Cúlra reachtach: sainmhíniú ar dhídeanaí

Leagtar amach an dlí a rialaíonn teifigh agus próiseáil na n-éileamh ar stádas dídeanaithe in Acht na nDídeanaithe 1996, arna leasaithe ag alt 11(1) den Acht Inimirce 1999 agus ag alt 9 d’Acht na nInimirceach Mídhleathacha (Gáinneáil) 2000 agus ag Alt 7 den Acht Inimirce 2003.

Leanann an sainmhíniú dlíthiúil de dhídeanaí, mar a úsáidtear in Acht na nDídeanaithe 1996, go dlúth le ceann Choinbhinsiún 1951 na Ginéive a bhaineann le Stádas na nDídeanaithe agus tagraíonn do dhuine a bhíonn,

"de bharr údar maith eagla de ghéarleanúint orthu mar gheall ar chúiseanna ciníochais, creidimh, náisiúntachta, ballraíochta de ghrúpa áirithe sóisialta nó tuairime polaitiúla, go mbíonn siad lasmuigh de thír a náisiúntachta agus nach féidir, nó de thoradh na heagla sin, nach bhfuil toilteanach cosaint na tíre sin a fháil dóibh féin; nó nach bhfuil náisiúntacht acu agus iad lasmuigh dá ngnáthionad cónaithe roimhe sin, nach féidir nó, de bharr na heagla sin, nach bhfuil toilteanach chun filleadh uirthi, ach nach n-áirítear leis duine a bhíonn:

• (a) ag fáil cosanta nó cúnaimh ó orgáin nó gníomhaíochtaí na Náisiún Aontaithe (seachas an tArd-Choimisinéir),
• (b) aitheanta ag údaráis inniúla na tíre inar ghlac siad cónaitheacht mar a bheith i dteidil na gceart agus na n-oibleagáidí a cheanglaítear le seilbh náisiúntacht na tíre sin,
• (c) go bhfuil forais thromchúiseacha ann le ceapadh fúthu:
  - go ndearna siad coir i gcoinne na síochána, coir chogaidh, nó coir i gcoinne na daonnachta, mar a shainmhínítear sna hionstraimí idirnáisiúnta a dhréachtaítear chun foráladh i leith na gcoireanna sin,
  - go ndearna siad coir thromchúiseach neamhpholaitiúil lasmuigh den Stát roimh a dteacht isteach sa Stát nó,
  - a bhí ciontach as gníomhartha i gcoinne chríocha agus phrionsabail na Náisiún Aontaithe."

[alt 2 d’Acht na nDídeanaithe 1996, arna leasaithe]

Áirítear le "Ballraíocht de ghrúpa áirithe sóisialta" ballraíocht de cheardchumann agus áiríonn freisin ballraíocht de ghrúpa daoine arb é a dtréith shainmhínitheach ná gur ball den ghnéas baineann nó fireann iad nó claonadh gnéasach áirithe a bheith acu.