Sochar Breoiteachta

Réamhrá

Is íocaíocht é Sochar Breoiteachta a dhéanann an Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí leo sin in Éirinn atá faoi 66 bliain d'aois agus nach bhfuil in ann dul i mbun oibre mar gheall ar thinneas agus a bhfuil a ndóthain ranníocaíochtaí árachais shóisialta acu.

Níl Sochar Breoiteachta nasctha le polasaí d’fhostóra maidir le pá saoire bhreoiteachta. (Is féidir le d'fhostóir a pholasaí féin maidir le pá breoiteachta agus saoire bhreoiteachta a shocrú). Tá tuilleadh eolais ar fáil inár ndoiciméad faoi shaoire bhreoiteachta agus fostaíocht.

Mura mbíonn aon teidlíocht i do chuid téarmaí agus coinníollacha fostaíochta pá a íoc leat le linn saoire bhreoiteachta, féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar Sochar Breoiteachta má bhíonn dóthain ranníocaíochtaí árachais shóisialta agat - féach 'Rialacha' thíos.

Mura mbíonn dóthain ranníocaíochtaí árachais shóisialta agat, agus tú ag fanacht le cinneadh, féadfaidh tú a bheith i dteideal Liúntas Leasa Forlíontach a fháil.

Is faoin bhfostóir a bhíonn sé cinneadh a ghlacadh ar a pholasaí/polasaí féin.

Rialacha

Caithfidh tú cur isteach ar Shochar Breoiteachta i gceann 6 seachtaine ón uair a d’éirigh tú tinn. Ní dhéantar aon íocaíocht don chéad 6 lá den bhreoiteacht agus ní dhéantar aon íocaíocht d’aon Domhnach le linn do bhreoiteachta. An t-aon uair amháin ní chuirtear laethanta feithimh i bhfeidhm is é má bhíoch íochaíochtaí leasa shóisialaigh eile laistigh de 3 lá ón dtús do thinneas.

Cibé an bhfuil tú incháilithe le haghaidh íocaíochtaí nó nach bhfuil, ba cheart duit éileamh a chur isteach i gcónaí, mura bhfuil tú í ríocht dul ag obair. B’fhéidir go mbeadh tú i dtideal ranníocaíochtaí ÁSPC go gach seachtain go bfhuil tú tinn agus d'fhéadfadh sé seo cabhrú leat le híochaíochtaí leasa shóisialaigh sa todhchaí.

Ranníocaíochtaí árachais sóisialta (ÁSPC)

Chun Sochar Breoiteachta a fháil ní mór duit:

  • Ar a laghad 104 seachtain ÁSPC íoctha ó thosaigh tú an obair den chéad uair

Agus

  • 39 seachtaine ÁSPC a bheith íoctha nó curtha chun sochair agat sa Bhliain Chánach Ábhartha (ní mór go ranníocaíochtaí íoctha iad ar a laghad 13 seachtaine acu*)

  • 26 seachtaine ÁSPC a bheith íoctha sa Bhliain Cánach Ábhartha agus 26 seachtaine ÁSPC íoctha sa bhliain cánach díreach roimh an mBliain Cánach Ábhartha

*Mura mbíonn na 13 ranníocaíochtaí íoctha agat sa Bhliain Chánach Ábhartha, is féidir na blianta ina dhiaidh sin a úsáid chun an coinníoll sin a chomhlíonadh:

  • An dara bhliain chánach agus an triú bliain chánach is iomláine roimhe
  • An bhliain chánach iomlán is deireanaí,

  • An bhliain chánach reatha.

Is ionann Bliain Chánach Ábhartha agus an dara bliain chánach iomlán is déanaí roimh an mbliain a ndéantar d'éileamh, m.sh:

i gcás éilimh a rinneadh i is é an Bhliain Chánach Ábhartha
2018 2016
2019 2017

Má bhí tú ag fáil sochar breoiteachta Gairme díreach roimh iarratas a dhéanamh ar Shochar Breoiteachta, féadfaidh tú an bhliain chánach a bhaineann le d'éileamh OIB nó an bhliain chánach a bhaineann le d'Éilimh Sochair Breoiteachta a úsáid, cibé acu is mó tairbheach.

Féadfaidh tú do ranníocaíochtaí ÁPSC Éireannacha a chur le rannaíocaíochtaí árachais shóisialta ó thír atá faoi chuimsiú Rialacháin an AE chun cáiliú do Shochar Breoiteachta.

Cén fhad a íoctar Sochar Breoiteachta?

Má d’íoc tú 260 seachtain ÁSPC* ó thosaigh tú den obair, féadfaidh tú Sochar Breoiteachta a éileamh ar feadh 2 bhliain ar a mhéid (624 lá íocaíochta).

d’íoc tú idir 104 agus 259 seachtain ÁSPC, féadfaidh tú Sochar Breoiteachta a éileamh ar feadh 52 seachtain (312 lá íocaíochta).

* is féidir ranníocaíochtaí ináirithe árachais shóisialaigh a íocadh in Éirinn, tíortha an AE, Oileáin Mhuir nIocht agus Oileán Mhanann a chur le chéile chun na críche sin.

Nuair a chríochnaíonn tú d’éileamh ar Shochar Breoiteachta, féadfaidh tú athcháiliú le haghaidh Sochar Breoiteachta trí 13 ranníocaíocht bhreise ÁSPC a íoc (nó líon níos lú má mhéadaíonn sé iomlán do ranníocaíochtaí ÁSPC go dtí 260).

Nuair a thagann deireadh le do theidlíocht i leith íocaíocht Sochar Breoiteachta, d’fhéadfadh go mbeifeá i dteideal íocaíochtaí eile a fháil:

  • Má tá tú breoite, agus más dóigh nach mbeidh tú in ann obair a dhéanamh feasta agus má chomhlíonann tú na coinníollacha ÁSPC, d’fhéadfadh go gcáileofaí thú don Phinsean Easláinte
  • Mura gcáilítear thú don Phinsean Easláinte agus má tá tú faoi éagumas a mheastar a mhairfidh ar feadh bliana, d’fhéadfadh go gcáileofaí thú do Liúntas Míchumais a ndéanfar tástáil mhaoine ina leith.
  • Mura gcáilítear thú d’aon íocaíochtaí eile agus má tá d’ioncam ró-íseal chun do chuid riachtanas a chomhlíonadh, d’fhéadfadh go gcáileofaí thú le haghaidh Liúntas bunúsach Leasa Fhorlíontaigh
  • Má bheidh deireadh ag teacht le do Shochar Breoiteachta mar gheall go mbeidh tú 66 bliain d’aois, d’fhéadfá bheith i dteideal Pinsean Stáit a fháil. Ba cheart duit iarratas a dhéanamh 3 mhí roimh do bhreithlá 66 bliain d’aois.

Aistriú ó Shochar Cúramóra nó Liúntas Cúramóra

Má d’aistrigh tú ó Shochar Breoiteacha go Shochar Cúramóra nó Liúntas Cúramóra agus ansin ar ais go Sochar Breoiteachta, gheobhaidh tú Sochar Breoiteachta ar ráta nach ísle ná mar a bhí agat mar íocaíocht.

Obair agus Sochar Breoiteachta

Ní féidir leat a bheith ag obair agus tú ag fáil sochar breoiteachta (féadfaidh tú obair dheonach a dhéanamh i roinnt cásanna). Má tá éileamh sochair bhreoiteachta agat agus má tá Sochar Breoiteachta á fháil agat ar feadh 6 mhí ar a laghad, is féidir leat iarratas a dhéanamh ar Shochar Cumais Pháirtigh (SCP). Ceadaíonn an scéim SCP duit filleadh ar an obair (má tá cumas laghdaithe agat chun oibre) agus leanúint ar aghaidh le híocaíocht leasa shóisialaigh a fháil.

Déanfaidh measúnóir míochaine (atá i dochtúir atá fostaithe ag an Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí) measúnú ar an srian ar do chumas oibre, agus tá ráta pearsanta SCP bunaithe ar an measúnú seo. Ní féidir leat dul i mbun oibre go dtí go mbeidh cead scríofa agat chun é sin a dhéanamh ón Roinn.

Sochar Breoiteachta agus íocaíochtaí eile leasa shóisialaigh
Pinsean na nDall Má tá Pinsean na nDall á fháil agat, d’fhéadfá Sochar Breoiteachta a fháil chomh maith, má bhíonn tú breoite agus neamhábalta chun oibriú agus má shásaíonn tú na coinníollacha ÁSPC.
Liúntas Cúramóra Má tá Sochar Breoiteachta á fháil agat agus má shásaíonn tú na coinníollacha le haghaidh Liúntas Cúramóra, féadfaidh tú Liúntas Cúramóra ar leath an ráta phearsanta a fháil mar aon le híocaíocht do Shochair Bhreoiteachta.

Ina theannta sin, d’fhéadfá bheith in ann Méadú i leith Duine Fásta Cáilithe a fháil do dhuine ar d’éileamh ar Shochar Breoiteachta fad a fhaigheann siad Liúntas Cúramóra ar leathráta mar gheall ar chúram a thabhairt do dhuine eile.

Sochar Míchumais Má tá Sochar Míchumais á fháil agat, d’fhéadfá Sochar Breoiteachta a fháil chomh maith, má bhíonn tú neamhábalta chun oibriú agus má shásaíonn tú na coinníollacha ÁSPC.
Liúntas Cúram Baile/Deontas Cúram Faoiseamh Tá Sochar Breoiteachta iníoctha má bhíonn Liúntas Cúram Baile agus/nó an Deontas Cúram Faoisimh á fháil agat.
Forlíonadh Ioncam Teaghlaigh (FIS) agus Back to Work Family Dividend (BTWFD) Má tá Forlíonadh Ioncaim Teaghlaigh (FIT) á fháil agat agus má éiríonn tú breoite, d’fhéadfaí FIT a íoc leat leis an Sochar Breoiteachta ar feadh 36 lá (6 seachtaine) ar a mhéid. Mar an gcéanna, má fhaigheann tú an Díbhinn Teaghlaigh um Fhilleadh ar Obair (DTFAO) agus má éiríonn tú breoite, d’fhéadfaí DTFAO a íoc leat leis an Sochar Breoiteachta ar feadh 36 lá (6 seachtaine) ar a mhéid.
Tuismitheora Aonair, Liúntas Bean Chéile Thréigthe nó Liúntas Bean Chéile Phríosúnaigh Má tá aon cheann de na híocaíochtaí seo á fháil agat ar an ráta iomlán, ní féidir leat Sochar Breoiteachta a fháil ag an am céanna. Má tá ráta laghdaithe de cheann amháin de na híocaíochtaí seo á fháil agat, áfach, agus má éiríonn tú breoite, féadfaidh tú cáiliú chun ráta laghdaithe Sochar Breoiteachta a fháil a mhéadóidh d’íocaíocht iomlán chuig an ráta uasta pearsanta SB atá tú i dteideal a fháil.

Íocaíocht Sochar Breoiteachta thar lear

Féadfaidh tú leanúint agus Sochar Breoiteachta a fháil má fhágann tú Éire chun cónaí thar lear i dtír eile atá faoi chuimsiú Rialacháin an AE. Ní mór duit an Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí a chur ar an eolas roimh ré (nó seans go gcaillfidh tú d’íocaíocht nó go gcuirfear moill uirthi).

Má fhágann tú Éire chun cónaí i dtír eile atá faoi chuimsiú Rialacháin an AE, agus má éiríonn tú breoite, féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar Shochar Breoiteachta ó Éirinn má d’íoc tú do ranníocaíocht árachais dheireanach in Éirinn nó má bhí Sochar Cuardaitheora Poist á fháil agat in Éirinn sula ndeachaigh tú thar lear.

Ní íoctar Sochar Breoiteachta i dtíortha nach bhfuil faoi chuimsiú Rialacháin an AE. Má théann tú chuig tír nach bhfuil faoi chuimsiú Rialacháin an AE chun cóireáil fhaofa a fháil, féadtar leanúint le d’íocaíocht nuair a fhilleann tú.

Is féidir leat Ceisteanna Coitianta léamh faoi bhreoiteacht á éileamh thar lear ar láithreán gréasáin an Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí.

Athbhreithniú ar Shochar Breoiteachta

Déanfar athbhreithniú ar do Shochar Breoiteachta ó am go chéile agus d’fhéadfaí iarraidh ort freastal ar mheasúnacht leighis. Tabharfaidh Measúnóir Leighis faoin measúnacht seo. Is dochtúir an measúnóir leighis atá fostaithe ag an Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí. Luafaidh an Measúnóir Leighis a t(h)uairim faoi cibé acu an bhfuil nó nach bhfuil tú neamhábalta chun oibriú. Ní mór duit freastal le haghaidh measúnacht leighis nuair a iarrtar ort, nó cuirfear do shochar ar fionraí.

Má stoptar do Shochar Breoiteachta, tá sé de cheart agat an cinneadh a achomharc – féach ‘Cá ndéanfaidh mé iarratas?’ thíos. Mura bhfuil ach ranníocaíochtaí curtha chun sochair á bhfáil agat agus má chuirtear stop leo seo, féadfaidh tú athbhreithniú ar an gcinneadh a lorg ach níl sé de cheart agat an cinneadh a achomharc.

Rátaí

Ní dhéantar aon íocaíocht don chéad 6 lá den bhreoiteacht agus ní dhéantar aon íocaíocht d’aon Domhnach le linn do bhreoiteachta. Nóta: ó 6 Eanáir 2014 síníodh é seo ó 3 lá go dtí 6 lá.

Céimnítear na rátaí i gcomhair an tSochair Bhreoiteachta de réir do mheántuillimh seachtainíúil sa
bhliain chánach a bhaineann le hábhar.

Rátaí seachtainiúil ó 26 Márta 2018 le haghaidh éilimh a thosaigh i 2009 nó i ndiaidh sin
Tuilleamh Ráta Pearsanta Ráta do Dhaoine Fásta Incháilithe
€300 nó níos mó €198.00 €131.40
€220-€299.99 €155.10 €85.10
€150-€219.99 €127.80 €85.10
níos lú ná €150 €88.90 €85.10

Is féidir Sochar Breoiteachta a íoc isteach díreach i do chuntas bainc nó cumann foirgníochta.

Duine fásta incháilithe

Féadfaidh tú méadú ar d’íocaíocht do dhuine fásta cleithiúnach a fháil.

Leanbh agus duine fásta incháilithe

Féadfaidh tú méadú ar d’íocaíocht do chleithiúnaí linbh nó cleithiúnaí aosach a fháil freisin má chomhlíonann tú coinníollacha áirithe.

Sochar Breoiteachta agus cáin

Glactar le Sochar Breoiteachta (seachas aon mhéadú do leanaí cleithiúnacha) mar ioncam chun críche cánach agus tá sé inchánaithe ón chéad lá a íoctar é.

Íocfar Sochar Breoiteachta go díreach leat gan aon cáin ioncaim a asbhaint as. Tá cáin á ghearradh ort trí do chreidmheasanna cánach agus do bhanda ráta a laghdú. Cibé an bhfuil tú fostaithe nó dífhostaithe, glacfaidh na Coimisinéirí Ioncaim san áireamh an méid Sochar Breoiteachta atá íoctha leat, más cuí, nuair a bhítear ag coigeartú do chuid creidmheasanna cánach nó ag athbhreithniú cúrsaí cánach do chéile. Déan teagmháil leis na Coimisinéirí Ioncaim chun tuilleadh eolais a fháil.

Conas iarratas a dhéanamh

Is féidir foirm éilimh ar Shochar Breoiteachta (IB1) agus teastas dochtúra leasa shóisialaigh (MED1) a fháil ó do Dhochtúir Ginearálta. Is tusa a chomhlíonfaidh an fhoirm éilimh IB1 agus is é do dhochtúir a chomhlíonfaidh an teastas dochtúra MED1. Más othar cónaitheach in ospidéal tú faoi láthair nó má tá tú tar éis tréimhse a chaitheamh in ospidéal mar othar cónaitheach, féach ‘teastais Ospidéil’ thíos.

Mura gcloisfidh tú a mhalairt, ní mór duit dul chuig do dhochtúir agus teastas dochtúra MED1 a sheoladh isteach gach seachtain, chomh fada agus a leanann do bhreoiteacht. Sa chás go bhfuil tú nó raibh tú i d’othar cónaitheach san ospidéal féach ar ‘theastais ospidéil’ thíos.

(Roimh an 23 Iúil 2018, baineadh leas as foirm éilimh MC1 agus teastas dochtúra comhcheangailte chun an éileamh tosaigh a dhéanamh, agus úsáideadh teastas dochtúra idirmheánach MC2 de réir mar ba ghá.)

Caithfear teastas dochtúra deiridh a fháil ó do dhochtúir sula bhfillfidh tú ar an obair.

Ní gá duit airgead ar bith a thabhairt don dochtúir as teastas dochtúra leasa shóisialaigh a thabhairt duit ós rud é go n-íocann an Roinn táille chomhaontaithe don dochtúir as an dualgas sin a chomhlíonadh. Féadfaidh sé go mbeidh ort airgead a thabhairt don dochtúir as tú a scrúdú, áfach.

Ní féidir an fhoirm éilimh ar Shochar Breoiteachta agus teastais dochtúra (IB1 agus MED1) a fháil ach amháin ó dhochtúir atá ar an bpainéal deimhnitheoirí leighis de chuid na Roinne. Níl teacht ar na foirmeacha éilimh ar líne ná ó oifigí na Roinne.

Ba cheart iarratas ar Shochar Breoiteachta a dhéanamh laistigh de 7 lá ón am a thagann an bhreoiteacht ort. Má bhíonn moill níos faide ná 7 lá i gceist, seans go gcaillfidh tú cuid de d’íocaíocht. Má bhaineann cúis mhaith leis an moill, d’fhéadfaí siardhátú a dhéanamh ar d’íocaíocht. Más mian leat éileamh siardhátaithe a dhéanamh ar Shochar Breoiteachta, ní mór duit cuid 3 den fhoirm éilimh IB1 a chomhlánú.

Beidh an fhoireann i d’Ionad Intreo nó Oifig Bhrainse Leasa Shóisialaigh áitiúil lánsásta cabhrú leat má bhíonn deacracht ar bith agat agus tú i mbun na bhfoirmeacha a chomhlánú. Is féidir ceist ar bith faoi Shochar Breoiteachta a chur orthu siúd, nó is féidir glaoch a chur ar an líne theileafóin speisialta má tá ceist a bhaineann le Sochar Breoiteachta agat - féach ‘Iarratas a dhéanamh’.

Teastais Ospidéil: más othar cónaitheach in ospidéal tú faoi láthair nó má tá tú tar éis tréimhse a chaitheamh in ospidéal mar othar cónaitheach, ba cheart iarraidh ar dhochtúir san ospidéal litir pro forma a thabhairt duit. Is féidir an litir sin a thabhairt do do Dhochtúir Ginearálta agus eiseoidh sé an fhoirm éilimh agus teastas dochtúra duit (IB1 agus MED1) gan táille ar bith a bheith i gceist. Má tá tú féin fós san ospidéal, is féidir le duine de do theaghlach an litir pro forma a thabhairt do do Dhochtúir Ginearálta thar do cheannsa.

Ba cheart teastais chomhlánaithe a sheoladh tríd an Saorphost chuig an Rannóg Sochair Bhreoiteachta (féach ‘ Iarratas a dhéanamh’ thíos).

Saorphost

Ba cheart foirmeacha éilimh agus teastais dochtúra chomhlánaithe a sheoladh tríd an Saorphost chuig: Seirbhísí Leasa Shóisialaigh, Bosca PO 1650, Baile Átha Cliath 1.

Teastais ospidéil: sa chás go bhfuil/raibh tú i d’othar cónaitheach san ospidéal, ní mór duit litir pro forma a iarraidh ar dhoctúir an ospidéil. Leis an litir seo, is féidir í a thabhairt do do dhochtúr ginearálta saor agus eiseoidh sé nó sí na teastais ospidéil duit saor in aisce (MC1 agus MC2). Sa chás go bhfuil tú fós in ospidéal, féadann ball teaghlaigh an litir a thabhair do do dhochtúr ginearálta ar do shon.

Achomhairc

Má tá tú míshásta le cinneadh faoi d'iarratas, is féidir leat achomharc a dhéanamh chuig an Oifig Achomharc Leasa Shóisialaigh. Ba cheart duit achomharc a dhéanamh laistigh de 21 lá ón gcinneadh a fháil.

Cá háit a dheánfaidh mé iarratas?

Sochar Breoiteachta

An Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí
Bosca Poist 1650
Baile Átha Cliath 1
Éire

Teil:(01) 704 3300 (If calling from outside the Republic of Ireland please call +353 1 704 3300)
Lóghlao:1890 928 400 (Note: the rates charged for using 1890 (Lo-call) numbers may vary)
Láithreán Gréasáin: http://www.welfare.ie/
R-phost: illnessbenefit@welfare.ie

Is féidir leat ríomhphost don Rannóg Sochar Breoiteachta a sheoladh tríd an fhoirm fhiosraithe daingnithe Sochair Breoiteachta a úsáid.

Page edited: 26 October 2018