Aois 16 nó ar chríochnú 3 bliana oideachais iarbhunscoile, cibé acu
is déanaí
Tosú
ag obair
Aois 14 – suas le 7 n-uaire in aghaidh an lae (35 uair in aghaidh na
seachtaine) le linn laethanta saoire ón scoil amháin
Aois 15 – suas le 8 n-uaire le linn an téarma agus suas le 7 n-uaire
in aghaidh an lae (35 uair in aghaidh na seachtaine) i rith laethanta
saoire ón scoil
Aois 16 – suas le 8 n-uaire in aghaidh an lae (40 uair in aghaidh na
seachtaine)
Íosphá
náisiúnta a fháil
Aois 14 – 70% den íosphá
Aois 18 – 80% den íosphá
Aois 19 – 90% sa dara bliain fostaíochta tar éis aois 18 a bhaint
amach
Aois 20 – 100% sa tríú bliain fostaíochta tar éis aois 18 a bhaint
amach
A
bheith mar phrintíseach
Aois 16 – Printíseacht FÁS
Aois 17 – Printíseach san Arm nó san Aerchór
A
bheith mar bhall den Arm nó den Gharda Síochána
Aois 17 – Arm, Aerchór nó an tSeirbhís Chabhlaigh
Aois 18 – An Garda Síochána
A
bheith mar Fheighlí Leanaí
Níl aon íos-aois dhlíthiúil
Tiomáint
Aois 16 – gluaisrothar suas le 11kW agus suas le 125cc, móipéid suas
le 50cc agus luas uasta 45kph, feithicil oibre cosúil le tarracóir nó
JCB
Aois 17 – feithiclí le suíocháin do suas le 8 paisinéirí agus
uas-mheáchan 3,500kg
Aois 18 – gluaisrothar suas le 25kW, feithiclí earraí níos mó ná
3,500kg
Aois 21 – bus nó mionbhus
Pas
a fháil
Aois 0 – pas trí bliana
Aois 3 – pas cúig bliana
Aois 18 – pas deich mbliana
Saoire
nó eitilt a chur in áirithint
Aois 18
Eitilt
gan tionlacan
Aois 16 - go ginearálta
Iarratas
a dhéanamh ar Aoischárta Náisiúnta
Aois 18
Alcól
a cheannach
Aois 18 – caithfidh daoine faoi 18 a bheith faoi thionlacan
tuismitheora i siopa eischeadúnais. Ní féidir fanacht in áitreabh
ceadúnaithe ach suas go dtí 9in (10in ó Bhealtaine go Meán Fómhair)
ach amháin faoi thionlacan tuismitheora. Má bhíonn tú 15-17 bliana
d’aois, féadfaidh tú fanacht ar an áitreabh tar éis 9in nuair a
bhíonn tú ag freastal ar ócáid phríobháideach ag a bhfuil béile
suntasach ar fáil.
Alcól
a ól
Aois 18 – féadfaidh daoine faoi 18 alcól a ól i dteach
príobháideach le toiliú tuismitheora
Toitíní
a cheannach
Aois 18
A
bheith i mbun cearrbhachais
Aois 16 – a bheith i mbun cearrbhachais i halla siamsaíochta nó ag
aonach siamsaíochta
Aois 18 – dul isteach i siopa geallghlacadóra, ticéad lató a
cheannach
Madra
a bheith agat
Aois 16 – caithfidh ceadúnas madra a bheith agat chun madra a
choinneáil. Níl aon íos-aois chun peataí eile a choinneáil mar ní
bhíonn ceadúnas riachtanach
Toiliú
le cóir leighis
Aois 16
Fuil
a thabhairt
Aois 18
Tolladh
coirp nó tatú a fháil
Níl aon íos-aois dhlíthiúil
Toiliú
le caidreamh collaí
Aois 17
Pósadh
Aois 18 – mura bhfuil Ordú Díolúine Cúirte agat
Bheith
ina pháirtnéir sibhialta
Aois 18 – mura bhfuil Ordú Díolúine Cúirte agat
An
baile a fhágáil
Aois 16 - le toiliú tuismitheora
Aois 18 - le toiliú tuismitheora
Cion
coiriúil a bheith curtha i do leith
Aois 10 – dúnmharú, dúnorgain, éigniú agus ionsaí forthromaithe
gnéis
Aois 12 – cionta coiriúla eile
Clárú
chun vótáil
Aois 18 - toghcháin agus reifrinn uile
Seasamh
le haghaidh toghcháin
Aois 18 - toghcháin áitiúla
Aois 21 - toghcháin náisiúnta agus Eorpacha
Aois 35 – toghcháin na huachtaránachta
Suí
ar ghiúiré sa chúirt
Aois 18
Conradh
a dhéanamh atá ina cheangal de réir an dlí
Aois 18 – seachas conarthaí áirithe, a bhaineann le riachtanais
cosúil le bia nó do phrintíseachtaí
Uacht
a dhéanamh
Aois 18
M’ainm
a athrú trí Ghníomhas Dlí
Aois 14 - le toiliú tuismitheora
Aois 18 - le toiliú tuismitheora
Íocaíocht
leasa shóisialaigh a fháil i m’ainm féin
Leanaí agus cearta in Éirinn Tugann an doiciméad seo eolas ar chearta an linbh i réimsí éagsúla lena n-áirítear oideachas, fostaíocht, taisteal, áineas, sláinte agus caidrimh.
Alcól agus an dlí Pléann an cháipéis seo an dlí maidir le alcól a dhíol in áitribh chéadúnaithe agus siopaí eischeadúnais, ól in áiteanna poiblí agus tiomáint faoi thionchar alcóil.
Uaireanta oibre do dhaoine óga Tá na huaireanta oibre do dhaoine óg rialaithe ag reachtaíocht a leagann síos téarma íosaoise maidir le uaireanta uasoibre agus tréimhsí sosa.
Téigh i dteagmháil linn
Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 9in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.