Cás-staidéar: Do cháin ioncaim a ríomh

Cás-staidéir maidir le conas do cháin a ríomh in 2012.

Léiríonn na samplaí seo na fachtóirí éagsúla a bhaineann le do cháin a ríomh in 2012.

Creidmheasanna cánach

Is duine singil í Joan agus tuileann sí €28,000 sa bhliain. Faigheann sí fógra cinnidh a creidmheasanna cánach agus pointe scoite a ráta chaighdeánaigh ó na Coimisinéirí Ioncaim.

Tá creidmheasanna cánach Joan liostaithe ar an bhfógra mar seo a leanas:
Creidmheas Cánach do Dhuine Singil = €1,650
Creidmheas Cánach d’Fhostaí = €1,650
Creidmheas Cánach Cíosa = €320
Líon iomlán na gCreidmheasanna cánach = €3,620.

Pointe scoite an ráta chaighdeánaigh do dhuine singil ná €32,800. Os rud é go bhfuil ioncam Joan faoin bpointe scoite, gearrtar cáin ar a cuid ioncaim go léir ag an ráta caighdeánach, (20%), chun a cáin chomhlán a fháil.
28,000 x 20% = €5,600 cáin chomhlán.

Asbhaintear líon iomlán na gcreidmheasanna cánach ón gcáin chomhlán chun an méid cánach is iníoctha a thabhairt:
€5,600 - €3,620 = €1,980

Tá dliteanas ar Joan anMuirear Uilíoch Sóisialach (MUS) dá hollioncam a íoc freisin: Gearrtar an MUS mar seo: 2% ar d’ollioncaim suas go €193 sa tseachtain, 4% idir €194 agus €308, agus 7% ar ollioncam seachtainiúil os cionn €308.

Is é an méid iomlán a bhaintear as a hioncam ná:

€1,980 (cáin ioncaim) + €1,278.80 (MUS) = €3,258.80

Is féidir leat teacht ar mhéid míosúil nó seachtainiúil na cánach ba cheart a bhaint ó thuarastail tríd an bhfigiúr bliantúil seo a roinnt faoi 12 nó faoi 52 faoi seach.

Rátaí cánach agus pointe scoite an ráta chaighdeánaigh

Is mar seo a leanas a ríomhfar an cháin atá le híoc ag cáiníocóir singil a thuileann €40,000 sa bhliain:

An banda ráta caighdeánach do cháiníocóir singil ná €32,800.
Ciallaíonn sé sin go ngearrtar cáin ar an gcéad €32,800 ag an ráta caighdeánach, 20%, agus go ngearrtar cáin ar an bhfuílleach (€7,200) ag an ráta cánach níos airde, 41%.
€32,800 x 20% = €6,560
€7,200 x 41% = €2,952
Iomlán = €9,512

Asbhaintear creidmheasanna cánach ón méid sin chun an cháin atá dlite a thabhairt. Tá cáiníocóir singil ÍMAT (Íoc Mar a Thuillir) i dteideal na creidmheasanna seo a leanas a fháil:
Creidmheas Cánach do Dhuine Singil = €1,650
Creidmheas Cánach d’Fhostaí = €1,650
Iomlán = €3,300

Sa sampla seo, níl an cáiníocóir i dteideal aon chreidmheasanna cánach eile a fháil agus dá bhrí sin is é an cháin iomlán atá dlite ná:
Cáin chomhlán de €9,512
Lúide creidmheasanna cánach de €3,300
Cáin dlite = €6,212

Tá anUSC ar ollioncam le híoc freisin. Is é an méid iomlán a bhaintear as ioncam ná:

€6,212 (cáin ioncaim) + €2118.80 (MUS) = €8,334.80

Liúntais chánach

Féach an t-alt ar liúntais chánach i Conas a ríomhtar do cháin ioncaim chun míniú simplí a fháil faoi conas luach an liúntais chánach a ríomh.