Ag éirí i do shaoránach de chuid na hÉireann trí eadóirseacht

Réamhrá

Cad is eadóirseacht ann?

Is éard a chiallaíonn eadóirseacht ná an próiseas trínar féidir le náisiúnach eachtrannach ar a bhfuil cónaí in Éirinn iarratas a dhéanamh chun saoránacht Éireannach a bhaint amach. Chun iarratas a dhéanamh ar eadóirseacht in Éirinn, ní mór duit gnáthchónaí fisiciúil a bheith ort in Éirinn ar feadh tréimhse áirithe ama.

Is é an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais a dhéanann cinneadh maidir le gach iarratas ar eadóirseacht mar shaoránach Éireannach. Tá discréid absalóideach ag an Aire maidir le cé acu an ndeonfar nó nach ndeonfar d'iarratas ar eadóirseacht. Tá rialacha diana ann faoi iarratas a dhéanamh ar eadóirseacht mar shaoránach Éireannach agus tá na rialacha seo leagtha amach thíos.

Caithfidh tú leagan reatha na foirmeacha iarratais ar fáil ar an suíomh gréasáin SEIS a úsáid – féach ‘Conas iarratas a dhéanamh’ thíos. Tá táille €175– féach ‘Rátaí’ thíos.

Cárta Seirbhísí Poiblí: Ó 19 Meán Fómhair 2016, má dhéanann tú iarratas ar eadóirseacht agus tá tú i do chónaí sa Stát, ní mór duit bheith cláraithe leis an Roinn Coimirce Sóisialaí do Chárta Seirbhísí Poiblí.

Rialacha

Cé atá i dteideal eadóirseachta?

Más mian leat a bheith i do shaoránach Éireannach trí eadóirseacht, caithfidh tú:

  • A bheith 18 nó os a chionn (caithfidh tú bheith pósta má tá tú níos óige na 18) nó,
  • A bheith i do mhionaoiseach a rugadh sa Stát (ón 1 Eanáir 2005) agus
  • Caithfidh dea-cháil a bheith ort - iarrfar ar an nGarda Síochána (póilíní náisiúnta na hÉireann) tuairisc a thabhairt ar do chúlra. Déanfaidh an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais machnamh ar aon taifead coiriúil nó aon imeachtaí atá ag dul ar aghaidh faoi láthair sula gceadaítear eadóirseacht nó a mhalairt. Ba cheart sonraí faoi imeachtaí ar bith, coiriúil nó sibhialta, sa Stát nó in áit ar bith eile, a nochtadh ar an bhfoirm iarratais, agus
  • Tréimhse cónaithe ináirithe leanúnach de 365 lá (bliain amháin) a bheith agat sa Stát díreach roimh dháta d'iarratas ar eadóirseacht agus, cónaí ináirithe iomlán sa Stát de 1,460 lá* (4 bliana) a bheith agat i rith na 8 mbliana roimhe sin. San iomlán, caithfidh tú 5 bliana (5 x 365 lá*) de chónaí ináirithe a bheith agat sna 9 mbliana seo caite - féach an t-alt thíos maidir le cónaí ináirithe a ríomh, agus
  • Dea-rún a bheith agat leanúint ort ag cónaí sa Stát tar éis duit eadóirseacht a thabhairt amach.
  • Dearbhú dílseachta a dhéanamh don náisiún agus don Stát agus a ghealladh na dlíthe Stáit a chomhlíonadh agus a luachanna daonlathacha a urramú (féach thíos le fáil amach cathain is gá seo a dhéanamh).

*Caithfidh tú cuir lá amháin le haon tréimhse lena n-áirítear 29 Feabhra.

De ghnáth, nuair déanann tú iarratas ar eadóirseacht, caithfidh tú agus do chleithiúnaithe bheith féintacaithe agus sibh in bhur gcónaí in Éirinn - féach 'Féintacaithe' thíos.

Tá cumhacht ag an Aire Dlí agus Cirt agus Comhionannais aon cheann de na coinníollacha seo a tharscaoileadh sna himthosca a leanas:

Sa chás dídeanaí, duine gan stát ná duine le baint aige/aici le hÉirinn, tarscaoileann an tAire 2 den 5 bhliain tréimhse chónaithe inghlactha riachtanach de ghnáth.

Cad is tréimhse chónaithe inghlactha ann?

Clúdaíonn tréimhse chónaithe inghlactha tréimhsí cónaithe a chuirtear san áireamh nuair a scrúdaítear iarratas eadóirsithe. B'fhéidir go mbeidh roinnt tréimhsí cónaithe fágtha as an áireamh nuair a mheastar tréimhsí cónaithe sa Stát. Is iad seo tréimhsí nuair nach raibh cáipéisí faoin tréimhse a chaith tú sa Stát i gceart nó (i gcásanna áirithe) tréimhsí a clúdaíodh le cead a tugadh ar mhaithe le staidéar nó nuair a bhíothas ag scrúdú iarratais ar thearmann. Is féidir an t-áireamhán cónaitheachta ar líne sa suíomh gréasáin SEIS a úsáid chun seiceáil an bhfuil na coinníollacha eadóirseachta cónaitheachta sásta.

Cónaí inghlactha i gcomhair náisiúnach LEE: Tá an tréimhse atá caite ag saoránach de chuid an LEE nó na Sualainne sa Stát ináirithe chun críocha eadóirseachta os rud é nach gá do shaoránaigh de chuid an LEE agus na hEilvéise cáipéisí ná cead cónaithe a bheith acu faoi Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Saorghluaiseacht Daoine) 2015. Tá an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE) comhdhéanta as ballstáit an AE, an Iorua, an Íoslainn agus Lichtinstéin.

Cónaí inghlactha i gcomhair náisiúnach LEE: Muna bhfuil tú i do shaoránach de chuid an Aontais Eorpaigh, ní dhéantar tréimhse nuair a bhí iachall ort faoin dlí cead a bheith agat fanacht sa Stát ach nach raibh an cead sin agat, a chur san áireamh. Is clárú leis an oifig um inimirce é fianaise ar chead fanachta sa Stát a chomlíonann na riachtanais cónaithe maidir le eadóírseacht. Ní chuirtear tréimhsí cónaithe sa Stát san áireamh má tá an cead fanachta sin:

  • Ar mhaithe le staidéar (bíodh go raibh tú fostaithe nó gan a bheith ag aon am le linn an staidéir sin) nó
  • Tugtha fhad a bhíothas ag scrúdú d'iarratais ar thearmann.

Féintacaithe

De ghnáth, seachas dídeanaithe agus daoine gan stát, caithfidh iarratasóirí ar eadóirseacht cruthú gur féidir leo iad féin agus a gcuid clann a thacú agus iad ina gcónaí in Éirinn. Más féidir leat cruthú nach bhfaigheann tú tacaíocht Stáit ar feadh na 3 bhliain roimh d’iarratas, comhlíonfaidh tú riachtanas an Aire Dlí agus Cirt agus Comhionannais go bhfuil tú ag tacú tú féin agus do chleithiúnaithe agus go leanfaidh tú ar aghaidh é a dhéanamh

Conas a phróiseáltar d'iarratas ar eadóirseacht

De ghnáth, cuirfear fios duit laistigh de sheachtain an bhfuil d’iarratas ceadaithe san chéad chéim próiseáil. Má tá d’iarratas tríd an chéad chéim ceadaithe, próiseáiltar d'iarratas in ord cróineolaíoch leis na hiarratais ar fad eile atá idir lámha. Tabharfar uimhir thagartha duit agus ba chóir duit seo a lua nuair a dhéanann tú fiosrúchán ar bith, bíodh sin ar an nguthán nó i gcló scríofa.

Maidir le hiarratais atá mí-cheart nó mí-chruinn, tá próiseas níos faide i gceist ach is féidir leat é a choinneáil chomh gairid agus is féidir thrí fhreagra luath a thabhairt ar cheisteanna. Má tá gá le tuilleadh cáipéisí nó soiléiriú, iarrfar sin ort chomh luath agus a thosaítear ag scrúdú d'iarratais.

Cuirfear in iúl duit trí phost cláraithe chomh luath agus atá cinneadh déanta maidir le d'iarratas. De ghnáth, beidh an chuid is mó iarratais próiseáilte laistigh 6 mhí.

Teastas eadóirseachta

Má éiríonn le d'iarratas, beidh eolas sa litir a chuirfidh an cinneadh seo in iúl duit faoin bpróiseas deireanach a chaithfear a chríochnú sula n-eisítear an teastas eadóirseachta. Nuair cuireann tú na cáipéisí riachtanacha agus táille dheimhniúcháin isteach, tabharfar cuireadh duit ar shearmanas saoránachta agus tabharfar duit do theastas eadóirseachta.

Tá tú i do shaoránach Éireannach ó dháta eisiúint an teastais anuas agus is féidir leat iarratas a chur isteach do Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála i gcóir pas Éireannach ag am ar bith tar éis an dáta sin. Tá an teastas eadóirseacht scríofa i nGaeilge. Is an leagan Béarla é Foirm 11 sa sceideal na Rialacháin Náisiúntachta agus Saoránachta Éireann (Leasú) 2011.

Ag cúlghairm saoránachta

Is féidir leis an Aire Dlí agus Cirt agus Comhionannais do theastas eadóirseachta a chúlghairm más rud é:

  • Go bhfuair tú é trí chalaois, mhífhaisnéis nó cheilt de fhíricí nó imthosca ábhartha
  • Gur theip ort, trí ghníomh follasach, i do dhualgas a bheith dílis don náisiún agus don Stát
  • Go raibh cónaí ort go hiondúil taobh amuigh d'Éirinn (seachas i seirbhís phoiblí) ar feadh tréimhse leanúnaí seacht mbliana agus, gan leiscéal réasúnta, nár chláraigh tú d'ainm agus do dhearbhú go raibh tú chun do shaoránacht Éireannach a choinneáil le misiún taidhleoireachta nó oifig chonslachta Éireannach nó leis an Aire Dlí agus Cirt, Comhionnanais agus Comhionannais ar bhonn bliantúil - féach 'Conas iarratas a dhéanamh' thíos
  • Go bhfuil tú, faoi dhlí tíre atá i mbun cogaidh leis an Stát, i do shaoránach de chuid na tíre sin
  • Go bhfuair tú, trí aon ghníomh deonach eile seachas pósadh nó páirtnéireacht sibhialta a chlárú saoránacht tíre eile.

Sula ndéanann an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais, do theastas eadóirseachta a chúlghairm, cuirfear in iúl duit roimh ré, ag cur na fáthanna in iúl a bhfuiltear á chúlghairm agus faoin gceart a bheidh agat iarratas a dhéanamh don Aire chun fiosrúchán a reachtáil faoi fháth a chúlghairme. Má chuireann tú isteach ar fhiosrúchán faoi chinneadh chúlghairm do theastais eadóirseachta , cuirfidh an tAire do chúis faoi bhráid Choiste Fiosrúcháin, a thabharfaidh tuairisc don Aire. Foilseofar fógra faoi chúlghairm do theastais eadóirseachta in Iris Oifigiúil.

Rataí

Is é €175 an táille do gach iarratas ar eadóirseacht.

Is iad seo na táillí cuí nuair a n-eisítear an teastas eadóirseachta.

Iarratas thar ceann mionaoisigh €200
Baintreach, baintreach fir nó páirtnéir sibhialta marthanach saoránaigh Éireannaigh €200
Dídeanaí, duine gan stát nó clárdhídeanaí Gan táille
Eile €950

Conas iarratas a dhéanamh

Caithfidh tú an leagan reatha na foirmeacha iarratais ar an suíomh gréasáin SÉIS a úsáid.

Seo na foirmeacha iarratais reatha:

  • Foirm 8 (pdf) le haghaidh duine lánfhásta
  • Foirm 9 (pdf) le haghaidh mionaoisigh saoránaigh eadóirsithe Éireannaigh
  • Foirm 10 (pdf), foirm leictreonach ba ghá do thuismitheoir/caomhnóir mionaosaigh, de bhunadh Éireannach nó a bhfuil baint aige le hÉirinn, í ar líne a chomhlánú. Tá treoirnóta maidir le conas foirm 10 a chomhlánú (pdf).
  • Foirm 11 (pdf), foirm leictreonach ba ghá do thuismitheoir/caomhnóir mionaosaigh a rugadh in Éirinn í nach bhfuil i dteideal saoránacht Éireannach nuair rugadh é/í, ar líne a chomhlánú. Ní mór don mionaosaigh bheith 5 bliana d’aois ar a laghad nuair déantar an t-iarratas. Caithfidh an tuismitheoir/caomhnóir 5 bliana de chónaí ináirithe ó bhreith an leanbh a bheith acu, lena n-áirítear an bhliain iomlán díreach roimh dháta iarratas. Tá treoirnóta maidir le conas foirm 11 a chomhlánú (pdf).
  • Foirm 5 (pdf), foirm clárúcháin bhliantúil agus dearbhú intinne chun saoránacht Éireannach a choinneáil do shaoránach eadóirsithe Éireannach atá ina chónaí taobh amuigh d’Éire

tuilleadh faisnéise maidir le saoránacht agus eadóirseacht ar fáil ar an suíomh gréasáin SEIS.

Cáipéisí

I measc na gcáipéisí eile atá ag teastáil, tá fianaise d'aitheantais agus do náisiúnachta (teastas breithe sa bhfoirm fhada agus pas). Ó 19 Meán Fómhair 2016, má tá tú i do chónaí sa Stát, caithfidh tú bheith cláraithe do Chárta Seirbhísí Poiblí (CSP) agus caithfidh tú cóip do CSP a chur isteach le d’fhoirm iarratais.

Caithfidh tú freisin cáipéisí a thaispeáint maidir le do stádas agus faoin tréimhse a bheidh tú ag stopadh sa Stát (teastas clárúcháin, ráiteas faoi stádas dídeanaí nó a leithéid). Más náisiúnach neamh-LEE thú agus ag iarraidh ar shaorántacht, níl ach do stampaí cónaitheachta amháin an cruthúnas do thréimhse chónaithe inghlactha.

Má tá d'iarratas ar eadóirseacht bunaithe ar an ngaol atá agat le saoránach Éireannach, caithfidh tú na cáipéisí faoi stádas an duine sin agus faoin ngaol atá agat leis a thaispeáint (mar shampla teastas breithe nó eadóirseachta ag céile nó páirtnéir sibhialta Éireannach, teastas pósta, teastas páirtnéireachta sibhialta).

Caithfidh na cóipeanna de na teastais bhreithe, pósta, páirtnéireachta sibhialta, colscartha agus teastais eile, mar shampla an fótaleathanach do phas, bheith cáipéisí deimhnithe. Beidh dúil go mbeidh sé i do chumas na bundindiúirí a thaispeáint níos faide anonn nuair a táthar ag scrúdú d'iarratais.

Chomh maith leis na cáipéisí seo, caithfidh tú cáipéisí a thaispeáint maidir le do stádas fostaíochta (duillíní pá le haghaidh na 3 mí deireanach, ráitis bhainc le haghaidh na 3 mí a chuaigh thart) agus dearbhú faoi do staid maidir le cáin ioncaim. Níor cheart ach cóipeanna amháin de na rudaí seo a sheoladh i dteannta le d'fhoirm iarratais.

Seiceálfar an t-eolas i d'fhoirm iarratais le hais na gcáipéis lena cois agus beidh moill ann mar thoradh ar aon mhí-chruinneas maidir le cinneadh a thabhairt ar d'iarratas.

Níor cheart ainm a chur leis an bhfoirm go dtí go mbeidh tú i láthair finné. Tá eolas ar an bhfoirm iarratais maidir le cé atá i dteideal a bheith mar fhinné.

Teastas eadóirseachta caillte nó goidte

Má tá do theastas eadóirseachta caillte nó goidte, ba chóir duit scríobh chuig an Rannóg Saoránacht – féach ‘Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas’. Ní fhaigheann tú athchur teastais, ach tabharfar ráiteas a dheimhníonn do shaoránacht Éireannach. Níl aon táille le haghaidh na seirbhíse seo. Má dhéanann tú iarratas ar phas Éireannach, is gá duit an ráiteas seo chun gabháil le d’iarratas.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Leanbh mionaoiseach

Ní mór iarratais nua le haghaidh leanaí mionaoiseacha (Foirm 9, 10 nó 11) a sheol chuig Iarratais ar Shaoránacht, Seirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann, Bosca Poist 12079, Baile Átha Cliath 1. Nóta: ní bhaineann an seoladh ach amháin le hiarratais nua. Bá chóir an uile chomhfhreagras eile a sheol chuig seoladh an litir a sheoladh chugat.

Duine fásta

Ní mór iarratais nua le haghaidh duine fásta (Foirm 8) a sheol chuig Iarratais ar Shaoránacht, Seirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann, Bosca Poist 73, Baile Thiobraid Áran. Nóta: ní bhaineann an seoladh ach amháin le hiarratais nua. Bá chóir an uile chomhfhreagras eile a sheol chuig Rannóg Saoránacht - féach thíos.

Rannóg Saoránacht

Oifig na Roinne Dlí agus Cirt agus Comhionannais
Bóthar Rosanna
Baile Thiobraid Árann
Tiobraid Árann
E34 N566
Éire

Uaireanta Oscailte:Líne chabrach 10-12.30pm Dé Máirt agus Déardaoin amháin
Teil:+353 62 32500
Lóghlao:1890 252 854
Láithreán Gréasáin: http://www.inis.gov.ie/
R-phost: citizenshipinfo@justice.ie

Page edited: 13 June 2017