Scéimeanna Scaireanna Fostaithe in Éirinn

Réamhrá

Is féidir le fostaithe tairbhe a bhaint as céadroghanna ar stoc áirithe ón gcuideachta lenar fostú iad a bhféadfar iad a bheith ‘saor ó cháin’ nó ‘cáinéifeachtúil’. Ag an am céile, áfach, is fiú é a choinneáil i gcuimhne gur beag an líon sochar gur féidir le fostaithe a fháil atá ‘saor ó cháin’ go huile is go hiomlán.

Tá 3 phríomhslite inar féidir le fostaí tairbhe a bhaint as sciartha den chuideachta:

  • Scéimeanna Roinnte Brabúis Fhaofa
  • Roghanna Scaireanna
  • Bunchlár Rannpháirtíochta Fostaithe (BRF/KEEP)

Bíonn gnóthachain a tharlaíonn de dheasca cineálacha éagsúla de scéimeanna sciartha inmhuirir i leith an Mhuirir Shóisialta Uilíoch (MSU) agus Árachas Sóisialach Pá-Choibhneasa (ÁSPC). Mar sin féin, ní bheidh gnóthachan a tharlaíonn de dheasca feidhmithe faoin gclár BRF/KEEP maidir le roghanna sciartha cáilithíoch inmhuirir i leith cánach ioncaim, ÁSPC nó MSU ag dáta an fheidhmithe. Ina ionad sin, beidh an gnóthachan inmhuirir i leith Cáin Ghnóthachan Caipitiúil sa todhchaí, nuair a diúscrófar na sciartha.

Rialacha

Scéimeanna Roinnte Brabúis Fhaofa

Faoi Scéimeanna Roinnte Brabúis Fhaofa, cuirtear fostóirí ar an gcumas sciartha den chuideachta a thabhairt d’fhostaí suas le huasmhéid de €12,700 saor ó cháin sa bhliain. Bíonn Scéimeanna Roinnte Brabúis Fhaofa faoi réir coinníollacha áirithe atá leagtha amach i reachtaíocht agus a dhéanann na Coimisinéirí Ioncaim iad a riaradh.

Ar choinníoll go sásaítear coinníollacha na scéime, ní íocfaidh an fostaí aon cháin ar sciartha suas go dtí uasluach de €12,700 sa bhliain. Caithfidh go raibh seilbh ar na sciartha i gceist ag an bhfostóir ar feadh tréimhse ama ar leith (ar a dtugtar an “tréimhse choinneála”) agus ní cheadaítear don fhostaí na sciartha a dhiúscairt laistigh de thrí bliana. Más rud é go ndiúscraíonn fostaí scaireanna roimh dheireadh na tréimhse ama seo, beidh sé faoi dhliteanas cáin ioncaim a íoc ar cibé is ísle de na nite seo a leanas:

  • Luach margaidh na sciartha ag an am a dtugadh don fhostaí iad, nó
  • Luach na sciartha ag an am a ndíoladh iad

Bíonn Scéimeanna Roinnte Brabúis Fhaofa faoi réir roinnt coinníollacha gur cheart iad a sheiceáil leis na Coimisinéirí Ioncaim iad. Tá tuilleadh eolais le fáil faoi ar Shuíomh gréasáin Revenue

Céadrogha ar stoc i gcuideachta d’fhostóir

Déanann Scéimeanna Scairrogha Coigilteaschoibhneasa a fhaomhann Revenue iad tú a chur ar do chumas airgead a shábháil le haghaidh scairroghanna, agus chun iad a cheannach, i gcuideachta d’fhostóir go cáinéifeachtúil. Ba cheart duit a dheimhniú leis na Coimisinéirí Ioncaim agus le d’fhostóir cad iad na rialacha a bhaineann leis na roghanna sciartha atá i do sheilbh agus cathain a bheidh cáin le híoc agat. Is féidir teacht ar eolas maidir leis san fhoilseachán de chuid Revenue Treoir ar Scéimeanna scairrogha coigilteaschoibhneasa (pdf) agus i Ríomh-Threoir Uimh 27/13 ó Revenue.

Bunchlár Rannpháirtíochta Fostaithe (BRF/KEEP)

Cuirtear gnóthais bheaga agus mheánmhéide ar a gcumas leis an mBunchlár Rannpháirtíochta Fostaithe a gcuid fostaithe phríomha a íoc le pá bunaithe ar sciartha. Is é is aidhm leis ná gnóthais bheaga agus mheánmhéide a chur ar an gcumas a bheith in ann dul in iomaíocht le gnóthais atá níos mó maidir le hearcaíocht agus coimeád a gcuid fostaithe príomha.

Aon ghnóthachan a fhaigheann fostaí de dheasca feidhmithe faoin gclár BRF/KEEP maidir le roghanna sciartha cáilithíoch inmhuirir i leith cánach ioncaim, ÁSPC nó MSU ag dáta an fheidhmithe. Ina ionad sin, beidh an gnóthachan inmhuirir i leith Cáin Ghnóthachan Caipitiúil sa todhchaí, nuair a dhiúscrófar na sciartha.

Is féidir an dreasacht seo a úsáid le scair-roghanna cáilithíocha ar dheonaigh iad idir 1 Eanáir 2018 agus 31 Nollaig 2023.

Tá tuilleadh eolais maidir le BRF ar fáil ar an gcomhad pdf ar shuíomh gréasáin Revenue.

Page edited: 3 September 2018