Uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí

Eolas

Is uimhir shainiúil tagartha í d'uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí (PSP) a chabhraíonn leat sochair leasa shóisialaigh, seirbhísí poiblí agus eolas in Éirinn a fháil. Áirítear an Roinn Coimirce Sóisialaí, na Coimisinéirí Ioncaim agus na Limistéir Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte sna gníomhaireachtaí seirbhíse poiblí a úsáidíonn uimhreacha PSP chun daoine a aithint.

Is ainm nua don uimhir chánach (RSI) é an PSP. Má tá uimhir chánach agat cheana féin, ní athróidh sí, ach tabharfar d'uimhir PSP uirthi as seo amach. Áfach, má tá uimhir PSP do chéile ar aon uimhir leat agus má chríochnáionn d'uimhir PSP le 'W', b'fhéidir go mbeadh uimhir PSP nua de dhíth ort. Féach 'Uimhreacha W a chéimniú amach' thíos chun tuilleadh eolais a fháil.

Is féidir leat d'uimhir PSP a úsáid le haghaidh:

• Seirbhísí leasa shóisialaigh uilig
• An Pas Saorthaistil
• Aitheantas dalta
• Seirbhísí Sláinte Poiblí, san áireamh an carta leighis agus an Scéim Íocaíochta Drugaí
• Imdhíonadh leanaí
• Scéiméanna a reachtálann na Coimisinéirí Ioncaim, mar shampla Faoiseamh ar Ús Morgáiste
• Deontais tithíochta
• Scrúdú teoirice tiomána agus ceadúnais tiomána.

Tá uimhir PSP eisithe duit cheana má:

• Rugadh in Éirinn tú i rith nó tar éis 1971
• Thosaigh tú ag obair in Éirinn tar éis 1979
• Tá tú ag fáil íocaíocht leasa shóisialaigh
• Tá tú ag glacadh páirte sa Scéim Íocaíochta Drugaí.

Bíonn uimhreacha PSP clóscríofa ar na cáipéisí seo a leanas:

• Carta Seirbhísí Sóisialacha
• Carta Íocaíochta Drugaí
• P60 (an tuairisceán bliantúil pá, cánach, agus ranníocaíochtaí leasa shóisialaigh ó d'fhostóir)
• P45 (an tuairisceán cánach agus pá chun dáta eisithe ag an bhfostóir nuair a fhágann tú post)
• Measúnú Cánach
• Fógra Creidmheasanna Cánach ÍMAT
• Carta Íocaíochta Sealadach.

Céimniú amach uimhreacha W

Roimh 2000 nuair a phós roinnt daoine bhí orthu an Uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí céanna lena gcéile a úsáid, ach le W ag deireadh na huimhreach. D’eisigh na Coimisinéirí Ioncaim an uimhir W seo chun céilí a aithint i gcaidreamh ina ndearnadh Measúnú Comhpháirteach ar an lánúin.

D’eisigh na Coimisinéirí Ioncaim uimhir W chun céilí a aithint i gcaidreamh ina ndearnadh Measúnú Comhpháirteach ar an lánúin. Bhí an uimhir W nasctha le huimhir PSP an Chéile Inmheasúnaithe (is é seo an téarma a úsáideann na Coimisinéirí Ioncaim don chéile a ngearrtar cáin air/uirthi ar ioncam na beirte).

Tá na huimhreacha W á gcéimniú amach de réir a chéile. Níor eisíodh uimhir W ar bith ó 1999 i leith.

Más mar an gcéanna d’uimhir PSP le huimhir PSP do chéile, agus má tá W ag deireadh d’uimhreach, caithfidh tú uimhir nua PSP a fháil más amhlaidh:

• Go bhfuil do chéile tar éis bás a fháil
• Go bhfuil tú scartha nó colscartha ó do chéile
• Gur eisíodh uimhir Árachais Shoisialta ort roimh 1979

Má eisíodh uimhir PSP nua ort tar éis 1979 agus sular phós tú, is féidir leis an Roinn an bunuimhir a bhí agat a ath-eisiúint ort má iarrann tú é.

Má tá d’uimhir W á athrú agat i gcomhair uimhir PSP nua, ní gá duit dul tríd an bpróiseas iarratais céanna le gach duine eile. Chun d’uimhir nua a fháil nó chun do sheanuimhir a fháil ar ais, téigh i dteagmháil le Rannóg Aitheantais na gCliant sa Roinn Coimirce Sóisialaí, is í an uimhir theileafóin ná (01) 704 3236.

Nuair a fhaigheann tú d’uimhir nua ón Roinn Coimirce Sóisialaí, ní mór duit na Coimisinéirí Ioncaim a chur ar an eolas faoi d’Uimhir PSP nua trí úsáid a bhaint as Foirm 12A (pdf).

Táim chun bogadh go hÉirinn sul i bhfad – conas a fhaighim Uimhir PSP?

Ní fhéadann tú iarratas a dhéanamh ar Uimhir PSP roimh theacht duit go hÉirinn. Caithfidh tú bheith i do chonaí cheana féin in Éirinn chun iarratas ar uimhir PSP a dhéanamh. Iarrfar ort fianaise cháipéisíochta d’aitheantas agus de chónaí in Éirinn a thaispeáint. Beidh fianaise cháipéisíochta eile de dhíth, ag brath ar do náisiúntacht. Tá liosta iomlán de na cáipéisí ar riachtanach mar fhianaise ar d’aitheantas iad le fáil anseo.

Níl cónaí orm in Éirinn ach teastaíonn uimhir PSP uaim – conas a fhaighim í?

I roinnt cásanna, d’fhéadfadh Uimhir PSP bheith ag teastáil ó dhaoine nach gcónaíonn in Éirinn. Mar shampla, d’fhéadfadh duine atá ina t(h)airbhí faoi uacht Éireannach uimhir PSP a sholáthar sular féidir bronnadh probháide a eisiúint.

Cuireann Seirbhísí Aitheantais Chliaint (SAC) sa Roinn Coimirce Sóisialaí Seirbhís Cláraithe d’iarratasóirí neamhchónaithe nach féidir leo freastal ar Ionad sannta Cláraithe PSP agus ag a dteastaíonn Uimhir PSP d’idirbheart le comhlacht sonraithe.

Má tá cónaí i dTuaisceart Éireann nó sa Ríocht Aontaithe ort agus má tá tú ag oibriú i bPoblacht na hÉireann (oibrí trasteorann), féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar Uimhir PSP sa ghnáthbhealach ag Ionad sannta Cláraithe PSP.