Cás-staidéar: Iarchur Cáin Mhaoine Áitiúil (CMÁ) a Dheimhniú

Cás-staidéir:

Sampla 1: Lánúin (morgáiste ar bith gan íoc) a cháilítear le haghaidh iarchur iomlán

Tá Seán agus Eibhlín pósta agus is úinéirí lonnaitheacha iad. Rinne siad a ríomh gurb ionann a ndliteanas don CMÁ le haghaidh 2015 agus €405. Is ionann a n-ollioncam measta le haghaidh 2014 agus €23,000. Tá siad faoin teorainn (€25,000) chun cáiliú le haghaidh iarchur iomlán. Má dhéanann siad an cinneadh chun iarchur iomlán a fháil i leith a ndliteanais CMÁ, ba cheart dóibh rogha an iarchuir iomláin a roghnú ar a dtuairisceán CMÁ. Gearrfar muirear ar an méid iarchurtha, lena n-áirítear ús, ar an maoin.

Sampla 2: Duine singil (morgáiste ar bith gan íoc) a cháilítear le haghaidh iarchur páirteach

Bean shingil í Emma agus is úinéir lonnaitheach í. Ríomh sí gurb ionann a dliteanas CMÁ le haghaidh 2015 agus €315. B’ionann a hollioncam measta le haghaidh 2014 agus €18,000. Ar an ábhar sin, sáraíonn a hollioncam an teorainn (€15,000) chun cáiliú le haghaidh iarchur iomlán, ach tá sé faoin teorainn (€25,000) chun cáiliú d’iarchur páirteach (50%).

Má dhéanann Emma an cinneadh chun iarchur páirteach a dliteanais CMÁ a fháil, ba cheart di rogha an iarchuir pháirtigh a roghnú ar a tuairisceán CMÁ agus a dheimhniú cén rogha íocaíochta a úsáidfidh sí chun iarmhéid a CMÁ (€157.50) a íoc. Gearrfar muirear ar an méid iarchurtha, lena n-áirítear ús, ar an maoin.

Sampla 3: Duine singil (a bhfuil morgáiste acu) a cháilítear le haghaidh iarchur páirteach

Fear singil é Ross agus is úinéir lonnaitheach é. Ríomh sé gurb ionann a dhliteanas CMÁ le haghaidh 2015 agus €202. Is ionann a ollioncam measta le haghaidh 2014 agus €27,000 agus is ionann a ollús morgáiste le haghaidh 2014 agus €6,000. Chun cáiliú d’iarchur iomlán, níor cheart go sáródh ollioncam Ross €15,000 móide 80% dá ollús morgáiste.

Tairseach ollioncaim: €15,000 + 80% d’ollús morgáiste Ross (80% de €6,000): €4,800

Tairseach choigeartaithe ioncaim Ross le haghaidh iarchur iomlán = €19,800

Mar gheall go sáraíonn ollioncam Ross (€27,000) a thairseach choigeartaithe le haghaidh iarchur iomlán (€19,800), ní cháilítear é d’iarchur iomlán. Ach b’fhéidir go gcáileofaí é le haghaidh iarchur páirteach.

Chun cáiliú d’iarchur páirteach, níor cheart go sáródh ollioncam Ross €25,000 móide 80% dá ollús morgáiste:

Tairseach ollioncaim: €25,000 + 80% d’ollús morgáiste Ross (80% de €6,000): €4,800

Tairseach choigeartaithe ioncaim Ross le haghaidh iarchur páirteach = €29,800

Mar gheall nach sáraíonn ollioncam Ross (€27,000) a thairseach choigeartaithe le haghaidh iarchur páirteach (€29,800), cáilítear é d’iarchur páirteach.

Page edited: 26 February 2015