Cinntí a dhéanann an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionnanais maidir le cosaint idirnáisiúnta

Réamhrá

Má dhéanann an Oifig um Chosaint Idirnáisiúnta nó an Bínse Achomhairc um Chosaint Idirnáisiúnta moladh chuig an Aire Dlí agus Cirt agus Comhionannais gur chóir dearbhú mar theifeach nó dearbhú cosanta tánaisteach a thabhairt duit, tabharfaidh an tAire dearbhú i scríbhinn duit ag maíomh gur teifeach tú nó atá i dteideal cosaint idirnáisiúnta, bunaithe ar chúrsaí slándála náisiúnta nó earnáil phoiblí.

Má thugtar dearbhú duit

Má shocraíonn an tAire dearbhú teifigh nó dearbhú cosanta tánaisteach, de réir an Acht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015, tá tú i dteideal:

  • fostaíocht a lorg agus chun dul i mbun fostaíochta sa Stát
  • Aon ghnó, ceird nó gairm a chleachtadh sa Stát
  • Rochtain ar oideachas agus oiliúint a bheith agat ar an mbealach céanna agus ar a mhéad céanna i ngach gné le saoránach Éireannach
  • An cúram agus na seirbhísí leighis chéanna agus na sochair leasa shóisialaigh chéanna a fháil le saoránach Éireannach
  • Cónaí sa Stát
  • Na cearta céanna a bheith agat um thaisteal istigh, isteach nó amach ón Stát le saoránaigh Éireannacha. [tabhair faoi deara: bíonn sé seo ar an mbonn go n-eisíonn an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionnanais cáipéis taistil]
  • Cur isteach ar an Aire Dlí, agus Cirt agus Comhionnanais do chead chun ball de do theaghlach a ligean isteach agus cónaí sa Stát, de réir Roinn 56 den Acht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015.

I gcomhréir le Coinbhinsiún na Ginéive, 1951, mar theifeach, tá tú i dteideal:

  • An tsaoirse chéanna le do chreideamh a chleachtadh agus an tsaoirse chéanna maidir le hoideachas creidimh do linbh le saoránach Éireannach
  • An rochtain chéanna ar na cúirteanna a bheith agat le saoránach Éireannach
  • an ceart céanna a bheith agat chun cumainn agus ceardchumainn a bhunú agus a bheith i do bhall díobh le saoránach Éireannach
  • Maoin réadach nó phearsanta nó leas sa mhaoin sin a shealbhú, a choinneáil, a dhiúscairt nó déileáil ar bhealach éigin eile léi sa tslí chéanna agus faoi réir na n-oibleagáidí agus na dteorainneacha céanna le saoránach Éireannach.

Má tá dearbhú diúltaithe

Má mholann an Oifig um Chosaint Idirnáisiúnta nó an Bínse Achomharic um Chosaint Idirnáisiúnta don Aire Dlí, Cirt agus Comhionnanais gur cheart dearbhú teifigh nó dearbhú cosanta tánaisteach a dhiúltú duit, is féidir leis an Aire diúltú duit dearbhú teifigh nó dearbhú cosaint tánaisteach a thabhairt duit. Seolfar fógra i scríbhinn chugat ag maíomh gur diúltaíodh do d’iarratas ar dhearbhú mar theifeach nó dearbú cosanta tánaisteach.

Filleadh deonach

Má tá d'iarratas ar dhearbhú mar theifeach nó chosaint thánaisteach diúltaithe, is féidir leis an Aire thú a chur ar an eolas i scríbhinn gur féidir leat d'iarratas a aistharraingt agus filleadh go deonach ar do thír dhúchais. Má chintíonn tú leis an Aire go gcomhlíonfaidh tú leis seo, ní dhéanfaidh an tAire ord díbeartha a chuireann ort an Stát a fhágáil.

Cead fanachta

Má tá moladh déanta ag an Oifig um Chosaint Idirnáisiúnta gur cheart dearbhú teifigh nó dearbhú cosanta tánaisteach a dhiúltú, agus go bhfuarthas réidh leis an moladh sin ag an mBínse Achomharic um Chosaint Idirnáisiúnta, is féidir leis an Aire cead fanachta a thabhairt duit. Agus an cinneadh seo á dhéanamh, faoi roinn 49 den Acht, ba cheart don Aire do theaghlach agus cúinsí pearsanta a chur san áireamh le cois do nasc leis an Stát (más ann dó), cúrsaí daonnúlacha agus cúrsaí slándála náisiúnta agus ord poilblí.

Má bheartaíonn an tAire Dlí agus Cirt ordú díbeartha le do bhaint den stát

Má dhiúltaigh an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais dearbhú teifigh nó dearbhú cosanta tánaisteach nó cead fanachta duit, de réir an Acht Inimirce 1999, arna leasaithe, féadann an tAire Dlí agus Cirt ordú díbeartha a bheartú i do choinne. Seans gcuirfidh an t-ordú díbeartha iachall ort an Stát a fhágáil taobh istigh de thréimhse shonraithe agus tú féin a chur i láthair chuig ball den Gharda Síochána nó chuig Oifigeach Inimirce ag dáta, am agus áit mar atá sonraithe san ord.

Sa chás go mbíonn oifigeach inimirce nó ball den Gharda Síochána amhrasach, le cúis réasúnta, faoi dhuine a bhfuil ordú díbeartha i bhfeidhm ina gcoinne:

  • Gur theip orthu chun cloí le haon fhoráil den ordú nó le riachtanas
  • Go bhfuil sé ar intinn acu an stát a fhágáil agus ceann eile a iontráil go mídhleachtach
  • Gur scrios siad cáipéisí aitheantais nó go bhfuil siad i seilbh cáipéisí aitheantais brionnaithe nó
  • Go bhfuil rún acu a chun a ndíbirt a sheachaint

Féadann an tOifigeach i gceist an duine sin a ghabháil gan barántas agus an duine sin a choinneáil in ionad forordaithe nó iad a iompar ar long, eitleán, feithicil nó traen a bheas ag fágáil an Stáit. Faoi roinn 78 den Acht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015, chun an duine sin a ghabháil, is féidir leis an oifigeach aon áitreabh ina bhfuil an duine nó a gceapann an t-oifigeach go bhfuil sé/sí ann (ag baint úsáid as fórsa réasúnach más gá). Más áit chónaithe í, ní rachaidh an t-oifigeach isteach gan chead mura bhfuil an duine ina c(h)ónaí ann go hiondúil nó go gceapann an t-oifigeach ar chúinsí réasúnacha go bhfuil an duine sin ann.

Cúlghairm an dearbhaithe

Cúlghairm an dearbhaithe mar theifeach

Féadann an tAire Dlí agus Cirt a chinneadh dearbhú mar theifeach a chúlghairm, sna cúinsí ina ndéanann teifeach:

  • Cosaint thír a náisiúntachta a athfháil go deonach
  • A náisiúntacht chaillte a athshealbhú go deonach
  • Náisiúntacht nua a shealbhú (nach náisiúntacht an stáit í) agus cosaint thír a náisiúntachta féin a fháil
  • É nó í féin a athbhunú go deonach sa tír a d’fhag sé nó sí nó ar fhan sé nó sí lasmuigh di de bharr eagla na géarleanúna
  • Nach féidir leo leanúint de bheith ag diúltú d’fháil chosaint thír a náisiúntachta toisc na cúinsí as ar eascraigh a n-aithint mar theifeach a bheith tagtha chun éagtha
  • Gur duine iad nach bhfuil aon náisiúntacht acu agus nach féidir leo filleadh ar thír a iar-ghnáthchónaithe toisc na cúinsí as ar eascraigh a n-aithint mar theifeach a bheith tagtha chun éagtha
  • Gur duine iad a rinne coir i gcoinne síochána, coir chogaidh nó coir i gcoinne na daonnachta
  • Gur iad iad a rinne coir dháiríre neamhpholaitiúil taobh amuigh den Stát roimh theacht go dtí é
  • Gur duine iad ciontach as gníomhartha i gconrárthacht le haidhmeanna agus prionsabail na Náisiún Aontaithe
  • Gur duine iad ar bagairt don tslándáil náisiúnta nó don bheartas poiblí í a láithreacht sa stát, mar gur ciontaíodh iad as coir dháiríre, bagairt don phobal sa Stát nó
  • Gur duine iad ar tugadh dearbhú mar theifeach dóibh ar bhonn faisnéise a tugadh arbh bhréagach nó míthreorach í

Cúlghairm ar dhearbhí cosanta táánaisteach

Féadann an tAire Dlí, Cirt agus Comhionnanais beartú a dhéanamh dearbhú cosanta tánaisteach a aisghairm nuair atá a leithéid i gceist:

  • Ní mhaireann na cúisní a thuilleadh as a raibh siad i dteideal cosaint tánaisteach nó go bhfuil siad athraithe ionas nach bhfuil an chosaint idirnáisiúnta de dhíth a thuilleadh. Rinne siad coir i gcoinne na síochána, coir chogaidh nó coir i gcoinne na daonnúlachta.
  • Rinne siad coir dháiríre
  • Tá siad iad ciontach as gníomhartha i gconrárthacht le haidhmeanna agus prionsabail na Náisiún Aontaithe nó
  • Iad duine iad ar bagairt don tslándáil náisiúnta nó don bheartas poiblí í a láithreacht sa Stát

Achomharc i gcoinne cúlghairme

Nuair a bheartaíonn an tAire dearbhú a chúlghairm, tabharfar fógra don duine agus beidh 15 lá oibre aige/aici ó eisiúint an fhógra chun ionadaíochtaí a dhéanamh don Aire. I gcásanna nuair a chinneann an tAire dearbhú a chúlghairm, beidh 10 lá oibre ag an duine ó eisiúint an fhógra ina bhfuil an beartú agus na cúiseanna taobh thiar de chun achomharc a dhéanamh don Chúirt Chuarda.

Cúrsaí maidir le slándáil náisiúnta agus polasaí poiblí

Faoin Acht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015, má bheartaíonn an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionnanais, ar mhaithe le slándáil náisiúnta nó polasaí poiblí (beartas poiblí), gur ghá amhlaidh a dhéanamh, is féidir leis an Aire a mhaíomh nach mbaineann an ceart chun taistil, athnuachan ar fhágáil chun fanacht sa Stát agus/nó athaontú teaghlaigh, do dhuine a tugadh deaarbhú teifigh nó dearbhú cosanta tánaisteach dó/di.

Page edited: 9 June 2017