Cearta a bhronntar ar dhaoine stádas dídeanaí nó cosaint choimhdeach agus daoine a dtugtar cead fanacht dóibh

Réamhrá

Faoin Acht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015, a tháinig i bhfeidhm ar an 31 Nollaig 2016, tá dhá chineál cosaint idirnáisiúnta ann - stádas dídeanaí agus cosaint choimhdeach. Má thugann an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais dearbhú mar theifeach nó dearbhú cosaint choimhdeach nó cead fanacht in Éirinn duit, tá tú i dteideal ar chearta áirithe. Tá na cearta do dhaoine le stádas dídeanaí nó cosaint choimhdeach difriúil ó dhaoine ar bronnadh cead fanacht sa Stát orthu - féach thíos.

Má bronnadh stádas dídeanaí ort roimhe seo faoi ’Acht na nDídeanaithe 1996, ara leasaithe nó cosaint choimhdeach faoi Rialacháin an Aontais Eorpaigh (Cosaint Choimhdeach) 2013, tá do chearta leagtha amach san Acht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015, mar a shonraítear thíos.

D’fhoilsigh an Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannas treoir um maireachtáil neamhspleách (pdf) do dhaoine a bhronntar stádas dídeanaí nó cosaint choimhdeach nó cead fanacht dóibh.

An tAcht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015

Faoi Roinn 53 den Acht um Chosaint Idirnáisiúnta 2015, tá na cearta seo ag daoine a bronnadh cosaint idirnáisiúnta orthu (stádas dídeanaí nó stádas coimhdeach):

  • An ceart chun fostaíocht a lorg agus a iontráil sa stát
  • An ceart chun aon ghnó, trádáil nó gairm a chleachtadh sa Stát
  • An ceart chun rochtain ar oideachas agus oiliúint ar an mbealach céanna agus ar a mhéad céanna i ngach gné le saoránach Éireannach
  • An ceart chun an cúram agus na seirbhísí leighis chéanna agus na sochair leasa shóisialaigh chéanna, lena n-áirítear tithíocht, le saoránach Éireannach
  • An ceart chun cónaí sa Stát ar feadh 3 bliana ar a laghad. Is féidir seo a athnuachan mura bhfuil cúiseanna iontacha ann maidir le slándáil náisiúnta nó ord poiblí (beartas poiblí) gan sin a dhéanamh.
  • Na cearta céanna taistil isteach nó amach ón stát leo siúd a mbíonn saoránaigh Éireannacha i dteidil dóibh (tabhair faoi deara: bíonn sé seo ar an mbonn go n-eisíonn an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais cáipéis taistil)
  • An ceart iarratas a dhéanamh ar an Aire Dlí agus Cirt agus Comhionannais do bhall dá theaghlach an Stát a iontráil agus cónaí ann

Dídeanaithe chláir

Beidh an teidlíocht chéanna ag dídeanaí cláir, don tréimhse a mbíonn teidlíocht acu chun fanacht sa stát, ar na cearta agus na pribhléidí a thugtar do dídeanaithe Choinbhinsiúin. Is féidir a thuilleadh a léamah faoi na téarmaí difriúla seo maidir le dídeannaithe sa doiciméad, Ag teacht go hÉirinn mar iarrthóir tearmainn nó mar dhídeanaí.

Cead fanacht

Cé nach leagtar amach sa reachtaíocht é, is iondúil go mbronntar an cuid is mó de na cearta agus na pribhléidí céanna ar dhaoine a dtugtar cead fanacht dóibh agus dídeanaithe Choinbhinsiúin. Níl an ceart acu chun athaontú teaghlaigh ach féadann aon duine a bhíonn i dteideal cónaí agus fanacht sa Stát cur isteach chuig an Aire Dlí agus Cirt agus Comhionannais chun ceadú do bhaill teaghlaigh a bheith leo. Féadann an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais cead a bhronnadh nó a dhiúltú ar bhonn discréideach.

Page edited: 17 July 2017