Forbhreathnú: daoine ar deonaíodh stádas dídeanaí nó cosanta coimhdí dóibh nó ar tugadh cead dóibh chun fanacht

Réamhrá

Tá an ceart ag iarrthóirí tearmainn ar deonaíodh cosaint idirnáisiúnta (stádas dídeanaí nó cosanta coimhdí) dóibh nó ar tugadh cead dóibh chun fanacht chun cónaí agus oibriú in Éirinn. I bhformhór na gcásanna, is éard a chiallóidh seo ná cóiríocht soláthair dhírigh a fhágáil chun obair agus áit éigin a aimsiú le cónaí ann. D’fhéadfadh roinnt saincheisteanna a bheith i gceist leis an athrú ó sholáthar díreach go dtí maireachtáil neamhspleách, ina measc tithíocht, fostaíocht, seirbhísí sláinte, airgead a bhainistiú agus leas sóisialach.

Tithíocht

Má bhí tú i do chónaí in ionad cóiríochta soláthair dhírigh, beidh ort an t-ionad sin a fhágáil agus bogadh isteach i gcóiríocht eile. D’fhéadfadh tithíocht shóisialta (tithíocht phoiblí)tithíocht phríobháideach ar cíos a bheith i gceist leis seo. Má bhí cónaí ort cheana féin i gcóiríocht phríobháideach ar cíos, ní imreoidh d’athrú stádais tionchar ar do chúinsí láithreacha tithíochta.

Má bhíonn tú gan dídean, tá roinnt gníomhaireachtaí ann a sholáthraíonn seirbhísí do dhaoine gan dídean.

Leas sóisialach

Nuair a dheonaítear stádas dídeanaí nó cosanta coimhdeach duit nó nuair a thugtar cead duit chun fanacht, ba cheart duit iarratas a dhéanamh ar aon íocaíochtaí leasa shóisialaigh atá tú i dteideal a fháil. Sásóidh tú coinníoll an ghnáthchónaithe, ach beidh ort coinníollacha eile a chomhlíonadh. Cabhróidh d’ionad áitiúil leasa shóisialaigh nó d’ionad Intreo leat chun cabhrú leat iarratas a dhéanamh ar an íocaíocht cheart do do chás. Mar shampla:

Fostaíocht

Tá an ceart i leith oibre agat, mar sin, b’fhéidir go dtabharfaidh ár gcáipéis ar obair a chuardach agus post a fháil lámh chúnta duit.

Soláthraíonn d’ionad áitiúil Intreo nó d’oifig seirbhísí fostaíochta faisnéis agus comhairle do chuardaitheoirí poist, ina measc liosta d’fholúntais phoist. Liostaítear ar láithreán gréasáin Jobs Ireland na poist atá ar fáil. Liostaítear, chomh maith leis sin, folúntais i scéimeanna tacaíochta fostaíochta.

Nuair a éiríonn leat obair a aimsiú, ba cheart duit faisnéis a fháil faoi do chearta fostaíochta, a ndéanann dlí fostaíochta a chosaint. Is ann do reachtaíocht shonrach chun do chearta daonna a chosaint agus comhionannas ag an obair a chinntiú agus is ann do nósanna imeachta chun cabhrú leat chun do chearta fostaíochta a fhorfheidhmiú.

Seirbhísí sláinte

Leanfaidh na seirbhísí leighis a fuair tú mar iarrthóir tearmainn má deonaíodh stádas dídeanaí nó cosanta coimhdí duit nó má tugadh cead duit chun fanacht. Tugann an cárta leighis rochtain duit féin agus do do theaghlach ar sheirbhísí leighis saor in aisce (baineann roinnt muirir oidis). Mura gcáilíonn tú do chárta leighis, iarrfar ort íoc as seirbhísí áirithe leighis. Déan teagmháil le d’Oifig Sláinte Áitiúil chun teacht ar shonraí faoi LGanna (dochtúirí teaghlaigh) i do cheantar.

Oideachas

Tá gach leanbh agus duine óg, iad siúd san áireamh a ndeonaítear stádas dídeanaí nó cosanta coimhdí dóibh nó ar tugadh cead dóibh chun fanacht, i dteideal bunoideachas agus iar-bhunoideachas saor in aisce a fháil. Féadfaidh tú níos mó a léamh faoi seo agus faoi bhreisoideachas agus faoi oideachas tríú leibhéal inár gcáipéis ar oideachas do dhaoine ag a bhfuil stádas dídeanaí nó cosanta coimhdí nó ar tugadh cead dóibh chun fanacht.

Má tá tú dífhostaithe, tá deiseanna oideachais agus oiliúna éagsúla ann, lena n-áirítear cúrsaí atá dírithe go sonrach ar dhaoine dífhostaithe.

Cá féidir liom teacht ar bhreis faisnéise?

D’fhoilsigh an Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais treoir maidir le maireachtáil neamhspleách (pdf) do dhaoine ar deonaíodh stádas dídeanaí nó cosanta coimhdí dóibh nó ar tugadh cead dóibh chun fanacht.

Chun teacht ar fhaisnéis agus ar chomhairle faoi chóiríocht soláthair dhírigh a fhágáil, féadfaidh tú teagmháil a dhéanamh le d’Ionad áitiúil um Fhaisnéis do Shaoránaigh.

Seirbhís saor in aisce agus rúnda is ea an tSeirbhís Bhuiséadta agus Chomhairle Airgid (an SBCA) ar féidir léi cabhrú le daoine bainistiú a dhéanamh ar a n-airgead.

Page edited: 6 January 2017