Forlíonadh Ioncaim Teaghlaigh

Eolas

Íocaíocht sheachtainiúil saor ó cháin é an Forlíonadh Ioncam Teaghlaigh (FIT) atá ar fáil d’fhostaithe a bhfuil clann acu. Tugann sé tacaíocht bhreise airgeadais do dhaoine atá ar ísealphá. Ní féidir leat cáiliú don FIT má tá tú ach féinfhostaithe – ní mór duit bheith i d’fhostaí chun cáiliú.

Ní mór duit ar a laghad leanbh amháin a bheith agat a chónaíonn leat de ghnáth nó a dtugaíonn tú tacaíocht airgeadais dó/di. Ní mór do do leanbh bheith faoi 18 mbliana d’aois nó idir 18 agus 22 bhliain d’aois agus in oideachas lánaimseartha.

Chun cáiliú don FIT, ní mór do do mheánioncam seachtainiúil teaghlaigh bheith faoi bhun suim áirithe do mhéid do theaghlaigh. Is ionann an FIT a gheobhaidh tú agus 60% den difríocht idir do ghlanioncam teaghlaigh agus teorainn an ioncaim a bhaineann le do theaghlach. Chun teacht ar thuilleadh faisnéise faoi ghlanioncam teaghlaigh, féach ‘Rátaí’ thíos.

Má tá FIT á fháil agat, d’fhéadfá bheith i dteideal an Liúntas Éadaí agus Coisbhirt chun Filleadh ar Scoil a fháil chomh maith. Ní chuirtear d’ioncam ón FIT san áireamh sa mheasúnú do chárta leighis.

I 2014, fógraíodh go n-áireofar ioncam ó íocaíochtaí seachtainiúla cúramóra nuair a bheidh an teidlíocht i leith an Fhorlíonta Ioncam Teaghlaigh á ríomh (féach Rátaí thíos le haghaidh sonraí).

Rialacha

Íocaíocht sheachtainiúil shaor ó cháin é an FIT d’fhostaithe:

  • A dhéanann 19 n-uaire an chloig a oibre ar a laghad sa tseachtain (nó 38 uair an chloig ar a laghad in aghaidh na coicíse). Is féidir leat na huaireanta seachtainiúla a d’oibrigh tú a shuimiú le huaireanta do chéile, do pháirtnéara shibhialta nó do chomháititheora chun an coinníoll seo a shásamh. Ní féidir leat am a chaith tú i mbun féinfhostaíochta a úsáid chun an coinníoll seo a shásamh.
  • Sa chás gur dóigh go mairfidh fostaíocht 3 mhí ar a laghad
  • A bhfuil leanbh amháin ar a laghad faoina gcúram, agus
  • A thuilleann níos lú ná suim ar leith ar a dtagann athrú de réir mhéid an teaghlaigh.

Go hiondúil, leanann an íocaíocht ar feadh bliana agus ní thagann aon athrú uirthi de bharr ardú pá, mar shampla, méadú nó laghdú ar thuillimh.

Sa dá chúinse a leanas, áfach, féadtar do ráta seachtainiúil den FIT a athbhreithniú le linn na bliana:

  • Má thosaíonn tú le cúram a thabhairt do leanbh breise, méadófar do ráta FIT (mar gheall gur tháinig méadú ar mhéid do theaghlaigh)
  • Má bhí Íocaíocht Teaghlach Aontuismitheora á fáil agat agus má cuireadh stop le d’íocaíocht mar gheall gur bhain do leanbh is óige an aosteorainn ábhartha amach, féadtar do ráta FIT a athbhreithniú chun caillteanas d’ÍTA a chur san áireamh.

Má chailleann tú do phost nó má tá uaireanta laghdaithe oibre agat

Má laghdaítear do phá san ionad oibre, ní thiocfaidh aon athrú íocaíochta ar an bhForlíonadh Ioncam Teaghlaigh (FIT). Ní bheidh méadú i gceist. Mar sin féin, nuair a chríochnaíonn d'íocaíocht FIT, is féidir leat iarratas a dhéanamh in athuair ag tabhairt sonraí faoi d’ioncam nua laghdaithe. (Is gnách go n-íoctar an FIT ar feadh 52 seachtain. Ag deireadh na 52 seachtain, is féidir leat athchur isteach ar an FIT.)

Má laghdaítear na huaireanta oibre a oibríonn tú gach seachtain go dtí faoi bhun 19 n-uaire in aghaidh na seachtaine (38 uair in aghaidh na coicíse), ní bheidh tú i dteideal an FIT a fháil a thuilleadh. Ba chóir duit fógra a thabhairt don rannnóg FIT má thiteann do chuid uaireanta faoi bhun an riachtanais íosta.

Má chailleann tú do phost ní bheidh tú i dteideal an FIT a fháil a thuilleadh. Ní mór duit fógra a thabhairt don rannóg FIT.

An FIT a fháil le híocaíocht eile leasa shóisialaigh

Ní féidir leat an FIT a fháil má tá páirt á glacadh agat i Scéim Fostaíocht Pobail, i Scéim TÚS nó in aon scéim eile de chuid FÁS seachas Dreasacht Poist.

Ní féidir leat an FIT a fháil má tá ceann amháin de na híocaíochtaí leasa shóisialaigh a leanas á bhfáil agat:

Má tá ceann de na híocaíochtaí seo á bhfáil ag do chéile, do pháirtí sibhialta nó do chomháititheoir, is féidir leat a bheith i dteideal an FIT a fháil. Déanfar measúnú ar a n-íocaíocht leasa shóisialaigh, áfach, amhail ioncam ar mhaithe le cuspóirí an FIT. Má cháilítear thú don FIT, ní bhfaighidh siad íocaíocht duit a thuilleadh agus beidh tionchar aige seo ar aon Mhéadú i leith Leanbh Cáilithe.

Má tá tú i do thuismitheoir i d’aonair, d’fhéadfá bheith i dteideal an FIT sa mhullach ar d’Íocaíocht Teaghlach Aontuismitheora, Sochar Bean Chéile TréigthePinsean Baintrí, Baintreach Fir nó Páirtnéara Shibhialta Mharthanaigh (Ranníocach).

Faoin Acht um Chosaint Mháithreachais, 1994, tá bean a gcáilítear í do Shochar Máithreachais, Sochar UchtaíochSochar Sláinte agus Sábháilteachta i dteideal FIT a éileamh (a fhad agus a chomhlíonann sí na coinníollacha íocaíochta FIT agus go bhfuil clann aici – ní cháilítear bean atá ag iompar clainne nach bhfuil aon leanaí eile aici don FIT go dtí go saolaítear an leanbh). Ní mór go mbeidh d’ioncam faoi bhun na teorann ioncaim ar mhéid do theaghlaigh. (Má tá Sochar Máithreachais á éileamh agat, ríomhtar do mheántuillimh sheachtainiúla trí d'olltuillimh a úsáid go dtí seo nó trí do P60 a úsáid). Íocfar ansin d’éileamh ar FIT ar feadh bliain amháin ó thús d’íocaíochta Sochar Máithreachais (má tá leanbh agat cheana féin) nó nuair a shaolaítear do leanbh, más é/í do chéad leanbh. Níl tú i dteideal leanúint leis an FIT a éileamh má ghlacann tú le saoire bhreise mháithreachais nó uchtaíoch neamhíoctha, mura bhfilleann tú ar an obair i ndiaidh saoire mháithreachais nó uchtaíoch nó má chailleann tú do phost tar éis filleadh ar an obair.

Cothabháil

Is féidir le tuismitheoir scartha cur isteach ar an FIT a luaithe a chomhlíonann siad na coinníollacha cáilitheacha agus

  • go bhfuil siad ina gcónaí leis na leanaí
  • Go bhfuil cothabháil iomlán á híoc acu don iarchéile, iarpháirtnéir nó iar-chomháititheoir lena gcónaíonn na leanaí

Ciallaíonn cothabháil iomlán a íoc nach mór don chothabháil a íocann tú, an t-iarratasóir ar an FIT, bheith an t-aon ioncam atá ag d’iarchéile, iarpháirtnéir sibhialta nó ag d’iar-chomháititheoir.

Ní féidir ach íocaíocht FIT amháin a dhéanamh do theaghlach

Cothabháil a íoc

Más tuismitheoir scartha thú agus má tá cothabháil á híoc agat, d’fhéadfá cáiliú don FIT. Chun cáiliú, ní mór duit cothabháil iomlán a bheith á híoc agat leis an tuismitheoir lena gcónaíonn na leanaí. Ní féidir ach íocaíocht FIT amháin a dhéanamh do theaghlach, níor cheart go mbeadh an FIT á fháil ag an tuismitheoir a bhfuil cothabháil á híoc agat leo.

Má tá cothabháil á híoc agat mar thoradh ar ordú cúirte nó comhaontú atá ina cheanglas dlíthiúil don dara teaghlach, ní bhainfear suim na híocaíochta cothabhála sin den ioncam ar a ndéanfar measúnú don FIT.

Cothabháil a fháil

Má tá cothabháil á fáil agat, déanfar measúnú ar shuim iomlán d'íocaíochta cothabhála amhail ioncam don FIT. Ní féidir ach íocaíocht FIT amháin a dhéanamh do theaghlach, níor cheart go mbeadh an FIT á fháil ag an tuismitheoir óna bhfuil cothabháil á fáil.

Ina theannta sin, déanfar measúnú ar thuismitheoir a fhaigheann cothabháil do leanbh cáilithe i leith an FIT.

Rataí

Ríomhtar an FIT ar bhonn 60% den difríocht idir an teorainn ioncaim do mhéid an teaghlaigh agus ioncam inmheasúnaithe an duine/na ndaoine ag a bhfuil an leanbh/na leanaí á dtógáil aníos. Cuirtear san áireamh comhioncam lánúine (lanúin phósta, i bpáirtnéireacht shibhialta nó i mbun comháitiú).

Déantar ioncam ó aon fhoinse (seachas na foinsí a dtugtar neamhaird dóibh thíos) a mheasúnú amhail maoin. Cé nach ann d’aon rialacha a fhágann as an áireamh measúnú ar chaipiteal, áfach, ní dhéanann an Roinn Coimirce Sóisialaí measúnú ar chaipiteal ná scrúdú a dhéanamh ar shonraí do chuntais bhainc nuair a dhéanann tú iarratas ar an FIT.

Is iad na príomh-mhíreanna a gcaitear leo amhail ioncam:

  • Do thuillimh inmheasúnaithe agus tuillimh inmheasnúnaithe do chéile, do pháirtnéara shibhialta nó do chomháititheora. (Tuillimh inmheasnúnaithe iad ollphá lúide cáin, ÁSPC fostaí, an Muirear Sóisialta Uilíoch agus aoisliúntais.) Áirítear ioncam ó oibriú mar chúntóir baile le haghaidh éilimh nua ó Eanáir 2012 ar aghaidh agus le haghaidh éilimh reatha tráth na hathnuachana.
  • Aon ioncam breise atá agatsa nó ag do chéile, páirtnéir sibhialta nó do chomháititheoir ó fhostaíocht (ar nós pá le haghaidh ragoibre, bónais, liúntais nó coimisiúin).
  • Aon ioncam atá agatsa nó ag do chéile, páirtnéir shibhialta nó do chomháititheoir ón bhféinfhostaíocht.
  • Ioncam ó phinsin ghairme.
  • Ioncam a d’fhéadfadh bheith agatsa nó ag do chéile, páirtnéir shibhialta nó do chomháititheoir, lena n-áirítear íocaíochtaí leasa shóisialaigh.
  • Ioncam teaghlaigh ó íocaíochtaí cúramóra (Liúntas CúramóraSochar Cúramóra).
  • Ioncam cíosa trí réadmhaoin nó talamh a ligean ar cíos (ní dhéantar measúnú ar an luach caipitil). Déantar measúnú ar an ollioncam cíosa agus ní féidir leat íocaíochtaí morgáiste nó costais eile a asbhaint.

chuirtear san áireamh na híocaíochtaí a leanas amhail ioncam teaghlaigh:

  • Sochar Linbh
  • Íocaíochtaí caomhnóra
  • Liúntas Leasa Fhorlíontaigh
  • Liúntas Cúram Baile
  • Liúntas Cúram Altrama
  • Liúntas Cíosa do thionóntaí atá thíos le dírialú cíosanna
  • Ioncam ó eagraíocht charthanachta
  • Ioncam ó chóiríocht a chur ar fáil do mhic léinn ag a bhfuil staidéar á dhéanamh i gceantair Ghaeltachta faoi scéim atá á riar ag an Aire Ealíon, Oidhreachta agus Gaeltachta

Déanfar measúnú ar ioncam ó oibriú mar chúntóir baile do FSS le haghaidh éilimh nua ar an FIT ó Eanáir 2012 ar aghaidh agus ag tráth na hathnuachana le haghaidh éilimh eile.

Ioncam a ríomh don FIT

Ríomhann an Roinn Coimirce Sóisialaí d’ioncam inmheasúnaithe mar aon le do mheánioncam thar thréimhse áirithe ama.

Má fostaíodh le déanaí thú, déantar do mheánioncam seachtainiúil a ríomh ón uair a thosaigh tú ag oibriú. Má bhí tú ag oibriú ar feadh breis agus bliain, ríomhtar do mheánioncam seachtainiúil trí thagairt a dhéanamh do do P60 is déanaí. Ina theannta sin, úsáidtear do P60 chun do mheánioncam seachtainiúil a ríomh nuair a bhíonn athnuachan á déanamh ar d’éileamh. Má tá do chéile, páirtnéir sibhialta nó do chomháitritheoir féinfhostaithe, úsáidtear a (h)ioncam thar an tréimhse 12 mhí sula ndéanann tú d’éileamh chun a m(h)eánioncam seachtainiúil a ríomh.

Arís eile, chun cáiliú don FIT, ní mór do do mheánioncam seachtainiúil teaghlaigh bheith faoi bhun suim áirithe do mhéid do theaghlaigh. Féadfaidh tú samplaí de ríomhanna a léamh ar welfare.ie.

Teorainneacha ioncaim an FIT in 2014

Líon leanaí: Ioncam seachtainiúil teaghlaigh níos lú ná:
Leanbh amháin €506
Beirt leanaí €602
Triúr leanaí €703
Ceathrar leanaí €824
Cúigear leanaí €950
Seisear leanaí €1,066
Seachtar leanaí €1,202
Ochtar leanaí €1,298

Tá se tábhachtach go mbeadh a fhios agat go bhfaighidh tú €20 ar a laghad in aghaidh na seachtaine, is cuma cé chomh beag an liúntas a gcáileofar thú dó.

Chun iarratas a dhéanamh comhlánaigh foirm iarratais ar Fhorlíonadh Ioncam Teaghlaigh (pdf). Is féidir leat cóip den fhoirm seo a fháil ón Ionad Intreo nó Oifig Leasa Shóisialaigh Áitiúil. Má theastaíonn cúnamh uait chun an fhoirm seo a chomhlánú, is féidir leis an bhfoireann ón Oifig Leasa Shóisialaigh Áitiúil nó ón Ionad Faisnéise do Shaoránaigh cúnamh a thabhairt duit.

Lena chinntiú go bpróiseáltar d’iarratas ar an FIT a thapúla agus is féidir, ba cheart duit d’fhoirm P60 is déanaí a chur san áireamh, 2 dhuilín pá a fuair tú le déanaí, agus cóip den Teastas Creidmheasanna Cánach a fuair tú don bhliain chánach reatha le d’iarratas.

Má mheasann tú gur diúltaíodh thú an FIT go héagórach is féidir leat an cinneadh seo a achomharc.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Seol d’fhoirm chomhlánaithe iarratais ar an bhForlíonadh Ioncam Teaghlaigh chuig:

An Rannóg um Fhorlíonadh Ioncaim Teaghlaigh

Roinn Coimirce Sóisialaí
Oifig na Seirbhísí Leasa Shóisialaigh
Foirgnimh an Rialtais
Bóthar Béal Átha na Lao
An Longfort
Éire

Teil:(043) 334 0000
Lóghlao:1890 92 77 70

Dáta an Leasaithe Deireanaigh: 16 January 2014

Teanga

English | Polsku | Română

Ábhar Gaolmhar

Téigh i dteagmháil linn

Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 8in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.