Anseo atá tú: Baile > Ag bogadh tíre > Saoránacht > Saoránacht d'Éirinn ó bhreith nó ó ghinealach

Saoránacht d'Éirinn ó bhreith nó ó ghinealach

Réamhrá

Is réimse casta í saoránacht Éireannach ó bhreith nó ó ghinealach. Is éard is aidhm leis an gcáipéis seo ná an dlí a bhaineann le saoránacht Éireannach a mhíniú chomh soiléir agus is féidir. Tá eolas curtha leis seo a bhaineann go sonrach le leanaí a saolaítear do naisiúnaigh eachtracha, le breitheanna eachtrannacha agus le nósanna imeachta ó thaobh an chlárúcháin de. Bíonn fáil i gcónaí ar tuilleadh eolas a bhaineann le saoránacht Éireannach tríd an mbreith, ó ghinealach, tríd an eadóirseacht, agus tar éis pósadh ón ambasáid nó ón gconsalacht Éireannach is gaire duit – féach 'Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas' thíos.

Breith in Éirinn

Má saolaíodh in oileáin na hÉireann tú roimh 1 Eanáir 2005 tá tú i dteideal saoránacht Éireannach.

Tuismitheoirí Éireannaigh

Má saolaíodh in Éirinn tú i ndiaidh 1 Eanáir 2005 agus gur Éireannaigh iad do thuismitheoirí, dá réir sin is saoránach Éireannach tusa freisin.

Áfach, i gcúinsí áirithe, ní mór do dhaoine a saolaíodh in Éirinn saoránacht Éireannach a éileamh. Tá eolas faoi shaoránacht Éireannach a éileamh trí dhearbhú a dhéanamh ar fhoirm speisialta - féach 'Tuilleadh faisnéise' thíos.

Tuismitheoirí náisiúnacha eachtracha

Má tá tuismitheoir Briotanach, nó tuismitheoir atá cónaí neamhtheoranta in Éirinn nó i dTuaisceart air, ag leanbh a shaolaítear ar nó tar éis 1 Eanáir 2005, beidh an leanbh i dteideal saoránacht d’Éirinn. Beidh leanbh a shaolaítear in Éirinn do thuismitheoir a mbronntar stádas teifigh i dteideal saoránacht Éireannach sa ghnáthchúrsa freisin.

Faoin tAcht Náisiúntachta agus Saoránachta Éireann 2004 níl leanaí a shaolaítear in Éirinn ar nó tar éis 1 Eanáir 2005 do thuismitheoirí náisiúnacha eachtracha eile i dteideal saoránacht Éireannach sa ghnáthchúrsa. Ní mór do thuismitheoirí náisiúnacha eachtracha áirithe a chruthú go bhfuil fíor-cheangal acu le hÉirinn. Cruthófar é seo trí chónaí inríofa a bheith orthu in Éirinn ar feadh 3 bliana as na 4 bliana roimh bhreith an leanbh. Nuair a chruthaítear fíor-cheangal le hÉirinn, beidh a leanbh i dteideal saoránachta Éireannach agus is féidir leo iarratas ar phas Éireannach don leanbh.

Breith lasmuigh d'Éirinn

Tuismitheoirí saoránach Éireannach a rugadh in Éirinn

Dá mba shaoránach Éireannach ceachtar de do thuismitheoirí agus rugadh sé/sí in Éirinn, is é an gnáthchúrsa é gur saoránach Éireannach tusa, beag beann ar áit do bhreithe. Más saoránach Éireannach thú, féadfaidh tú iarratas ar phas Éireannach a dhéanamh. Ní gá duit pas Éireannach a bheith agat ach má tá pas Éireannach agat, is é seo fianaise gur saoránach Éireannach thú.

Tuismitheoirí saoránach Éireannach a rugadh lasmuigh d'Éirinn

Dá mba rud é gur saolaíodh lasmuigh d’Éirinn tú do shaoránach Éireannach, agus gur rugadh eisean nó ise lasmuigh d'Éirinn, tá tú i dteideal saoránach Éireannach a dhéanamh díot féin.

Dá mba rud é gur bhain do thuismitheoir saoránacht d'Éirinn amach ar dhóigh éigin eile, m.sh. tríd an bpósadh, tríd an uchtú nó tríd an eadóirseacht agus a raibh ina saoránaigh Éireannacha ag tráth do bhreithe, tá tú i dteideal, saoránach Éireannach a dhéanamh díot féin.

Má bhí an tuismitheoir a bhfaigheann tú saoránacht d'Éirinn tríothu básaithe nuair a rugadh tú, ach gur saoránach Éireannach a bheadh ann dá mbeadh sé/sí beo ag an am, is saoránach Éireannach tusa, dá réir sin, freisin. Faigheann tú saoránacht trí thuismitheoir Éireannach, is cuma an raibh nó nach raibh do thuismitheoirí pósta le chéile ag tráth do bhreithe.

Ag éileamh saoránacht Éireannach: Sular féidir leat saoránacht Éireannach a éileamh, áfach, ní mór duit do bhreith a chlárú i gClár na mBreitheanna Eachtrannacha a chothabhálann An Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála - féach thíos. Más rud é go bhfuil tú i dteideal clárú, beidh éifeacht ag do shaoránacht d’Éirinn ó dháta an chlárúcháin - ní ón dáta ar ar rugadh tú.

An tsaoránacht ó ghinealach seantuismitheoirí Éireannacha

Má saoránach d'Éirinn is ea ceann de do sheantuismitheoirí a rugadh in Éirinn, ach níor saolaíodh in Éirinn aon cheann de do thuismitheoirí, b'fhéidir go mbeifeá i dteideal a bheith i do shaoránach Éireannach. Ní foláir duit cur isteach le do bhreith a chlárú i gClár na mBreitheanna Eachtrannacha - féach thios.

Sinsear eile Éireannach

Mura raibh do thuismitheoirí nó do sheantuismitheoirí a rugadh in Éirinn ina saoránaigh Éireannacha ag tráth do bhreithe, ní féidir leat saoránacht d'Éirinn a éileamh ar an mbonn go bhfuil sinsearacht i bhfad amach agat (.i. sinsear eile nach do thuismitheoirí nó do sheantuismitheoirí iad). Ina cheann ar sin, ní féidir leat saoránacht d'Éirinn a éileam ar an mbonn gurbh shaoránaigh Éireannacha a bhí i do chol ceathrair, i d'aintín nó i d'uncail; murarbh amhlaidh gurbh shaoránaigh Éireannacha a bhí i do thuismitheoirí nó i do sheantuismitheoirí ag tráth do bhreithe.

B'fhéidir go gcabhródh an tábla seo a leanas leis na cúinsí a mhíniú:

Dá mba rud é gur: Dá réir sin, is/tá:
A Gur rugadh ar oileán na hÉireann tú ar 31 Nollaig 2004 nó roimhe sin Tá tú i dteideal ar shaoránacht Éireannach nó is saoránach Éireannach tú
B Gur rugadh ar oileán na hÉireann tú ar 1 Eanáir 2005 nó ina dhiaidh sin

Tá tú i dteideal ar shaoránacht Éireannach más do thuismitheoir:

  • Saoránach Éireannach
  • Briotanach nó i dteideal bheith ina chónaí i dTuaisceart na hÉireann nó sa Stát gan aon srian ar a gcónaitheacht
  • Náisiúnach eachtrach a raibh cónaí orthu go dleathach in Éirinn ar feadh 4 bhliana ar a laghad as an tréimhse 4 bliana díreach roimh bhreith duit
  • Bronntar stádas teifigh air/uirthi
C Gur páiste le hA tú, agus gur saolaíodh lasmuigh d'Éirinn tú Saoránach Éireannach tú
D Gur páiste le C tú, agus gur garpháiste le hA tú, agus gur saolaíodh lasmuigh d'Éirinn tusa Tá tú i dteideal shaoránacht d'Éirinn, ach ní mór duit clárú ar Chlár na mBreitheanna Eachtrannacha
E Gur páiste le D tú, agus gur gharpháiste mhac/iníon le hA tú, agus gur saolaíodh lasmuigh d'Éirinn tú Tá tú i dteideal shaoránacht d'Éirinn, ó tharla gur chláraíodh do bhreith i gClár na mBreitheanna Eachtracha, sa chás amháin gur chláraíodh breith do thuismitheora D faoi thráth do bhreithe.

An tsaoránacht Éireannach tríd an uchtú

Faoi Acht Náisiuntachta agus Saoránachta Éireann 1956, dá mba rud é go ndéanann saoránach Éireannach nó lánúin inar saoránach Éireannach ceachtar den nuachar, go ndéanann siad páiste a uchtú nach saoránach Éireannach é an páiste sin; dá réir sin is saoránach Éireannach é an páiste ar uchtaíodh é.

Má tá saoránach Éireannach ina chónaí thar lear agus má d’uchtaigh siad leanbh thar lear, ba chóir duit iarratas ar chlárú an uchtaithe sa Chlár um Uchtuithe Idir Thíortha. Nuair tá an t-uchtú cláraithe, is ionann stádas dlíthiúil an uchtaithe agus uchtaithe déanta sa Stát.

Má tá saoránach Éireannach ina chónaí sa Stát leanbh agus déanann siad leanbh a uchtú ó lasmuigh den Stát, ní mór cloí le nósanna imeachta a bhaineann leis an inimirce. Ní mór imréiteach inimirce a fháil roimhré sa chaoi go ligfear don pháiste teacht isteach sa Stát; imréiteach a fhaightear ón Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais. Ní bhronnfar an t-imréiteach seo ach a gcomhlíonfaidh an/na tuismitheoir(í) uchtála, ar leo an togra páiste a uchtú thar lear; ach a gcomhlíonfaidh siad an nós imeachta measúnaithe agus gur eisigh Údarás Uchtála na hÉireann dearbhúchán i bhfabhar a leith. Tá tuilleadh eolais faoin uchtú idirthíorthach.

Naíonán tréigthe

Gach naíonán a gcéadtagtar orthu in Éirinn agus iad tréigthe ag a gcuid tuismitheoirí; measfar fúthu, mura gcruthófar a mhalairt, (.i. tagann tuismitheoirí an linbh chun cinn agus soiléiríonn siad nach naíonán Éireannach é an leanbh) gur rugadh in Éirinn iad.

Clár na mBreitheanna Eachtrannacha

Coinníonn an Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála Clár na mBreitheanna Eachtrannacha ina gcláraíonn daoine atá i dteideal saoránachta Éireann a gcuid breith. Má rugadh do sheantuismitheoir nó má bhronnadh saoránacht Éireannach ar do thuismitheoir, is féidir iarratas ar chlárú sa Chlár na mBreitheanna Eachtrannacha.

Más rud é go bhfuil tú i dteideal do chláraithe, beidh éifeacht ag do shaoránacht d'Éirinn ón dáta cláraithe. Féadfar saoránacht d'Éireann de chuid na nglúnta ina dhiaidh sin a chothabháil ar an mbealach sin, trí gach glúin ag cinntiú go gclárófar iad féin i gClár na mBreitheanna Eachtrannacha sula saolófar an chéad ghlúin eile.

Ón 1 Iúil 1986, i gcás an duine ar cláraithe sa Chlár na mBreitheanna Eachtrannacha iad, meastar nach saoránach Éireannach iad ach amháin ón dáta ar ar iontráladh sa Chlár iad agus ní ó dháta a mbreithe. Is éard is brí leis seo ná nach mbíonn páistí a shaolaítear don duine sin roimh dháta a n-iontrála sa Chlár i dteideal saoránachta.

Meastar daoine ar cláraíodh roimh an Iúil 1986 iad a bheith ina saoránaigh Éireannacha ón dáta inar tháinig an bun-Acht Saoránachta i bhfeidhm, .i. 17 Iúil 1956, nó ó dháta a mbreithe, cibé ceann acu is déanaí. Ní féidir ach le páistí ar rugadh tar éis 17 Iúil 1956 iad saoránacht a éileamh ina leithéid de chás.

Conas iarratas a dhéanamh

Más mian leat bheith áirithe ar Chlár na mBreitheanna Eachtrannacha, caithfidh tú an áis iarratais ar líne a úsáid. Tá faisnéis maidir le hiarratas ar líne a dhéanamh, na doiciméid riachtanach, na riachtanais fótagrafach agus na táillí ar shuíomh gréasáin na Roinne Gnóthaí Eachtracha agus Trádála.

Nuair atá an fhoirm ar líne comhlánaithe agat, caithfidh d’iarratas clóite agus cáipéisíocht tacaíochta riachtanach a sheoladh a chuig an ambasáid nó chuig an chonsalacht don tír ina bhfuil tú i do chónaí – féach ‘Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas’ thíos. Má fhuil tú i do chónaí in Éirinn, caithfidh tú d’iarratas a sheol chuig an Rannóg Chonsalachta na Roinne Gnóthaí Eachtracha agus Trádála – féach ‘Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas’ thíos.

Soláthrófar teastas don iarrthóir, ach a gcomhlántar an próiseas, ag deimhniú a n-iontrála i gClár na mBreitheanna Eachtrannacha de chuid na hÉireann. Féadfar leas a bhaint as an teastas sin mar chruthúnas ar shaoránacht d'Éirinn nuair a bheifear ag cur isteach ar phas Éireannach.

Tabhair faoi deara , le do thoil, nach féidir glacadh le hiarratais ar phasanna Éireannacha ag aon tráth amháin le hiarratais ar shaoránacht - is dhá phróiseas ar leithligh óna chéile iad seo.

Pas do leanbh a rugadh in Éirinn

Náisiúnaigh neamh-LEE

Cónaí in Éirinn: Ní mór do dhaoine nach saoránaigh den LEE fianaise chónaithe a sholáthar. Caithfidh a n-iarratas ar phas a áirigh litir a thugann le fios na stampaí inimirce ar a bpas ar fhianaise chónaithe iad agus a dTeastas Clárúcháin (cárta BNGSI).

Cónaí i dTuaisceart Éireann: Caithfidh náisiúnaigh neamh-LEE atá cead acu cónaí sa Ríocht Aontaithe iarratas ar theastas náisiúntachta le haghaidh a leanbh a rugadh in Éirinn a dhéanamh. Ní mór don litir gabh le foirm ráitis C (pdf)comhlánaithe chomh maith le 2 dhoiciméad do gach bliain de na 3 bliana a chruthaíonn an seoladh i dTuaisceart Éireann, mar cheadúnas tiomána nó bhillí fóntais. Nuair a gheobhaidh na tuismitheoirí an teastas náisiúntachta Éireann don leanbh, féadfaidh siad ansin cur isteach ar phas Éireann don leanbh, ag baint leasa as an teastas náisiúntachta mar chruthú ar shaoránacht Éireann.

Náisiúnaigh an LEE agus na hEilvéise

Más mian le saoránaigh an LEE agus na hEilvéise iarratas a dhéanamh ar phas Éireann don leanbh, ní gá dóibh teastas náisiúntachta a bheith acu. Caithfidh an iarratas ar phasan fhoirm ráitis A (pdf) a chur san áireamh an fhoirm ráitis A (pdf) a chur san áireamh, arna comhlánú ag an tuismitheoir agus ag duine mar aturnae nó mhúinteoir a bhfuil aithne aige ar an tuismitheoir.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Déan teagmháil leis an ambasáid nó ón gconsalacht Éireannach is gaire duit.

An Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála

Clár na mBreitheanna Eachtrannacha
Rannóg Consalachta
80 Faiche Stiabhna
Baile Átha Cliath
Éire

Uaireanta Oscailte:Monday to Friday, 10am - 1pm
Teil:+353 1 408 2555
Láithreán Gréasáin: https://www.dfa.ie/passports-citizenship/citizenship/born-abroad/registering-a-foreign-birth/

Rannóg Saoránacht

Oifig na Roinne Dlí agus Cirt agus Comhionannais
Bóthar Rosanna
Baile Thiobraid Árann
Tiobraid Árann
E34 N566
Éire

Uaireanta Oscailte:Líne chabrach 10-12.30pm Dé Máirt agus Déardaoin amháin
Teil:+353 62 32500
Lóghlao:1890 252 854
Láithreán Gréasáin: http://www.inis.gov.ie/
R-phost: citizenshipinfo@justice.ie

Tuilleadh faisnéise

Saoránacht d’Éirinn a éileamh trí dhearbhú a dhéanamh ar fhoirm speisialta

Tá roinnt daoine, nach féidir leo saoránacht d’Éirinn a éileamh ach amháin trí dhearbhú a dhéanamh ar fhoirm speisialta. I measc na ndaoine seo atá:

  • Duine a saolaíodh ar oileán na hÉireann do náisiúnach eachtrach a bhí i dteideal ar dhíolúine taidhleoireachta laistigh den Stát ag an tráth ar saolaíodh an duine sin
  • Duine a saolaíodh do náisiúnach eachtrach ar long eachtrannach nó in aerárthach eachtrannach i limistéar farraige nó in aerspás na hÉireann
  • Duine a saolaíodh ar oileán na hÉireann agus a rinne dearbhú eachtrannais san fhoirm 13 (pdf) faoi Alt 21 d’Acht Náisiúntachta agus Saoránachta Éireann 1956 (.i. duine a dhearbhaigh nach saoránach d’Éireann a thuilleadh é nó í). Féadfaidh an duine sin saoránacht d’Éirinn a athshealbhú dóibh féin trí dhearbhúchán a dhéanamh san fhoirm 1 (pdf).

Tá fáil ar na foirmeacha a gcuirtear síos orthu thuas ón tSeirbhís na hÉireann um Eadóirseacht agus Inimirce nó ón ambasáid Éireannach nó ón oifig chonsalachta is gaire duit.

Page edited: 21 December 2016

Teanga

English

Ábhar Gaolmhar

Téigh i dteagmháil linn

Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 8in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire du