Cáin agus costais leighis

Réamhrá

Tá faoiseamh cánach ar fáil ar tháillí a íoctar ar son árachais sláinte agus ar tháillí a bhaineann le cúram fad-théarmach. Tugann an comhlacht árachais an faoiseamh seo mar chuid den táille.

Má thiteann costais sláinte ort nach bhfuil íoctha ag an stát ná ag árachas is féidir faoiseamh cánach a lorg ar chuid de na costais sin. San áireamh sna costais sin tá an costas a bhaineann le cúram i dteach altranais.

Costais Leighis

D’fhéadfá a bheith in ann faoiseamh cánach a éileamh má íocann tú as costais leighis áirithe. Féadfaidh tú éileamh a dhéanamh ar aon chostais leighis a íocann tú ar do shon féin nó ar son aon duine eile.

Bíonn an cás amhlaidh mura bhfuil tú in ann na costais a aisghabháil ó aon fhoinse eile. Ní féidir leat faoiseamh cánach a éileamh i leith suimeanna a fuair tú cheana nó atá le fáil agat ó:

  • Aon údarás poiblí nó údarás áitiúil, FSS (An tÚdarás Seirbhís Sláinte), mar shampla
  • Aon pholasaí árachais
  • Aon fhoinse eile, cúiteamh, mar shampla

Is iad seo a leanas na costais leighis ar féidir faoiseamh cánach a fháil dóibh:ş

  • Costais táillí dochtúirí agus comhairleoirí
  • Míreanna nó cóireáil a ordaíonn dochtúir nó comhairleoir
  • Cothú nó cóireáil in ospidéal nó i d teach altranais
  • Costais altra cáilithe a fhostú i do theach.
  • Costais teiripe urlabhra agus teanga a chuireann teiripeoir urlabhra agus teanga ar fáil le haghaidh leanbh incháilithe
  • Iompar in otharcharr
  • Costais measúnaithe síceolaíoch oideachais a dhéanann síceolaí oideachais ar leanbh incháilithe
  • Míreanna áirithe caiteachais le haghaidh linbh a bhfuil breoiteacht thromchúiseach air nó uirthi a chuireann a b(h)eatha i mbaol
  • Costais othar a bhfuil fadhbanna duán acu (suas go méid áirithe, rud a bhraitheann ar an úsáideann an t-othar seirbhísí scagdhealaithe ospidéal, nó baile, nó scagdhealú peireatóinéim siúil leanúnach)
  • Cóireáil dhéadach speisialaithe
  • Gnáthchúram máithreachais
  • Toirchiú in-vitro

Is féidir faoiseamh ó chostais leighis a fháil maidir leo seo a leanas nuair a ordaíonn dochtúir iad:

  • Drugaí agus leigheasanna
  • Modhanna diagnóiseacha
  • Cóireáil ortoptach nó cóireáil dá samhail
  • Áiseanna éisteachta
  • Leaba nó cathaoir ortaipéideach
  • Cathaoir rothaí nó ardaitheoir chathaoir rothaí (cé nach féidir faoiseamh a fháil de bharr athruithe a dhéantar ar an bhfoirgneamh chun ardaitheoir a chur isteach)
  • Méadar glúcóis le haghaidh diaibéitigh
  • Altra cáilithe a fhostú i gcás breoiteacha tromchúisí
  • Fisiteiripe Seirbhísí cosliachta nó cóireáil dá samhail
  • Costas ríomhaire nuair atá sé riachtanach le cabhrú chun fadhbanna cumarsáide a réiteach i gcás duine atá faoi bhac tromchúiseach.
  • Costas bia saor ó ghlútan do chéiliaigh. Ós rud é gur riocht leanúnach é seo is leor litir ó dhochtúir ag rá gur céiliach an duine agus ní gá oideas a scríobh. Glacfar le hadmhálacha ó ollmhargaí agus ó phoitigéirí.

Mura gá agat le máinliacht mar gheall ar neamhdhualas ó bhroinn, díobhála pearsanta nó galair, ní féidir leat faoiseamh cánach a éileamh i leith suimeanna bainteach le máinliacht chosmaideach.

Ó am go céile cuirtear le liosta na gcineálacha cóireála agus fearas ar féidir faoiseamh cánach a éileamh orthu. Má dhéantar gnáthamh nua ort, nó má bhaineann tú leas as fearas nua, b’fhiú duit faoiseamh cánach a éileamh. Chun tuilleadh eolais a fháil féach ar bhileog eolais na gCoimisinéirí Ioncaim IT 6. Tá sé seo le fáil ó d’oifig chánach áitiúil freisin.

Creidmheas Cánach Árachais Sláinte

Má tá tú i do bhall de scéim árachais sláinte phríobháideach, is féidir go bhfaighidh tú creidmheas cánach. Deonaíonn an chuideachta árachais an creidmheas cánach go díreach. Laghdófar do phréimh faoi mhéid an chreidmheasa cánach agus is dócha nach dtabharfaidh tú faoi deara go bhfuil creidmheas cánach agat. Tugtar Faoiseamh Cánach ag Foinse (TRS) air seo.

Ó 16 Deireadh Fómhair 2013, tá an faoiseamh teoranta do chostas an pholasaí suas go dtí uasmhéid €1,000 an duine fásta agus €500 an páiste. (Measadh gur pháistí é duine faoi bhun 18 mbliana d’aois nó duine faoi bhun 23 bliana d’aois agus in oideachas lánaimseartha.) Tugtar an faoiseamh ar an ráta caighdeánach de 20%.

Fógraíodh athruithe maidir le polasaithe a tógadh amach nó ar rinneadh athnuachan orthu ar nó i ndiaidh 1 Bealtaine 2015. Measfar gur pháiste é duine faoi bhun 21 bliain d’aois (má tá said in oideachas lánaimseartha nó nach bhfuil) fad is atá an phréimh do pháiste íoctha ar a son. Do dhaoine 21 bliain d'aois agus os a chionn, d’fhéadfá faoiseamh a éileamh ar an méid leagadh síos do dhaoine fásta, cé gur mar phréimh do pháiste a bhfuil sé á fháil acu.

In 2009 tabharfar isteach faoiseamh cánach breise le haghaidh árachas sláinte ag tosú do dhaoine ag aois 50 agus níos sine agus ag méadú le haghaidh aoisghrúpaí níos sine. Ó 2011 amach, tosnaíonn an faoiseamh breise ó aois 60 bliana. I 2012 cúngaíodh na bandaí aoise. Tá na creidmheasanna cánach aoischoibhneasa á athsholáthar le scéim nua um chothromú riosca i 2013. Polasaithe a tógadh amach nó a athnuachan tar éis 31 Márta, 2013 a thagann faoin scéim nua. Ní gá an faoiseamh seo a éileamh óir deonaíonn an chuideachta árachais go díreach é (Faoiseamh Cánach ag Foinse).

Árachas ar son cúraim fadthéarmaigh

Is féidir creidmheas cánach a fháil anois ar son íocaíochtaí chuig scéimeanna árachais chúraim fadthéarmaigh. Cuirfear é seo i bhfeidhm ar nós an chórais do chreidmheasanna cánacha árachais sláinte.

Ag taisteal thar lear le haghaidh cóireála

Is féidir leat faoiseamh cánach a éileamh ar an gcostas a bhain le cóireáil liachta faighte taobh amuigh den Stát. Is féidir leat éileamh a dhéanamh ar chóireáil thar lear atá ar fáil sa Stát freisin ach ní féidir leat éileamh a dhéanamh ar na costais taistil don chúram seo (féach thíos)

Ní mór don chleachtóir (GP, comhairleoir nó fiaclóir) a sholáthraíonn do chúram a bheith i dteideal cleachtadh sa tír ina soláthraítear an cúram.

Ní féidir leat éileamh a dhéanamh ar chostas cothabhála nó cóireála in ospidéal, i dteach altranais nó i gclinic thar lear ach amháin má sholáthraíonn an t-ospidéal, an teach altranais nó an clinic rochtain d’altranais 24 uair an chloig ar an bhfód.

Má tá an cúram sláinte cháilithigh ar fáil taobh amuigh d’Éire amháin, is féidir leat éileamh a dhéanamh ar chostais taistil agus lóistín réasúnta. I gcásanna mar seo d’fhéadfadh sé go gceadófar na costais atá ag duine amháin a bhí in éineacht leis an othar má theastaíonn duine ón othar mar gheall ar an tinneas. Más páiste é/í an t-othar, ceadaítear costais duine de na tuismitheoirí de ghnáth agus, go heisceachtúil, an bheirt tuismitheoir sa chás go bhfuil sé soiléir go bhfuil ar an mbeirt a bheith in éineacht leis an bpáiste.

Cóir Leighis Fiacloireachta nó Súl

Ní féidir faoiseamh cánach a fháil ar son gnáthchúram súl ná fiaclóireachta. San áireamh i ngnáthchúram fiaclóireachta tá stoitheadh, dí-screamhú agus fiacla a líonadh chomh maith le fiacla bréige a chur ar fáil agus a dheisiú. Is féidir faoiseamh cánach a fháil ar chóireáil ortoptach nó ar chóireáil a ordaíonn dochtúir iad. Scrúdú ar radharc na súl, speaclaí agus tadhall-lionsaí a chur ar fáil agus a chothú atá san áireamh i ngnáthchúram na súl. Tá cóireáil ortoptach nó cóireáil dá samhail

Tá faoiseamh cánach ar fáil do na módhanna fiaclóireachta a leanas:

  • Coróiní
  • Snas/Eitslíonadh Fiacla Rembrant
  • Bairr Nua
  • Postanna Órga
  • Inleagadh Órga
  • Indhéadaigh - Cóir Chanáilfhréamha
  • Cóir Peiridhéadach
  • Cóir Ortaidhéadach
  • Stoitheadh Máinliach Fiacla Forais atá Iombhuailte: tá sé seo cáilithe do fhaoiseamh cánach nuair a dhéantar san ospidéal é.
  • Obair Dhroichid

Íocaíochtaí Teach Altranais

Áirítear cothú nó cóireáil i dteach altranais le cothú nó cóireáil in ospidéal. Má tá tú ag íoc na dtáillí don teach altranais, féadfaidh tusa an faoiseamh cánach a fháil - cibé an bhfuil tú sa teach altranais tú féin nó ag íoc as duine eile atá ann.

Altranais tí

Is féidir leat faoiseamh a éileamh ar chostas altra a fhostú i do theach ag an ráta caighdeánach, 20%.

Is féidir leat tuilleadh eolais a fháil ar fostú altra i do theach ar láithreán gréasáin Revenue.ie.

Leanaí arb othair oinceolaíochta iad agus leanaí atá faoi mhíchumas buan

I gcás leanaí atá ag fáil cóireála in aghaidh na hailse (is é sin, leanaí arb othair oinceolaíochta iad) agus leanaí atá faoi mhíchumas buan, is féidir faoiseamh cánach a éileamh ar chostais sláinte mar a leanas:

Teileafón

Nuair a bhíonn leanaí arb othar oinceolaíochta iad nó leanaí atá faoi mhíchumas buan ag fáil cóireála sa bhaile, féadfaidh tú éileamh a dhéanamh ar íocaíocht bunráta chun cíos agus glaonna teileafóin a chlúdach sa chás go dtabhaítear na costais sin ar nithe a bhaineann go díreach le cóireáil an linbh.

Cóiríocht thar oíche

Ceadaítear faoiseamh cánach freisin do thuismitheoirí nó do chaomhnóirí leanaí arb othair oinceolaíochta iad agus leanaí faoi mhíchumas buan - nuair a bhíonn sé de dhíth ar leanbh fanacht thar oíche in ospidéal mar chuid dá gcóireáil agus dualgas ar an tuismitheoir fanacht in aice láimhe. Ceadaítear faoiseamh ar íocaíochtaí a dhéantar ar chóiríocht leis an ospidéal agus/nó óstán nó Leaba is Bricfeasta in aice an ospidéil.

Taisteal

An costas tabhaithe i gcúrsaí taistil (turais gan teorainn) go dtí an t-ospidéal agus ar ais as;

  • An t-othar agus tuismitheoirí nó caomhnóirí tionlactha agus
  • Tuismitheoirí nó caomhnóirí an othair

nuair a léirítear go bhfuil turais dá leithéid riachtanach do chóireáil an linbh. Bíonn liúntas míleáiste ann má úsáidtear carr príobháideach.

Táirgí sláinteachais agus éadaí speisialta

Ceadaítear faoiseamh cánach do thuismitheoirí/chaomhnóirí leanaí arb othair oinceolaíochta iad agus leanaí faoi mhíchumas buan as costas tabhaithe maidir le táirgí sláinteachais agus éadaí speisialta. Bíonn sé seo faoi réir ag uasmhéid €500 in aghaidh na bliana.

Othair a bhfuil fadhbanna duán acu

Ceadaítear faoiseamh cánach faoi sainréimsí ar leith i ndáil le costais áirithe a thabhaíonn othair a bhfuil fadhbanna duán acu. Bíonn méid an fhaoisimh ag brath ar an áit a bhfaigheann an t-othar cúram (mar shampla, san ospidéal nó sa bhaile).

Féadfaidh othair scagdhealaithe baile agus SPSL faoiseamh cánach a éileamh ar rudaí cosúil le leictreachas, teileafón, níochán agus costais taistil. Tuilleadh eolais faoi othair a bhfuil fadhbanna duán acu agus faoiseamh cánach ar chostais leighis anseo.

Rátaí

Ceadófar an faoiseamh de réir an ráta chaighdeánaigh chánach (20%) seachas caiteachas teach altranais, a cheadaítear ag an ráta níos airde, más infheidhmithe.

Conas iarratas a dhéanamh

Ní gá duit aon rud a dhéanamh chun faoiseamh cánach a fháil maidir le hárachas sláinte nó árachas cúraim fhadtéarmach toisc go dtugtar na creidmheasanna sa ghnáthchúrsa ag an bhfoinse (TRS).

Caithfidh tú cur isteach as féin le haghaidh faoiseamh ó chostais leighis.

Úsáidtear Foirm Míochaine MED 1 (pdf) chun faoiseamh cánach a éileamh ar chostais ghinearálta leighis (lena n-áirítear costais dhéadacha). Ní féidir leat éileamh a dhéanamh maidir le costais leighis mura mbíonn admhálacha agat lena gcruthú.

Is féidir leat faoiseamh ó chostais leighis a éileamh as líne, chomh maith, trí Foirm 12 (pdf) páipéir a chomhlánú agus é a sheoladh ar ais chuig oifig na gCoimisinéirí Ioncaim. Is féidir leat Foirm 12 a iarraidh trí ghlao ar na Coimisinéirí Ioncaim ar 1890 30 67 06 agus d’ainm, your do sheoladh poist iomlán, d’uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí (PSP) agus an méid foirmeacha a theastaíonn uait a thabhairt. (Má táthar ag glao ó thaobh amuigh de Phoblacht na hÉireann, glaoigh ar +353 1 70 23 050, le do thoil.) Mar rogha air sin, is féidir leat na sonraí seo a sheoladh ar ríomhphost chuig custform@revenue.ie.

cuir isteach d’admhálacha leighis (lena n-áirítear MED 2) in éineacht leis an bhfoirm MED 1. Áiríonn seirbhís na gCoimisinéirí Ioncaim myAccount seirbhís a d'fheadfadh do chuid fáltais a rianú a ligeann duit do chuid sonraí a fháil ar líne. Mura n-úsáideann tú an tseirbhís seo. Ní mór duit d’admhálacha leighis a choinneáil ar feadh sé bliana mar d’fhéadfadh na Coimisinéirí Ioncaim d’éileamh a fhiosrú.

Admháil is ea an foirm leighis MED 2 (pdf) a chruthaíonn gur íoc tú do chostais dhéadacha. Bíonn a lán foirmeacha MED 2 ag d’fhiaclóir de ghnáth agus ba chóir go gcomhlánódh sé nó sí ceann duit.

Féadfaidh tú na foirmeacha seo a iarraidh ar do theileafón póca trí theachtaireacht téacs a sheoladh chuig 51829.

Scríobh an focal 'FORM' agus d’uimhir PSP ina dhiaidh mar aon le 'MED1' (nó 'MED2', más gá duit an fhoirm a thabhairt do d’fhiaclóir).

Is mar aisíocaíocht ag deireadh na bliana a thugtar faoiseamh. Ó 1 Eanáir 2005 i leith ceithre bliana an teorainn ama atá ann maidir le héilimh ar aisíocaíochtaí cánach.

Tá tuilleadh eolais ar fáil ó bhileog eolais na gCoimisinéirí Ioncaim IT 6déan teagmháil le ÍMAT

Page edited: 6 September 2018