Dualgas an fhostóra árachas sóisialta (ÁSPC) a íoc

Rialacha

Teastaíonn d'Uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí (UPSP) eart ó d'fhostóir chun ranníocaíochtaí árachais sóisialta a dhéanamh duit. Mura ndéanann d'fhostóir an ranníocaíocht ÁSPC ceart, beidh d'fhostóir freagrach as costas na ranníocaíochta iomláine agus aon riaráistí a bheadh le híoc. D’fhéadfadh sé a bheith mar thoradh ar theipeadh ar an bhfreagracht seo go bhféadfaí ÁSPC nár íocadh a aisghabháil sa chúirt mar fhiacha go dtí an Stát.

D'fhéadfadh go mbeadh dualgas ar d'fhostóir aon íocaíocht leasa shóisialaigh a fuair tú a aisíoc leis an Roinn.

Iniúchtaí ÁSPC

Gach bliain, tugann Cigirí na Roinne Coimirce Sóisialaí cuairt ar suas le 10,000 fostóirí. Is é cuspóir na n-iniúchtaí ná fostóirí a aimsiú:

• Nach n-íocann aon ranníocaíochtaí ÁSPC dá bhfostaithe
• Nach gcoinníonn taifid cruinne díobh
• A spreagann fostaithe chun íocaíochtaí dífhostaíochta a éileamh
• A dhéanann ganniontráil ar an bpá atá á íoc le fostaithe.

Tá cumhacht ag Cigirí na Roinne taifid a iniúchadh agus tá pionóis do dhaoine a chuireann bac ar nó a shéanann faisnéis a sholáthar, nó a theipeann orthu taifid agus doiciméid a choinneáil agus a tháirgeadh.

Díolúine ó ÁSPC

I gcásanna áirithe, ní chaithfidh fostóirí a scar den ÁSPC a íoc d'fhostaithe. Caithfidh fostaithe a scar den ÁSPC a íoc fós, áfach. Ní mór d’fhostaithe a scair ÁSPC a íoc fós, áfach, seachas más oibrithe atá seolta go hÉirinn iad - féach thíos.

Ó 1 Iúil 2011 beidh an ráta ÁSPC fostóra níos ísle laghdaithe faoina leath (go 4.25%) le haghaidh iomlán jabanna a íocann suas go €356 sa tseachtain. Beidh an ráta curtha ar ais go 8.5% ó 1 Eanáir 2014.

Scéim Dreasachta Jabanna (ÁSPC) i gcomhair Fostóirí
Tá an Scéim Dreasachta Jabanna (ÁSPC) i gcomhair Fostóirí oscailte d’fhostóirí a chruthaíonn jabanna nua agus jabanna breise. Faoin scéim seo, ní gá d’fhostóirí cion an fhostóra de ranníocaíochtaí ÁSPC i leith fostaithe áirithe a íoc ar feadh 18 mhí. Chun cáiliú don scéim seo, ní mór don jab a chruthaíonn tú agus don duine a fhostaíonn tú critéir áirithe a chomhlíonadh. Faigh amach tuilleadh faoin Scéim Dreasachta Jabanna (ÁSPC) i gcomhair Fostóirí.

Scéim Díolúine (ÁSPC) i gcomhair Fostóirí
Bhí an Scéim Díolúine ÁSPC i gcomhair Fostóirí oscailte d’fhostóirí a d’fhostaigh fostaí a bhí ag fáil an Liúntais um Fhilleadh ar Obair. Faoin scéim seo, ní gá d’fhostóirí cion an fhostóra de ranníocaíochtaí ÁSPC a íoc don chéad 2 bhliain. Ní mór don fhostóir duine atá ag fáil Liúntais um Fhilleadh ar an Obair den chéad uair an lá a dtosaíonn sé nó sí ag obair leis an gcuideachta, a fhostú, chun cáiliú don scéim. Tá na scéimeanna dúnta d' iarratasóirí nua.

Oibrí a chuirtear in Éirinn
D'fhéadfadh oibrí atá ina c(h)ónaí i dtír nach bhfuil clúdaithe ag Rialúcháin an AE, nó nach bhfuil Comhaontú Déthaobhach Slándála Sóisialaí ag Éirinn leo agus a chuirtear ag obair go gearrthéarmach in Éirinn ag fostóir nach bhfuil cláraithe in Éirinn nó nach bhfuil príomhionad an ghnó acu in Éirinn, i dTuaisceart Éireann, sa Bhreatain nó Oileán Mhanann, a bheith díolúnaithe ó ranníocaíochtaí ÁSPC na hÉireann a íoc ar feadh tréimhse suas go dtí 12 mhí.

Ag íoc ranníocaíochtaí ÁSPC le linn breoiteachta

Má íocann d'fhostóir tú nuair atá tú breoite, leanfaidh tú ag íoc ÁSPC. Leanfaidh fostóirí áirithe tú a íoc nuair atá tú as obair de bharr breoiteachta chomh fada agus go dtugann tú aon íocaíocht Sochair Breoiteachta a fhaigheann tú ón Roinn Coimirce Sóisialaí ag an bhfostóir. Sa chás seo, ní íocann d'fhostóir ach ranníocaíocht ÁSPC ar an méid pá breoiteachta lúide an méid Sochair Breoiteachta.

Má íocann d'fhostóir tú nuair atá tú breoite agus ceadaíonn duit d'íocaíocht Sochair Breoiteachta a choinneáil, íoctar ranníocaíocht ÁSPC d'fhostóir ar an méid iomlán pá breoiteachta, ag déanamh neamhaird den íocaíocht Sochair Breoiteachta.
Mura n-íocann d'fhostóir tú nuair atá tú as obair trí bhreoiteacht, níl aon ranníocaíochtaí ÁSPC le híoc.

Ó 2012 tá an Shochar Breoiteachta inchánaithe. Áfach tá iocaíochtaí do leanaí cleithiúnacha neamhincháinithe. Is féidir leat faisnéis a fháil i bhFógra ÍMAT d'Fhostóiri ó na Coimisinéirí Ioncaim agus Treoir IT50 an Choimisinéara Ioncaim, atá ar fáil ar láithreán gréasáin na gCoimisinéirí Ioncaim.. (Roimh 2012 bhí an chéad sé seachtainí de Shochar Breoiteachta in aon bhliain neamhincháinithe.)

Ranníocaíochtaí pinsean agus ÁSPC

Tá ranníocaíochtaí pinsean fostóra agus fostaí inmhuirearaithe le ÁSPC. Sa mBuiséad 2012 cuireadh deireadh le faoiseamh 50% ar ÁSPC fostóra ar ranníocaíochtaí fostaí do scéimeanna pinsin.

Ag fostú baill teaghlaigh agus ÁSPC

Tá an chuid is mó d'fhostaithe faoi dhliteanas ÁSPC a íoc. Baineann eisceachtaí leis an riail ghinearálta seo maidir le 'Fostaíocht Theaghlaigh' áirithe. Úsáidtear an téarma seo chun cur síos ar chás ina bhfostaíonn trádálaí aonair féin-fhostaithe, cúnamh i reáchtáil an gnó, ó chéilí, páirtnéirí sibhialta nó baill eile teaghlaigh. Mura bhfeidhmíonn an gnó ar bhunús an trádálaí aonair – mar shampla más Comhlacht Teoranta nó Comhpháirtíocht atá i gceist - ní 'Fostaíocht Theaghlaigh' atá ann mar sin

Tá na catagóirí a leanas d'Fhostaíocht Theaghlaigh inárachais faoin gcóras Árachais Sóisialta ar an mbealach céanna le fostaíochtaí nach bhfuil aon cheangal teaghlaigh leo:

Má tá tú fostaithe mar fhostaí ag 'gaol forordaithe' agus nach bhfuil an fhostaíocht bainteach le teach cónaithe príobháideach nó feirm ina bhfuil nó ar a bhfuil cónaí ort féin agus an fostóir (baineann ÁSPC Aicme A nó Aicme J). Má tá tú fostaithe mar Phrintíseach ag 'gaol forordaithe' (fiú amháin má bhaineann fostaíocht na printíseachta le teach cónaithe príobháideach nó feirm ina bhfuil nó ar a bhfuil cónaí ort féin agus an fostóir) caithfidh Conradh Printíseachta cláraithe a bheith i gceist (baineann ÁSPC Aicme A nó Aicme J).

'Gaol Forordaithe' ná tuismitheoir, seantuismitheoir, leas-tuismitheoir, mac, iníon, garmhac, gariníon, leasmhac, leasiníon, deartháir, deirfiúr, deartháir leasghaolmhar, nó deirfiúr leasghaolmhar.

'Siad na catagóirí a leanas 'd'Fhostaíocht Theaghlaigh' na heisceachtaí nach bhfuil clúdaithe ag an gcóras Arachais Shóisialta:

• Má tá tú fostaithe mar fhostaí ag do chéilí nó do pháirtnéir sibhialta
• Má tá tú fostaithe mar fhostaí ag 'gaol forordaithe' agus go mbaineann an fhostaíocht theaghlaigh le teach cónaithe príobháideach nó feirm ina bhfuil nó ar a bhfuil cónaí ort féin agus an fostóir.
• Má chuidíonn tú nó má ghlacann tú páirt i reáchtáil an ghnó teaghlaigh, ach ní mar fhostaí. (Mar shampla, mac/inion atá ag freastal go lánaimseartha ar oideachas a ghlacann páirt sa ghnó tar éis uaireanta scoile (m.sh. feirm) nó céile/páirtnéir sibhialta a dhéanann an obair chuntasaíochta don ghnó a chomhlíonadh - ach nach fostaí).

Pointí le tabhairt faoi deara:

Úsáidtear ÁSPC Aicme M chun cásanna a thaifead nach bhfuil dliteanas ar bith i gceist do cheachtar d'Árachas Sóisialta nó Ranníocaíocht Sláinte.

Ag brath ar choinníollacha áirithe, má thagann deireadh le do chlúdach ag ÁSPC éigeantach, d'fhéadfá rogha a dhéanamh a bheith faoi árachas ar bhonn deonach agus Ranníocaíochtaí Deonacha a íoc.

Cliceáil anseo chun tuilleadh eolais a fháil faoi Fhostaíochtaí Theaghlaigh & ÁSPC - SW 102