Cead chun fanacht in Éirinn

Réamhrá

Caithfidh náisiúnaigh coigríche seachas naisiúnaigh ón LEE agus ón Eilbhéis cead a fháil chun cónaí in Éirinn. Tá cineálacha difriúla ceada ann le haghaidh náisiúnach neamh-LEE, cead le haghaidh mac léinn agus cead do dhaoine a oibríonn in Éirinn san áireamh. Is daoine ar bronnadh stádas dídeanaithe orthu na náisiúnaigh neamh-LEE eile a bhfuil cead acu fanacht in Éirinn. Tugtar cead fanachta ar chineál áirithe amháin ceada chun cónaí in Éirinn. Is stádas é seo a bhronntar de rogha an Aire Dlí agus Cirt agus Comhionannais. Féadfar cead fanachta a bhronnadh ar dhaoine ar diúltaíodh iad a dhearbhú mar dhídeanaithe ach nach bhfuil tar éis filleadh abhaile ar chúis dhaonnúil nó ar chúis an-láidir eile. Féadfar é a bhronnadh ar náisiúnaigh neamh-AE ar diúltaíodh iad a dhearbhú mar dhídeanaithe, freisin, agus nach bhfuil i dteideal fochosanta (pdf).

Daoine a fhaigheann cead fanachta

Is féidir cead fanacht sa Stát a bhronnadh ar dhuine ar diúltaíodh dearbhú dídeanaí nó dearbhú um chosaint choimhdeach Is féidir le duine aistarraingt ón phróiséas tearmainn agus cead a lorg fanacht sa Stát. Bronntar cead fanacht ag discréid an Aire Dlí agus Cirt agus Comhionannais, go hiondúil ar chúinsí daonnúlachta.

Tá dhá ghrúpa iarrthóirí tearmainn ann a dtugtar cead fanacht sa Stát dóibh:

Daoine a d'aistharraing ón phróiséas tearmainn

Go ginearálta, daoine a d'aistharraing ón phróiséas tearmainn agus a lorgaíonn cead fanacht, is daoine iad a phósann nó a théann i bpáirtíocht shibhialta le saoránach Éireannach nó saoránach AE.

Daoine ar diúltaíodh dearbhú dóibh

Má rinne an Oifig um Chosaint Idirnáisiúnta moladh gur cheart dearbhú dídeanaí no cosaint coimhdeach a dhiúltú dóibh, agus má d'iompaigh an Oifig um Chosaint Idirnáisiúnta an moladh seo, féadann an tAire a mheas ar cheart cead a thabhairt dóibh fanacht sa Stát.

Tuismitheoirí de leanaí ar shaoránaigh Éireannacha iad

Faoin Scéim um Leanaí a Rugadh in Éirinn (IBC/05) tugadh cead fanachta tosaigh de 2 bhliain, do roinnt tuismitheoirí neamh-LEE le leanaí a rugadh sa Stát roimh an 1 Eanáir 2005. I 2007, 2010 agus 2013 síníodh an cead fanachta le haghaidh mórán díobh faoi réir coinníollacha áirithe. Ó Deireadh Fómhair 2015, tá nós imeachta nua um athnuachan a gcead fanachta a dhéanamh - féach 'Conas iarratas a dhéanamh' thíos.

Ar 8 Márta 2011 rialaigh an Chúirt Cheartais Eorpach (CCE) ar an gcás Zambrano C 34/09, nach féidir le haon bhallstát Eorpach diúltiú do thuismitheoirí neamh-AE de leanbh cleithiúnach ar shaoránach é, agus a bhfuil cónaí air, i mballstát Eorpach ceart cónaithe agus oibre sa bhallstát sin. Má chomhlíonann siad critéir Zambrano, d’fhéadfaí go dtabharfaí cead do na tuismitheoirí neamh-LEE cónaí agus oibriú in Éirinn gan ceanglais cead fostaíochta nó cead gnó.

Ó Deireadh Fómhair 2015, tá nós imeachta iarratais nua do thuismitheoirí neamh-LEE a dhéanann iarratais ar chead fanachta bunaithe ar thuismíocht linbh ar shaoránaigh Éireannacha é/í - féach 'Conas iarratas a dhéanamh' thíos.

Cearta daoine ar bronnadh cead fanachta orthu

Tá go leor de na cearta céanna ag daoine a fhaigheann cead fanachta agus atá ag daoine a bhaineann stádas dídeanaithe nó cosanta coimhdí amach. Caitfidh siad bheith in a gcónaí in Éirinn ar feadh 5 bliana chun bheith i dteideal iarratas a dhéanamh ar shaoránacht. Níl ceart acu i leith athaontú teaghlaigh ach féadfaidh aon duine atá i dteideal cónaí agus fanacht sa Stát iarratas a chur chuig an Aire chun go gceadódh sé do dhaoine muinteartha teacht isteach sa Stát freisin. Féadfaidh an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais cead a bhronnadh nó a dhiúltiú ar bhonn lánroghnach. Níl na tuismitheoirí náisiúnaigh coigríche a fhaigheann cead fanachta faoi Scéim Leanaí a Rugadh in Éirinn (IBC/05) cáilithe chun deontais tríu leibhéal nó táillí a fháil.

Conas iarratas a dhéanamh

I gcás iad siúd a tharraingíonn siar ón bpróiseas tearmainn, is é seo a leanas an bealach ina lorgaítear cead fanachta:

Má dhéanann tú iarratas ar chead fanachta mar thuismitheoir linbh ar shaoránach Éireannach é/í, ó 1 Deireadh Fómhair 2015, caithfidh tú iarratas a dhéanamh tríd an fhoirm iarratais linbh ar shaoránach Éireannach é/í (pdf) a úsáid. Tá treoirlínte maidir leis an fhoirm a chomhlánú ar fáil ar shuíomh SEIÉ. Ba chóir duit an fhoirm comhlánaithe chuig Rannán Cónaithe SEIÉ Aonad 4 a sheoladh – féach ‘Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas’ thíos.

Má tá cead fanachta bronnta ort, caithfidh tú clárú le d’oifig chlárúcháin inimirce áitiúil. Is d’oifig chlárúcháin inimirce áitiúil é sin Biúró Náisiúnta an Gharda Síochána um Inimirce (BNGSI) má tá cónaí ort i mBaile Átha Cliath agus do Cheanncheathrú Ceantair an Gharda Síochána má tá cónaí ort taobh amuigh de Bhaile Átha Cliath.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Oifig um Chosaint Idirnáisiúnta

Seirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann
79-83 Sráid an Mhóta Íochtarach
Baile Átha Cliath
D02 ND99
Éire

Uaireanta Oscailte:Lu-hAo 9.30rn-1in, 2-4.30in
Teil:+353 1 602 8000
Facs:+353 1 602 8122
Láithreán Gréasáin: http://www.ipo.gov.ie/en/ipo/pages/home
R-phost: info@ipo.gov.ie

An Rannóg um Chearta Chonradh AE

An Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais
Seirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann
13/14 Cé an Bhúrcaigh
Baile Átha Cliath 2
D02 XK70
Éire

R-phost: eutreatyrights@justice.ie

Rannóg Cónaithe Aonad 4

An Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais
Seirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann
Bosca BP 10003
Baile Átha Cliath 2
D02 XK70
ÉIRE

Láithreán Gréasáin: http://www.inis.gov.ie/

Page edited: 17 July 2017