Cás-staidéar 1: Do phinsean a ríomh faoi chomhaontuithe slándála sóisialaí an AE

Léiríonn an sampla seo conas a dhéantar teidlíocht ar Phinsean Stáit (Ranníocach) a ríomh faoi chomhaontuithe slándála sóisialaí an AE.

Cás-staidéar

Tá Peter ag obair in Éirinn le cúig bliana anuas. An bhliain seo chugainn, beidh sé 66 bliain d’aois agus teastaíonn uaidh a fháil amach an mbeidh sé i dteideal Pinsean Stáit (Ranníocach) a fháil.

Nuair a bheidh Peter ag dul ar scor, beidh 364 ranníocaíocht íoctha aige in Éirinn. Bhí sé ag obair sa Ghearmáin ar feadh 23 mbliana agus d’íoc sé 1,196 ranníocaíocht ansin. Ní raibh aon bhriseadh ina chuid taifead fostaíochta sa Ghearmáin i ’oibrigh sé go leanúnach sa Ghearmáin ar feadh 23 mbliana sular tháinig sé go hÉirinn.

Tá bean chéile Peter, Maria, 61 bliain d’aois, níl aon ioncam aici seachas a hioncam ón obair. Tuileann sí €250 in aghaidh na seachtaine.

Céim 2

Ríomh an ráta barúlach pinsin atá ag Peter. Is éard atá ann ná ráta an Phinsin Stáit (Ranníocach) a bheadh Peter i dteideal a fháil dá ndéanfaí a ranníocaíochtaí ar fad a mheasúnú mar ranníocaíochtaí Éireannacha.

Chun an ráta barúlach pinsin a ríomh, faigh líon iomlán na ranníocaíochtaí ar fad atá ag Peter (idir ranníocaíochtaí eachtracha agus ranníocaíochtaí Éireannacha) roinnte faoi líon na mblianta a d’oibrigh sé in Éirinn agus thar lear chun a mheán bliantúil a fháil.

Líon iomlán na ranníocaíochtaí inmheasúnaithe ar fad atá ag Peter: 364 + 1,196 = 1,560 ranníocaíocht

Líon iomlán na mblianta a oibríodh = 40 bliana

Líon iomlán na ranníocaíochtaí roinnte faoi líon na mblianta a oibríodh: 1,560 ÷ 40 = 39.

Is é meánlíon na ranníocaíochtaí bliantúla atá ag Peter ná 39.

Dá bhrí sin is ionann a ráta barúlach pinsin agus ráta uasta an Phinsin Stáit (Ranníocach) de €209.70.

Faigh amach cad é ráta an Phinsin Stáit (Ranníocach) bunaithe ar mheánlíon do chuid ranníocaíochtaí bliantúla.

Tá sé i dteideal méadú ar a íocaíocht a fháil le haghaidh a mhná céile. Ach níl sé i dteideal uasráta an mhéadaithe i leith duine aosaithe cháilithe a fháil toisc go bhfuil sé ag tuilleamh €250 in aghaidh na seachtaine. Déantar ráta an mhéadaithe i leith duine aosaithe cháilithe a laghdú i leith tuillimh idir €100 agus €310. Is é an méadú dá bhean chéile mar dhuine aosaithe cáilithe ná €59.40.

Móide

An ráta pinsin barúlach atá ag Peter mar aon leis an méadú a fhaigheann sé dá bhean chéile: €209.70 + €59.40 = €269.10

Iomlán ráta pinsin barúlach: €269.10

Céim 2
Ansin cuir an fhoirmle seo a leanas i bhfeidhm: (A x B) ÷ C = ráta an Phinsin Stáit (Ranníocach)

A = an ráta barúlach pinsin

B = líon na ranníocaíochtaí Éireannacha

C = líon iomlán na ranníocaíochtaí (Éireannacha agus eachtracha)

Tógann tú an figiúr don ráta barúlach pinsin agus déanann tú é a iolrú faoi líon iomlán na ranníocaíochtaí Éireannacha:

€269.10 x 364 = €97,952

Ansin déan €97,952 a roinnt faoi líon iomlán na ranníocaíochtaí Éireannacha agus Briotanacha a ríomhamar níos luaithe mar 1,560 ceann:

€97,952 ÷ 1,560 = €62.79

Faigheann Peter ráta an Phinsin Stáit (Ranníocach) de €62.79 lena n-áirítear méadú dá bhean chéile mar dhuine aosaithe cáilithe.

Page edited: 11 February 2015