Cearta a bhronntar ar dhídeanaithe Choinbhinsiúin, dídeanaithe Chláir agus daoine a dtugtar cead fanacht dóibh

Eolas

Dídeanaithe Choinbhinsiúin

Tá na cearta seo ag dídeanaithe Choinbhinsiúin:

• An ceart chun fostaíocht a lorg agus a iontráil sa stát;
• An ceart chun aon ghnó, trádáil nó gairm a chleachtadh sa stát;
• An ceart chun rochtain ar oideachas agus oiliúint ar an mbealach céanna agus ar a mhéad céanna i ngach gné le saoránach Éireannach;
• An ceart chun an cúram agus na seirbhísí leighis chéanna agus na sochair leasa shóisialaigh chéanna, lena n-áirítear tithíocht, le saoránach Éireannach;
• An ceart chun cónaí sa Stát;
• Na cearta céanna taistil isteach nó amach ón stát leo siúd a mbíonn saoránaigh Éireannacha i dteidil dóibh [tabhair faoi deara: bíonn sé seo ar an mbonn go n-eisíonn an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais cáipéis taistil];
• An tsaoirse chéanna chun a gcreideamh a chleachtadh agus an tsaoirse chéanna maidir le hoideachas creidimh a leanaí le saoránach Éireannach;
• An ceart don rochtain chéanna ar na cúirteanna le saoránach Éireannach;
• An ceart céanna chun cumainn agus ceardchumainn a bhunú agus a bheith ina mball díobh le saoránach Éireannach;
• An ceart chun maoin réadach nó phearsanta nó leas sa mhaoin sin a shealbhú, a choinneáil, a dhiúscairt nó déileáil ar bhealach éigin eile léi sa tslí chéanna agus faoi réir na n-oibleagáidí agus na dteorainneacha céanna le saoránach Éireannach.
• An ceart chun cur isteach chuig an Aire Dlí agus Cirt agus Comhionannais ar chead do bhall dá dteaghlaigh nó páirtnéir sibhialta chun iontráil agus cónaí sa Stát.

Dídeanaithe chláir

Beidh an teidlíocht chéanna ag dídeanaí cláir, don tréimhse a mbíonn teidlíocht acu chun fanacht sa stát, ar na cearta agus na pribhléidí a thugtar do dídeanaithe Choinbhinsiúin, faoi alt 3 d’Acht na nDídeanaithe, 1996, arna leasaithe.

Daoine a dtugtar cead fanacht dóibh

Cé nach leagtar amach sa reachtaíocht é, is iondúil go mbronntar an cuid is mó de na cearta agus na pribhléidí céanna ar dhaoine a dtugtar cead fanacht dóibh agus dídeanaithe Choinbhinsiúin, faoi alt 3 d’Acht na nDídeanaithe 1996, arna leasaithe. Níl an ceart acu chun athaontú teaghlaigh ach féadann aon duine a bhíonn i dteideal cónaí agus fanacht sa Stát cur isteach chuig an Aire chun ceadú do bhaill teaghlaigh a bheith leo. Féadann an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais cead a bhronnadh nó a dhiúltú ar bhonn discréideach.