Cás-staidéar: Forlíonadh Cíosa a Ríomh

Is sampla é seo a léiríonn conas a ríomhtar Forlíonadh Cíosa in 2015

Cás-staidéar

Tá 2 leanaí atá 6 bliana d’aois agus 12 bhliain d’aois ag Susan agus Paul. Tá Paul dífhostaithe le 1 bhliain ach tá obair faighte aige le déanaí agus tosóidh sé a phost lánaimseartha nua i gceann cúpla seachtain. An glanioncam a bheidh aige ón obair ná €440 gach seachtain.

Bhí Susan ag fáil Liúntais do Chúramóirí ar leathráta toisc go raibh Paul ag fáil Sochar Cuardaitheora Poist agus ag éileamh di mar aosach cleithiúnach. Gheobhaidh sí an Liúntas do Chúramóirí ag an ráta iomlán nuair a fhilleann Paul chun na hoibre. Ní bhfaighidh sí aon mhéaduithe dá leanaí mar go bhfuil ioncam Paul níos mó ná €400 sa tseachtain. Tá a leanbh atá 6 bliana d'aois ag fáil Liúntas Cúram Baile. An t-aon ioncam eile atá acu ná ó Shochar Linbh. Mar sin féin, féadfaidh siad iarratas a dhéanamh freisin ar Fhorlíonadh ar Ioncam Teaghlaigh nuair a thosaíonn Paul ag obair.

Teastaíonn ó Susan a fháil amach an gcoinneoidh siad cuid ar bith den Fhorlíonadh Cíosa nuair a thosaíonn Paul ag obair.

Is ionann a gcíos agus €950 sa mhí, méid atá laistigh den teorainn le haghaidh a gceantair. Mheas a n-údarás áitiúil go bhfuil siad ina lánúin a bhfuil tithíocht de dhíth orthu faoin Scéim um Chóiríocht ar Cíos le gur féidir leo a bhForlíonadh Cíosa a choinneáil agus Paul i mbun fostaíocht lánaimseartha.

Céim 1: Ollioncam seachtainiúil inmheasúnaithe an teaghlaigh ó gach foinse a ríomh

Foinse ioncaim Méid
Ioncam inmheasúnaithe ó fhostaíocht €440
Liúntas do Chúramóirí €204
Forlíonadh ar Ioncam Teaghlaigh €25.20
Ollioncam seachtainiúil inmheasúnaithe €669.20

Tabhair faoi deara nach gcuirtear Sochar Linbh agus Liúntas Cúram Baile san áireamh mar ioncam. Chomh maith leis sin, d’fhéadfadh Susan Liúntas Cúraim Sosa a fháil i mí an Mheithimh ón Roinn Coimirce Sóisialaí. Ní chuirtear an Liúntas Cúraim Sosa san áireamh mar ioncam.

Céim 2: D’ioncam de bhreis ar an ráta Liúntais Leasa Fhorlíontaigh (SWA) a fháil amach

D’fhonn é sin a dhéanamh, bain an neamhaird os cionn 65 bliain d’aois, an neamhaird do Chúramóirí, costais taistil, ÁSPC agus an Ráta SWA atá oiriúnach do do thosca as d’ollioncam inmheasúnaithe chun d’ioncam de bhreis ar an ráta SWA a fháil amach.

Ollioncam seachtainiúil inmheasúnaithe (féach Céim 1) €669.20
Lúide neamhaird do Chúramóirí* -€79.20
Lúide ÁSPC (4% de €440) -€17.60
Lúide an ráta SWA atá oiriúnach do lánúin ag a bhfuil 2 leanaí -€370.40
Ioncam de bhreis ar an ráta SWA €202

*Ní chuirtear san áireamh méid an Liúntais do Chúramóirí (CA) atá á íoc os cionn an ráta SWA don chúramóir. Is é an ráta SWA atá oiriúnach don chúramóir an Méadú do Dhuine Fásta Cáilithe (más lánúin sibh) nó an ráta pearsanta (más duine singil thú).

Tá Susan ina cónaí le Paul, a páirtnéir. Dealaítear an ráta SWA do dhuine fásta cáilithe óna Liúntas do Chúramóirí agus ní chuirtear an chuid atá fágtha san áireamh.

Liúntas do Chúramóirí: €204

Lúide IQA: €124.80

Is é €79.20 an neamhaird do Chúramóirí atá ag Susan

Céim 3: An neamhaird Ioncaim Bhreise a ríomh

Ioncam breise = (A+B) - C Ioncam
A = Ollioncam ó:
  • Obair lánaimseartha nó pháirtaimseartha
  • Forlíonadh ar Ioncam Teaghlaigh
€440

€25.20

Iomlán A: €465.20
B = ioncam inmheasúnaithe ó fhoinsí eile
  • Liúntas/Sochar do Chúramóirí
  • Dealaigh an neamhaird do Chúramóirí (Dealaigh IQA an ráta SWA ón íocaíocht iarbhír do chúramóirí)
€204

-€79.20

Iomlán B: €124.80
C = ráta SWA d’imthosca teaghlaigh €370.40
Iomlán C:
(A+B) – C = Ioncam Breise €219.60
Dealaigh ÁSPC, ranníocaíochtaí pinsin, leanúnachas ioncaim -€17.60
Ioncam Breise a dtabharfar neamhaird air €202
Más rud é go bhfuil Ioncam Breise a dtabharfar neamhaird air níos lú ná nó cothrom le €75, is é an figiúr sin an neamhaird Ioncaim Bhreise.

Mura bhfuil sé sin amhlaidh, déan an ríomh seo:

Dealaigh €75 -€75
Fo-iomlán €127
25% den fho-iomlán €31.75
Cuir €75 le 25% den fho-iomlán chun an neamhaird Ioncaim Bhreise a fháil €106.75

Céim 4: Dealaigh an neamhaird Ioncaim Bhreise ó d’ioncam de bhreis ar an ráta SWA (an figiúr ag deireadh Chéim 2). Is é an figiúr seo do ranníocaíocht ó acmhainn.

Ioncam de bhreis ar an ráta SWA: €202

Lúide an neamhaird Ioncaim Bhreise: €106.75

Ranníocaíocht ó acmhainn: €95.25

Céim 5: Do ranníocaíocht sheachtainiúil iomlán i leith cíosa a aimsiú trí do ranníocaíocht ó acmhainn a chur le d’íos-Ranníocaíocht Teaghlaigh.

Ranníocaíocht ó acmhainn: €95.25

Móide an Íos-ranníocaíocht Teaghlaigh: €40

Ranníocaíocht sheachtainiúil iomlán i leith cíosa: €135.25

Ní mór duit íos-ranníocaíocht a íoc i leith do chíosa de bhreis ar aon ioncam inmheasúnaithe. Is é sin €30 do dhuine singil agus €40 do lánúin. Féadfar an íos-ranníocaíocht sin a mhéadú ag brath ar líon na mball teaghlaigh neamhchleithiúnach atá ag fáil íocaíochtaí leasa shóisialaigh. Sa chás seo, is é €40 an íos-ranníocaíocht teaghlaigh.

Céim 6: D’íocaíocht Forlíonadh Cíosa a fháil trí do ranníocaíocht sheachtainiúil iomlán i leith do chíosa a dhealú ó do chíos seachtainiúil.

Tá Susan agus Paul ag íoc €950 sa mhí as cóiríocht.

D’fhonn figiúr an chíosa sheachtainiúil a fháil, iolraigh €950 faoi 12 agus roinn ar 52.

Cíos míosúil €950 x 12 ÷ 52 = €219.23

Cíos seachtainiúil: €219.23

Lúide ranníocaíocht sheachtainiúil iomlán Susan agus Paul i leith cíosa: €135.25

Gheobhaidh Susan agus Paul Forlíonadh Cíosa Seachtainiúil atá cothrom le €83.95

Page edited: 26 February 2015