In Éirinn, gearrtar cáin ioncaim ar fhormhór na sochar ó fhostaíocht a chuirtear ar fáil sa bhreis ar do thuarastal/pá. Seo a leanas achoimre ar na príomhshochair gur féidir le fostaí a fháil agus na rialacha a chuireann na Coimisinéirí Ioncaim i bhfeidhm. (Tá na Coimisinéirí Ioncaim in Éirinn freagrach as cánacha a bhailiú ar son an Rialtais).
Go ginearálta, tá dhá chineál sochar ann go bhféadfadh fostaí a fháil sa bhreis ar a t(h)uarastal/pá:
Déanann Buiséad 2009 foráil do Thobhach Páirceála i gceantair uirbeacha. Íocfaidh fostaithe An Tobhach Páirceála má tá úsáid saoráid pháirceála acu a sholáthraíonn a bhfostóir go díreach nó go hindíreach. Ní ghearrtar cáin air ar nós sochar eile agus sochar comhchineáil. Méid socraithe atá sa Tobhach Páirceála, is féidir go n-athóidh an méid a íocann tú áfach.
Cosnaíonn an Tobhach Páirceála €200 má bhíonn úsáid leanúnach spáis pháirceála agat. Cosnaíonn an Tobhach Páirceála €100 má bhíonn ort spásanna páirceála a roinnt agus tá ar a laghad a dhá oiread níos mó fostaithe ná spásanna páirceála. Is féidir freisin an tobhach a laghdú chun cúinsí áirithe a ghlacadh san áireamh, mar shampla socruithe postroinnte, saoire mháithreachais (lena n-áirítear 10 seachtaine sula dtosaíonn tú ar do shaoire mháithreachais), saoire uchtála agus sealobair áirithe (mar shampla, má thosaíonn tú nó má chríochnaíonn tú ar obair i ndiaidh 9 i.n nó roimh 7 r.n).
Ní íocann tú an Tobhach Páirceála:
Tá tuilleadh eolais i dtreoirnótaí
na gCoimisinéirí Ioncaim maidir leis an Tobhach Páirceála.
Íocann gach fostaí a shaothraíonn sa bhreis ar €1,905 sa bhliain cáin ar luach aon sochair agus sochair chomhchineála.
Déantar cáin a ghearradh ar shochair, seachas ar shochair chomhchineála, díreach ar luach an tsochair. Mar shampla, má chuireann fostóir dearbhán saoire ar fáil duit gur fiú €2,000 é, breathnaítear ar seo mar 2,000 euro ioncam i dtaobh cánach agus gearrtar cáin dá réir.
Tá rialacha éagsúla ag baint le sochair chomhchineála. Go ginearálta, is ionann luach an tsochair chomhchineáil agus an costas a thiteann ar an bhfostóir an sochar sin a sholáthar lúide aon chuid a íocann an fostaí. Baineann rialacha speisialta leis na sochair chomhchineála seo a leanas:
Is féidir le fostaí an méid a mheastar mar shochar comhchineál ar charr a laghdú má dhéanann sé/sí méid áirid mílte taistil ar son cursaí gnó. Is féidir an sochar comhchineál a laghdú tuilleadh má íocann an fostaí cuid den chostas a bhaineann le hárachas, cáin bhóthair agus peitreal. Tá tuilleadh eolais maidir leis na rialacha a bhaineann le sochair chomhchineála agus carranna ar fáil i mBileog na gCoimisinéirí Ioncaim maidir le Cáin ar Shochair ón bhFostaíocht (pdf).
Tá sochair ann gur féidir le fostaí a fháil nach gá aon cháin a íoc orthu nó nach mbeidh mórán cánach i gceist. Ina measc tá:
Is féidir cur leis an liosta seo agus baineann coinníollacha agus/nó teorainn le díolúintí agus mar sin ba cheart do chás a dheimhniú leis na Coimisinéirí Ioncaim roimh ré.
Is éard is brí le ‘hiasacht fabhrach‘ ná iasacht a thugann d’fhostóir duit nó do do chéile, agus nach bhfuil aon ús le híoc air, nó má tá, go bhfuil sé le híoc ar ráta níos ísle ná an ‘ráta sainithe’. Má tá iasacht fabhrach ag fostaí gearrtar cáin ioncam ar an difríocht idir an t-ús a íocann sé nó sí agus an méid a bheadh le híoc ar na rátaí úis 'sainithe’ do na hiasachtaí. Is iad seo a leanas na rátaí sainithe:
Ó 1 Eanáir 2011:
Chun tuilleadh eolais a fháil faoi iasachtaí fabhracha mar shochar comhchineáil ó fhostóirí féach bileog IT20a ÍMAT/ÁSPC faoi Shochair ó Fhostaíocht (pdf).
Má chuireann d’fhostóir sochar ar fáil duit nach fiú níos mó ná
€250 é ní gá ÍMAT nó ÁSPC a íoc ar an sochar sin. Ní chaithfear mar
seo ach le sochar amháin den chineál seo a fhaigheann tú in aon bhliain
chánach. Más fiú níos mó ná €250 luach an tsochair caithfear ÍMAT agus
ÁSPC a íoc ar an iomlán.
Caisleán Bhaile Átha Cliath
Bhaile Átha Cliath 2
Éire
Teil:+353 (0)1 6475000
Láithreán Gréasáin: http://www.revenue.ie
Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 9in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.