Conas feithicil a bhfuil a ré caite a dhiúscairt

Eolas

Is éard atá i gceist le feithicil a bhfuil a ré caite (nó ELV) ná gluaisteán nó feithicil éadrom thráchtála go bhfuil uasmhais nach mó ná 3.5 tonna atá le diúscairt ag an úinéir cláraithe (i bhfocail eile, gluaisteán nó veain atá le bheith briste). Ní mór d'úinéirí gluaisteáin agus veaineanna a bhfuil a ré caite feithiclí dá leithéid a fhágáil ag saoráid cóireála údaraithe (ATF) atá ceadaithe nó ceadúnaithe go cuí. Ní féidir le saoráid cóireála údaraithe táille a ghearradh as feithicil a bhfuil a ré caite a ghlacadh. Nuair a dhéantar ceann de na feithiclí seo a fhágáil ag saoráid cóireála údaraithe, gheobhaidh an t-úinéir teastas scriosta.

Rialaítear diúscairt feithiclí a bhfuil a ré caite ós rud é gur bagairt iad don chomhshaol. Is é an príomhchúis a bhaineann leis seo ná go gcuimsíonn feithiclí a bhfuil a ré caite ábhair ghuaiseacha. San áireamh leo, mar shampla, tá cadhnraí luaidhe-aigéadacha, sreabháin lena n-áirítear ola bhealaithe, fuarthán, leacht coscán, agus tiontairí catalaíocha, a gcaithfear gach ceann acu a dhiúscairt ar bhonn sábhailteachta d'fhonn bac a chur ar thruailliú.

Leagann Treoir AE 2000/53/EC (mar a leasaíodh) sainbhearta le bheith curtha i bhfeidhm ag Ballstáit maidir le feithiclí a bhfuil a ré caite a bhailiú, stóráil, chóireáil, dhíchóimeáil, a athúsáid agus a athchúrsáil. Tá an Treoir i bhfeidhm é in Éirinn tríd na Rialacháin (Feithiclí a bhfuil a Ré Caite) um tAontas Eorpach 2014 (IR 281 de 2014).

Cad é go díreach atá i bhfeithicil a bhfuil a ré caite?

Is éard atá i bhfeithicil a bhfuil a ré caite ná feithicil shainithe, mar carr ar nós, a mbeidh a húinéir chláraithe dá diúscairt mar dhramhaíl. Baineann feithiclí deireadh a saol úsáideach amach de ghnáth toisc iad a bheith sean (idir 12 -14 bliana d’aois de ghnáth), nó toisc go ndearnadh an-damáiste dóibh i dtimpiste. Níl aois sheasta ann, dá réir sin, chun feithicil a bhreithniú mar fheithicil a bhfuil a ré caite.

Cá háit ar féidir feithicil a bhfuil a ré caite a fhágáil?

Caithfaidh feithicil a bhfuil a ré caite a bheith fágtha ag saoráid cóireála údaraithe. Tá ar gach déantúsóir nó allmhaireoir feithicle córas bailithe náisiúnta a chur i bhfeidhm ina bhfuil saoráid cóireála amháin ar a laghad dá leithéid i ngach cathair agus limistéar comhairle. Cuireann na saoráidí seo seirbhís fágála saor in aisce d'fheithiclí a bhfuil branda an táirgeora sin orthu. Is féidir go mbeadh saoráid neamhspleách ann chomh maith i do cheantar féin a ghlacfaidh le d'fheithicil a bhfuil a ré caite.

Má dhéantar feithicil a bhfuil a ré caite a fhágáil ag saoráid neamhúdaraithe, ní bhfaighidh an t-úinéir teastas scriosta agus d'fhéadfadh sé fós a bheith taifeadta mar úinéir cláraithe na feithicle ar Chomhad Feithiclí Náisiúnta na Roinne Iompair, Turasóireachta agus Spóirt.

An ndéanfaidh an tsaoráid cóireála údaraithe an fheithicil a bhailiú mura bhfuil an t-úinéir cláraithe in ann í a iompar go dtí an tsaoráid?

Is fadhb úinéir na feithicle í seo. Caithfidh saoráid cóireála údaraithe atá mar chuid de líonra táirgeoirí feithicil shainithe ar bith ó bhranda an táirgeora sin a ghlacadh agus ní féidir léi táille a ghearradh. Ní gá do shaoráid cóireála údaraithe neamhspleách feithicil a ghlacadh ach má ghlactar léi, ní féidir táille a ghearradh. Is fíor an dá chás seo ar an gcoinníoll go bhfuil an fheithicil iomlán a bheag nó a mhór. Más rud é go gcaithfear an fheithicil a iompar go dtí an tsaoráid cóireála (le trucail tarraingthe mar shampla), is faoin úinéara atá sé an costas seo a íoc.

Cad iad na seirbhísí a bhfuil oibleagáid ar shaoráid cóireála údaraithe iad a chur ar fáil?

Tá oibleagáid ar oibreoir shaoráid cóireála údaraithe d'fheithiclí a bhfuil a ré caite:

  • Teastas scriosta a eisiúint don úinéir cláraithe
  • Cinntiú go n-oibrítear an tsaoráid faoi cheadúnas dramhaíola iomchuí nó faoi chead
  • Na riachtanais theicniúla íosta a chomhlíonadh chun feithiclí a bhfuil a ré caite a stóráil, a chóireáil agus a aisghabháil agus chun comhpháirteanna lena gcuimsítear sreabháin, páirteanna spártha, srl a stóráil.
  • Taifid a choinneáil i dtaobh ábhar ó fheithiclí a bhfuil a ré caite le haghaidh athúsáid, athchúrsáil, aisghabháil agus diúscairt agus na taifid seo a thuairisciú do na húdaráis áitiúla ar bhonn bliantúil.

Rialacha

Ní féidir táille a ghearradh ort as feithicil a bhfuil a ré caite a fhágáil ag saoráid cóireála údaraithe, más úinéir chláraithe na feithicle úd thú agus má tá an fheithicil slán. Ní mór duit na doiciméid cláraithe feithicle a thabhairt leat.

Ach má tá páirteanna ríthábhachtacha na feithicle (mar shampla, an t-inneall, an giarbhosca, an traiseoladh agus tiontaire catalaíoch) ar iarraidh, nó má chuimsíonn an fheithicil dramhaíl, is féidir táille a ghearradh ort. Is riail láimhe maith é ná má theastaíonn uait go nglacfaí leis an ngluaisteán saor in aisce, ná déan páirteanna spártha a bhfuil luach orthu a bhaint roimh ré.

I ndiaidh duit d'fheithicil a fhágáil ag saoráid cóireála údaraithe, déanfaidh úinéir nó oibreoir na saoráide:

  • Teastas scriosta a eisiúint duit (más tú an t-úinéir cláraithe)
  • Sonraí an teastais scriosta a chur ar aghaidh go dtí an Comhad Náisiúnta um Fheithiclí agus Tiománaithe, arna chothabháil ag An Roinn Iompair, Turasóireachta agus Spóirt

Caithfear an fheithicil a chóireáil laistigh de 10 lá i ndiaidh dó a bheith fágtha ag an saoráid.

Cionta a bhaineann le diúscairt feithiclí a bhfuil a ré caite

Is cion é duitse (nó do shaoráid cóireála údaraithe) gan an dlí a chomhlíonadh maidir le diúscairt feithiclí a bhfuil a ré caite. Go háirithe, is cion é gan cloí leis na rialacha a bhaineann le teastais maidir le scriosadh feithiclí nó gan feithicil a bhfuil sé i gceist agat í a dhiúscairt mar dhramhaíl a fhágáil ag saoráid cóireála údaraithe.

Thug an tAcht Comhshaoil (Forálacha Ilghnéitheacha) 2015 fógraí íocaíochta seasta (fíneálacha ar an láthair) i leith cionta áirithe. Is féidir fíneáil de € 100 a d'úinéirí a dteipeann orthu a thaisceadh deireadh na feithicle saoil ag saoráid cóireála údaraithe. Tá cionta áirithe eile maidir le deimhnithe scrios agus oibleagáidí ar Saoráidí Cóireála Údaraithe ar féidir a fíneáil de € 1,000.

Leagtar amach pionóis eile ar chionta i Rialachán 35 de na Rialacháin. Ar chiontú achomair, féadtar fíneáil aicme A agus/nó príosúnacht 12 mhí a ghearradh. Ar ciontú ar díotáil, féadfaidh an chúirt fíneáil nach mó ná €500,000 agus/nó príosúnacht 3 bliana a ghearradh.

Rataí

Ní ghearrfar táille ort má fhágann tú feithicil a bhfuil a ré caite ag saoráid cóireála údaraithe, chomh fada is gur tusa úinéir chláraithe na feithicle sin.

Is féidir táillte a ghearradh ort as feithicil a fhágáil, má tá comhpháirteanna ríthábhachtacha na feithicle ar iarraidh.

B’fhéidir go mbeidh tú in ann aisíocaíocht ar mhótarcháin a éileamh má tá breis agus cáin neamhéagtha 3 mhí ann.

Conas iarratas a dhéanamh

Ní mór duit d’fheithicil, mar aon le cáipéis chlárúcháin na feithicle, a thabhairt chuig saoráid údaraithe chóireála. Eiseofar deimhniú millte duit ar cheart duit é a choimeád.

Tá fáil ar bhreis faisnéise ar conas feithicil a bhfuil a ré caite a dhiúscairt ó d’údarás áitiúil, déantúsóir nó iompórtálaí d’fheithicle, nó ó do shaoráid áitiúil údaraithe chóireála.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Féadfaidh tú teacht ar liosta de shaoráidí údaraithe cóireála d’fheithiclí a bhfuil a ré caite (pdf) ar láithreán gréasáin na Roinne Tithíochta, Pleanála, Pobail agus Rialtais Áitiúil. Chun teacht ar shonraí faoi do shaoráid áitiúil cheadaithe chóireála, déan teagmháil le d’údarás áitiúil nó le hiompórtálaí na feithicle.

Tá tuilleadh faisnéise faoin dlí maidir le feithiclí a bhfuil a ré caite a fhágáil ar fáil ón Rannóg Beartas Dramhaíola agus Éifeachtacht Acmhainní na:

An Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil

29-31 Bóthar Adelaide
Baile Átha Cliath 2
ÉIRE

Teil:+353 1 678 2000
Lóghlao:1890 449 900
Facs:+353 1 678 2449
Láithreán Gréasáin: http://www.dccae.gov.ie/

Page edited: 25 February 2016