Cáin agus costais leighis

Rialacha

Costais Leighis

D’fhéadfá a bheith in ann faoiseamh cánach a éileamh má íocann tú as costais leighis áirithe. Féadfaidh tú éileamh a dhéanamh ar aon chostais leighis a íocann tú ar do shon féin nó ar son aon duine eile. Bhíodh teorainneacha ann maidir leo siúd a bhféadfá éileamh a dhéanamh dóibh ach tá deireadh leis ón mbliain chánach 2007 ar aghaidh.

Bíonn an cás amhlaidh mura bhfuil tú in ann na costais a aisghabháil ó aon fhoinse eile. Ní féidir leat faoiseamh cánach a éileamh i leith suimeanna a fuair tú cheana nó atá le fáil agat ó:

• Aon údarás poiblí nó údarás áitiúil, FSS (An tÚdarás Seirbhís Sláinte), mar shampla
• Aon pholasaí árachais
• Aon fhoinse eile, cúiteamh, mar shampla

Is iad seo a leanas na costais leighis ar féidir faoiseamh cánach a fháil dóibh:

• Costais táillí dochtúirí agus comhairleoirí
• Míreanna nó cóireáil a ordaíonn dochtúir nó comhairleoir
• Cothú nó cóireáil in ospidéal nó i d teach altranais faofa
• Costais teiripe urlabhra agus teanga a chuireann teiripeoir urlabhra agus teanga ar fáil le haghaidh leanbh incháilithe
• Iompar in otharcharr
• Costais measúnaithe síceolaíoch oideachais a dhéanann síceolaí oideachais ar leanbh incháilithe (ceadaithe ó 6 Aibreán 2001)
• Míreanna áirithe caiteachais le haghaidh linbh a bhfuil breoiteacht thromchúiseach air nó uirthi a chuireann a b(h)eatha i mbaol
• Costais othar a bhfuil fadhbanna duán acu (suas go méid áirithe, rud a bhraitheann ar an úsáideann an t-othar seirbhísí scagdhealaithe ospidéal, nó baile, nó scagdhealú peireatóinéim siúil leanúnach)
• Cóireáil dhéadach speisialaithe
• Gnáthchúram máithreachais
• Toirchiú in-vitro

Is féidir faoiseamh ó chostais leighis a fháil maidir leo seo a leanas nuair a ordaíonn dochtúir iad:

• Drugaí agus leigheasanna
• Modhanna diagnóiseacha
• Cóireáil ortoptach nó cóireáil dá samhail
• Áiseanna éisteachta
• Leaba nó cathaoir ortaipéideach
• Cathaoir rothaí nó ardaitheoir chathaoir rothaí (cé nach féidir faoiseamh a fháil de bharr athruithe a dhéantar ar an bhfoirgneamh chun ardaitheoir a chur isteach)
• Méadar glúcóis le haghaidh diaibéitigh
• Altra cáilithe a fhostú i gcás breoiteacha tromchúisí
• Fisiteiripe Seirbhísí cosliachta nó cóireáil dá samhail
• Costas ríomhaire nuair atá sé riachtanach le cabhrú chun fadhbanna cumarsáide a réiteach i gcás duine atá faoi bhac tromchúiseach.
• Costas bia saor ó ghlútan do chéiliaigh. Ós rud é gur riocht leanúnach é seo is leor litir ó dhochtúir ag rá gur céiliach an duine agus ní gá oideas a scríobh. Glacfar le hadmhálacha ó ollmhargaí agus ó phoitigéirí.

Mura gá agat le máinliacht mar gheall ar neamhdhualas ó bhroinn, díobhála pearsanta nó galair, ní féidir leat faoiseamh cánach a éileamh i leith suimeanna bainteach le máinliacht chosmaideach.

Ó am go céile cuirtear le liosta na gcineálacha cóireála agus fearas ar féidir faoiseamh cánach a éileamh orthu. Má dhéantar gnáthamh nua ort, nó má bhaineann tú leas as fearas nua, b’fhiú duit faoiseamh cánach a éileamh. Chun tuilleadh eolais a fháil féach ar bhileog eolais na gCoimisinéirí Ioncaim IT 6 (féach ‘Conas Iarratas a dhéanamh’ thíos). Tá sé seo le fáil ó d’oifig chánach áitiúil freisin.

Ag taisteal thar lear le haghaidh cóireála

Is féidir leat faoiseamh cánach a éileamh ar an gcostas a bhain le cóireáil liachta faighte taobh amuigh den Stát. Is féidir leat éileamh a dhéanamh ar chóireáil thar lear atá ar fáil sa Stát freisin ach ní féidir leat éileamh a dhéanamh ar na costais taistil don chúram seo (féach thíos)

Ní mór don chleachtóir (GP, comhairleoir nó fiaclóir) a sholáthraíonn do chúram a bheith i dteideal cleachtadh sa tír ina soláthraítear an cúram.

Ní féidir leat éileamh a dhéanamh ar chostas cothabhála nó cóireála in ospidéal, i dteach altranais nó i gclinic thar lear ach amháin má sholáthraíonn an t-ospidéal, an teach altranais nó an clinic rochtain d’altranais 24 uair an chloig ar an bhfód.

Tabhair faoi deara, má tá tú ag éileamh ar chóireáil thar lear ó 2007 go 2009 iniatach ní mór don institiúid a bheith ar an liosta Ioncaim d’ospidéil agus de thithe altranais fhormheasta.

Má tá an cúram sláinte cháilithigh ar fáil taobh amuigh d’Éire amháin, is féidir leat éileamh a dhéanamh ar chostais taistil agus lóistín réasúnta. I gcásanna mar seo d’fhéadfadh sé go gceadófar na costais atá ag duine amháin a bhí in éineacht leis an othar má theastaíonn duine ón othar mar gheall ar an tinneas. Más páiste é/í an t-othar, ceadaítear costais duine de na tuismitheoirí de ghnáth agus, go heisceachtúil, an bheirt tuismitheoir sa chás go bhfuil sé soiléir go bhfuil ar an mbeirt a bheith in éineacht leis an bpáiste.

Cóir Leighis Fiacloireachta nó Súl

Ní féidir faoiseamh cánach a fháil ar son gnáthchúram súl ná fiaclóireachta. San áireamh i ngnáthchúram fiaclóireachta tá stoitheadh, dí-screamhú agus fiacla a líonadh chomh maith le fiacla bréige a chur ar fáil agus a dheisiú.

Scrúdú ar radharc na súl, speaclaí agus tadhall-lionsaí a chur ar fáil agus a chothú atá san áireamh i ngnáthchúram na súl.

Tá faoiseamh cánach ar fáil do na módhanna fiaclóireachta a leanas:

• Coróiní
• Snas/Eitslíonadh Fiacla Rembrant
• Bairr Nua
• Postanna Órga
• Inleagadh Órga
• Indhéadaigh - Cóir Chanáilfhréamha
• Cóir Peiridhéadach
• Cóir Ortaidhéadach
• Stoitheadh Máinliach Fiacla Forais atá Iombhuailte: tá sé seo cáilithe do fhaoiseamh cánach nuair a dhéantar san ospidéal é.
• Obair Dhroichid
• Ionchlannáin Fhiacla.

Íocaíochtaí Teach Altranais

Áirítear cothú nó cóireáil i dteach altranais le cothú nó cóireáil in ospidéal. Má tá tú ag íoc na dtáillí don teach altranais, féadfaidh tusa an faoiseamh cánach a fháil - cibé an bhfuil tú sa teach altranais tú féin nó ag íoc as duine eile atá ann. Bhí sé riachtanach roimh 2007 go mbeadh an duine seo gaolmhar leat nó mar chleithiúnach agat, féach thíos.

Leanaí arb othair oinceolaíochta iad agus leanaí atá faoi mhíchumas buan

I gcás leanaí atá ag fáil cóireála in aghaidh na hailse (is é sin, leanaí arb othair oinceolaíochta iad) agus leanaí atá faoi mhíchumas buan, is féidir faoiseamh cánach a éileamh ar chostais sláinte mar a leanas:

Teileafón

Nuair a bhíonn leanaí arb othar oinceolaíochta iad nó leanaí atá faoi mhíchumas buan ag fáil cóireála sa bhaile, féadfaidh tú éileamh a dhéanamh ar íocaíocht bunráta chun cíos agus glaonna teileafóin a chlúdach sa chás go dtabhaítear na costais sin ar nithe a bhaineann go díreach le cóireáil an linbh.

Cóiríocht thar oíche

Ceadaítear faoiseamh cánach freisin do thuismitheoirí nó do chaomhnóirí leanaí arb othair oinceolaíochta iad agus leanaí faoi mhíchumas buan - nuair a bhíonn sé de dhíth ar leanbh fanacht thar oíche in ospidéal mar chuid dá gcóireáil agus dualgas ar an tuismitheoir fanacht in aice láimhe. Ceadaítear faoiseamh ar íocaíochtaí a dhéantar ar chóiríocht leis an ospidéal agus/nó óstán nó Leaba is Bricfeasta in aice an ospidéil.

Taisteal

An costas tabhaithe i gcúrsaí taistil (turais gan teorainn) go dtí an t-ospidéal agus ar ais as;

• An t-othar agus tuismitheoirí nó caomhnóirí tionlactha agus
• Tuismitheoirí nó caomhnóirí an othair

nuair a léirítear go bhfuil turais dá leithéid riachtanach do chóireáil an linbh. Bíonn liúntas míleáiste ann má úsáidtear carr príobháideach.

Táirgí sláinteachais agus éadaí speisialta

Ceadaítear faoiseamh cánach do thuismitheoirí/chaomhnóirí leanaí arb othair oinceolaíochta iad agus leanaí faoi mhíchumas buan as costas tabhaithe maidir le táirgí sláinteachais agus éadaí speisialta. Bíonn sé seo faoi réir ag uasmhéid €500 in aghaidh na bliana.

Othair a bhfuil fadhbanna duán acu

Ceadaítear faoiseamh cánach faoi sainréimsí ar leith i ndáil le costais áirithe a thabhaíonn othair a bhfuil fadhbanna duán acu. Bíonn méid an fhaoisimh ag brath ar an áit a bhfaigheann an t-othar cúram (mar shampla, san ospidéal nó sa bhaile).

Féadfaidh othair scagdhealaithe baile agus SPSL faoiseamh cánach a éileamh ar rudaí cosúil le leictreachas, teileafón, níochán agus costais taistil. Tuilleadh eolais faoi othair a bhfuil fadhbanna duán acu agus faoiseamh cánach ar chostais leighis anseo.