhe-aigéadacha, sreabháin lena n-áirítear ola bhealaithe, fuarthán, leacht coscán, agus tiontairí catalaíocha, a gcaithfear gach ceann acu a dhiúscairt ar bhonn sábhailteachta d'fhonn bac a chur ar thruailliú.

Laghdaíonn diúscairt fhreagrach na bhfeithiclí seo líon na bhfeithiclí úd a dhéanfaí iad a thréigean nó a dhumpáil go mídhleathach. Meastar go ndéantar suas le 7% de na feithiclí a bhfuil a ré caite a dhumpáil go mídhleathach i roinnt ballstát de chuid an AE.

Leagann Treoir AE 2000/53/EC sainbhearta le bheith curtha i bhfeidhm ag Ballstáit maidir le feithiclí a bhfuil a ré caite a bhailiú, stóráil, chóireáil, dhíchóimeáil, a athúsáid agus a athchúrsáil. Tugadh an Treoir isteach go dlí na hÉireann trí na Rialacháin (Feithiclí a bhfuil a Ré Caite) um Bainistiú Dramhaíola 2006 (IR 282 de 2006) (pdf).

Cad é go díreach atá i bhfeithicil a bhfuil a ré caite?

Is éard atá i bhfeithicil a bhfuil a ré caite ná feithicil shainithe a mbeidh a húinéir chláraithe dá diúscairt mar dhramhaíl. Baineann feithiclí deireadh a saol úsáideach amach de ghnáth toisc iad a bheith sean (idir 12 -14 bliana d’aois de ghnáth), nó toisc go ndearnadh an-damáiste dóibh i dtimpiste. Níl aois sheasta ann, dá réir sin, chun feithicil a bhreithniú mar fheithicil a bhfuil a ré caite.

Cá háit ar féidir feithicil a bhfuil a ré caite a fhágáil?

Caithfaidh feithicil a bhfuil a ré caite a bheith fágtha ag saoráid cóireála údaraithe. Tá ar gach déantúsóir nó allmhaireoir feithicle córas bailithe náisiúnta a chur i bhfeidhm ina bhfuil saoráid cóireála amháin ar a laghad dá leithéid i ngach cathair agus limistéar comhairle. Cuireann na saoráidí seo seirbhís fágála saor in aisce d'fheithiclí a bhfuil branda an táirgeora sin orthu. Is féidir go mbeadh saoráid neamhspleách ann chomh maith i do cheantar féin a ghlacfaidh le d'fheithicil a bhfuil a ré caite.

Má dhéantar feithicil a bhfuil a ré caite a fhágáil ag saoráid neamhúdaraithe, ní bhfaighidh an t-úinéir teastas scriosta agus d'fhéadfadh sé fós a bheith taifeadta mar úinéir cláraithe na feithicle ar Chomhad Feithiclí Náisiúnta na Roinne Iompair, Turasóireachta agus Spóirt.

An ndéanfaidh an tsaoráid cóireála údaraithe an fheithicil a bhailiú mura bhfuil an t-úinéir cláraithe in ann í a iompar go dtí an tsaoráid?

Is fadhb úinéir na feithicle í seo. Caithfidh saoráid cóireála údaraithe atá mar chuid de líonra táirgeoirí feithicil shainithe ar bith ó bhranda an táirgeora sin a ghlacadh agus ní féidir léi táille a ghearradh. Ní gá do shaoráid cóireála údaraithe neamhspleách feithicil a ghlacadh ach má ghlactar léi, ní féidir táille a ghearradh. Is fíor an dá chás seo ar an gcoinníoll go bhfuil an fheithicil iomlán a bheag nó a mhór. Más rud é go gcaithfear an fheithicil a iompar go dtí an tsaoráid cóireála (le trucail tarraingthe mar shampla), is faoin úinéara atá sé an costas seo a íoc.

Níl aon liosta amháin ann de shaoráidí cóireála údaraithe d'fheithiclí a bhfuil a ré caite. Le haghaidh sonraí maidir le do shaoráid cóireála fhaofa áitiúil déan teagmháil le d'údarás áitiúil nó le hallmhaireoir na feithicle.

Cad iad na seirbhísí a bhfuil oibleagáid ar shaoráid cóireála údaraithe iad a chur ar fáil?

Tá oibleagáid ar oibreoir shaoráid cóireála údaraithe d'fheithiclí a bhfuil a ré caite:

• Teastas scriosta a eisiúint don úinéir cláraithe
• Cinntiú go n-oibrítear an tsaoráid faoi cheadúnas dramhaíola iomchuí nó faoi chead
• Na riachtanais theicniúla íosta a chomhlíonadh chun feithiclí a bhfuil a ré caite a stóráil, a chóireáil agus a aisghabháil agus chun comhpháirteanna lena gcuimsítear sreabháin, páirteanna spártha, srl a stóráil.
• Taifid a choinneáil i dtaobh ábhar ó fheithiclí a bhfuil a ré caite le haghaidh athúsáid, athchúrsáil, aisghabháil agus diúscairt agus na taifid seo a thuairisciú do na húdaráis áitiúla ar bhonn bliantúil.