Réamhrá ar chreidmheasanna cánach agus faoiseamh ó cháin ioncaim

Réamhrá

Laghdaíonn faoiseamh cánach an méid cánach a bhíonn ort a íoc. Braitheann an faoiseamh cánach atá tú i dteideal ar do chúinsí pearsanta.

Creidmheasanna cánach

Ríomhtar cáin mar chéatadán den ioncam atá agat. Asbhainfear do chreidmheasanna cánach ón méid seo leis an méid cánach a bhíonn ort a íoc a thabhairt duit. Is é an tionchar a bhíonn ag creidmheas cánach ná do cháin iníoctha a laghdú de mhéid an chreidmheasa.

Tá gach duine i dteideal creidmheas pearsanta cánach bídís singil, pósta, nó i bpairtnéireacht shibhialta nó daoine atá ina mbaintreach nó ina bpáirtnéirí sibhialta marthanacha. Má tá tú fostaithe, ag fáil pinsin nó ag fáil íocaíocht leasa shóisialaigh inchánach (cosúil le Sochar Cuardaitheora Poist) tú i dteideal creidmheas cánach ÍMAT de € 1,650 chomh maith.

Mar shampla, má tá tú singil agus i bhfostaíocht tá tú i dteideal creidmheas cánach bliantúil de €1,650 agus an creidmheas cánach ÍMAT de € 1,650. Ciallaíonn sé sin nuair a bhíonn an méid iomlán cánach atá le híoc agat ríofa go ndéanfar €3300 a asbhaint as sin. Go bunúsach, ciallaíonn sé sin má thuilleann tú €16,500 nó níos lú níl gá duit aon cháin ioncaim a íoc (mar go bhfuil do chreidmheasanna cánach de €3,300 níos mó ná nó cothrom leis an méid cánach atá dlite duit a íoc). Ach d'fhéadfá a bheith faoi dhliteanas an Muirear Sóisialta Uilíoch a íoc (má tá d'ioncam os cionn € 12,012 agus ÁSPC (ag brath ar cé mhéid a thuilleann tú gach seachtain).

Má tá tú pósta nó i bpáirtnéireacht shibhialta, tá rogha agat creidmheasanna cánach agus bandaí cánach a roinnt idir tú féin agus do chéile nó do pháirtnéir sibhialta. Má oibríonn céile nó páirtnéir sibhialta amháin sa bhaile ag tabhairt aire do dhuine cleithiúnach amháin nó níos mó d'fhéadfá a bheith in ann creidmheas Cánach do Chúramóir Baile a éileamh. Is féidir leat níos mó faoi chánachas dhaoine pósta agus pháirtnéirí sibhialta a léamh.

Faoiseamh cánach

Is féidir leat aisíoc cánach a fháil ar chostais faoi leith i gcásanna áirithe, costais leighis nó ús ar mhorgáiste mar shampla. Sna cásanna seo, tá an an aisíocíocaíocht bunaithe ar an méid a íocann tú amach. I gcásanna áirithe, cosúil le hús ar mhorgáiste, tá teorainn leis an uasmhéid is féidir leat a éileamh. Beidh luach an fhaoisimh cánach ag brath ar cibé an bhfuil sé ceadaithe ag an ráta ard cánach a íocann tú nó srianta don ráta caighdeánach 20%. Tóg éileamh €100 mar shampla. Má íocann tú cáin ag 40% agus gur féidir leat éileamh a dhéanamh ag an ráta seo, laghdófar do cháin de €40 dá réir (€100 x 40%). Má tá an ráta ard cánach a íocann tú 20%, nó an faoiseamh srianta don ráta caighdeánach, laghdóidh an t-éileamh €100 do cháin de €20 (€100 x 20%).

Chun tuilleadh eolais a fháil faoin mbealach a oibríonn liúntais chánach, léigh faoi cháin ioncaim sa nasc thuas.

Creidmheasanna cánach agus liúntais le haghaidh imthosca agus grúpaí sonracha

Teaghlaigh aontuismitheora

Má tá tú ag tabhairt aire do leanbh cleithiúnach leat féin is féidir leat an Creidmheas Cánach Cúramóra Linbh do Dhuine Singil a éileamh sa bhreis ar do chreidmheas cánach pearsanta. Tá méadú chomh maith ar bhanda cánach do ráta chaighdeánaigh. Ciallaíonn sé seo gur féidir leat níos mó a thuilleann sula dtosaíonn tú a íoc ar an ráta cánach níos airde.

Daoine Breacaosta

Má tá tú ag 65 bliain d'aois nó os a chionn, tá tú faoi dhliteanas cáin ioncaim a íoc ar an ngnáthbhealach. Mar sin féin, tá teorainneacha díolúine cánach do dhaoine in aois 65 nó os a chionn agus tá roinnt creidmheasanna cánach breise. Is féidir faoiseamh cánach a fháil le haghaidh cúnant do dhaoine in aois 65 nó os a chionn. I gcúinsí áirithe, d'fhéadfá a bheith in ann aon DIRT (Cáin Choinneála ar Ús Taisce) a íocadh a athéileamh.

Faigh amach tuilleadh faoi fhaoiseamh cánach do dhaoine scothaosta.

Faoisimh chánach a bhaineann le fostaíocht

Tá ranníocaíochtaí pinsin incháilithe le haghaidh faoiseamh cánach ag an ráta cánach is airde.

Faigh amach tuilleadh faoi fhaoiseamh cánach a bhaineann le fostaíocht, lena n-áirítear faoiseamh d'oibrithe ar farraige agus oibrithe a bhíonn ag taisteal a bheith ag obair i dtír eile. Is féidir leat léamh chomh maith faoi cháin ar shochair ón bhfostaíocht.

Tithíocht

Má tá do theach ar cíos, d'fhéadfá Creidmheas Cánach Cíosa a éileamh. Má íocann tú morgáiste, d'fhéadfá faoiseamh cánach ar ús morgáiste a éileamh. Má tá seomra ar cíos agat i do theach le tionónta príobháideach, d'fhéadfá faoiseamh seomra ar cíos a éileamh.

Chun léargas ginearálta a fháil ar fhaoiseamh cánach maidir le tithíocht, agus chun eolas a fháil ar chánachas nuair ata úinéireacht tí á aistriú, féach ar creidmheasanna agus faoiseamh cánach tithíochta.

Oideachas

Tá faoiseamh cánach ar fáil ar tháillí íoctha maidir le cúrsaí tríú leibhéal faofa. Is féidir leat tuilleadh eolais a fháil faoi fhaoiseamh cánach do tháillí tríú leibhéal anseo.

Costais leighis

Má tá tú ag íoc costais leighis nach bhfuil clúdaithe ag an Stát nó ag árachas sláinte príobháideadh, féadfaidh tú faoiseamh cánach a éileamh ar na costais sin. Faigh amach tuilleadh faoi cháin agus costais leighis agus faoi fhaoiseamh cánach ar tháillí tithe altranais agus ar son gaolta cleithiúnacha.

Tá faoiseamh cánach ar fáil i leith préimheanna a íoctar maidir le hárachas shláinte agus árachas don chúram fadtéarmach. Deonaíonn an comhlacht árachais an faoiseamh cánach seo ag an bhfoinse.

Faoiseamh ó cháin ioncaim tar éis bháis

Braitheann cóireáil faoiseamh cánach i ndiaidh bás duine ar stádas sibhialta an duine atá básaithe agus ar an mbealach inar gearradh cáin air nó uirthi má tá sé nó sí pósta nó i bpáirtnéireacht shibhialta.

Tá creidmheasanna cánach breise ar fáil do bhaintreacha. Faigh tuilleadh eolais faoi faoiseamh cánach tar éis bháis.

Idirscaradh, colscaradh agus díscaoileadh

Má scarann lánúin phósta nó má fhaigheann siad colscaradh, nó má scarann páirtithe sibhialta nó má díscaoiltear páirtnéireacht shibhialta, tá impleachtaí tábhachtacha cánach i gceist. Faigh amach tuilleadh faoi cháin in ndiaidh scartha, colscartha nó díscaoilte, lena n-áirítear eolas faoi mbealach a ndéantar cáin a ghearradh ar íocaíochtaí cothabhála.

Rataí

Féach thíos na priomh-chreidmhis chánach ar fáil i 2016 agus 2017.

Soláthraíonn na Coimisinéirí Ioncaim liosta na gcreidmheasanna cánach atá ar fáil agus luach na gcreidmheasanna sna blianta reatha agus roimhe seo.

Creidmheas cánach 2016 2017
Singil €1,650 €1,650
Creidmheas Cánach Dhuine Pósta nó Pháirtnéir Sibhialta €3,300 €3,300
Baintreach / Fir nó Páirtnéir Sibhialta Marthanach - a cháilíonn do Creidmheas Cúramóra Linbh do Dhuine Singil €1,650 €1,650
Creidmheas Cánach i leith Ioncam arna Thuilleamh €550 €950
Baintreach/Baintreach Fir nó Páirtnéir Sibhialta Marthanach (gan leanaí cleithiúnacha) €2,190 €2,190
Baintreach/Baintreach Fir nó Páirtnéir Sibhialta Marthanach i mbliain an mhéala €3,300 €3,300
Creidmheas Cúramóra Linbh do Dhuine Singil €1,650 €1,650
Creidmheas cánach do Dhuine ar Baintreach/Baintreach Fir nó Páirtnéir Sibhialta Marthanach é/í le leanaí cáilitheacha
A fuair bás i 2016 --- €3,600
A fuair bás i 2015 €3,600 €3,150
A fuair bás i 2014 €3,150 €2,700
A fuair bás i 2013 €2,700 €2,250
A fuair bás i 2012 €2,250 €1,800
A fuair bás i 2011 €1,800 ---
Cúramóir Baile (uas.) €1,000 €1,100
Creidmheas Cánach ÍMAT €1,650 €1,650
Creidmheas Cánach Aoise do Dhuine Singil nó Baintreach/Baintreach Fir nó Páirtnéir Sibhialta Marthanach €245 €245
Creidmheas Cánach Aoise do Dhuine Pósta nó i bPáirtnéireacht Shibhialta €490 €490
Creidmheas Cánach do Leanbh faoi Éagumas €3,300 €3,300
Gaol Cleithiúnach €70 €70
Creidmheas Cánach na nDall - Singil €1,650 €1,650
Creidmheas Cánach na nDall - Céile nó Páirtnéir Sibhialta Amháin Dall €1,650 €1,650
Creidmheas Cánach na nDall - an Bheirt Chéilí nó Pháirtnéirí Sibhialta Dall €3,300 €3,300
Page edited: 11 January 2017