Cáin ar shochair ón bhfostaíocht

Réamhrá

In Éirinn, gearrtar cáin ioncaim ar fhormhór na sochar ó fhostaíocht a chuirtear ar fáil sa bhreis ar do thuarastal/pá. Seo a leanas achoimre ar na príomhshochair gur féidir le fostaí a fháil agus na rialacha a chuireann na Coimisinéirí Ioncaim i bhfeidhm. (Tá na Coimisinéirí Ioncaim in Éirinn freagrach as cánacha a bhailiú ar son an Rialtais).

Go ginearálta, tá dhá chineál sochar ann go bhféadfadh fostaí a fháil sa bhreis ar a t(h)uarastal/pá:

  • Sochair chomhchineála. Sochair iad seo a fhaigheann an fostaí ach nach féidir a aistriú ar airgead tirim ach a bhfuil luach airgid acu. Mar shampla tá carr comhlachta a sholáthar, iasachtaí tugtha ag ráta speisialta nó lóistín a chur ar fáil.
  • Sochair (seachas sochair chomhchineála). Mar shampla tá dearbháin, saoire, íocaíocht ar bhillí an fhostaí, duaiseanna.

Rialacha

Íocann gach fostaí a shaothraíonn sa bhreis ar €1,905 sa bhliain cáin ar luach aon sochair agus sochair chomhchineála.

Déantar cáin a ghearradh ar shochair, seachas ar shochair chomhchineála, díreach ar luach an tsochair. Mar shampla, má chuireann fostóir dearbhán saoire ar fáil duit gur fiú €2,000 é, breathnaítear ar seo mar 2,000 euro ioncam i dtaobh cánach agus gearrtar cáin dá réir.

Tá rialacha éagsúla ag baint le sochair chomhchineála. Go ginearálta, is ionann luach an tsochair chomhchineáil agus an costas a thiteann ar an bhfostóir an sochar sin a sholáthar lúide aon chuid a íocann an fostaí. Baineann rialacha speisialta leis na sochair chomhchineála seo a leanas:

  • Carr
  • Mótarfheithiclí eile
  • Iasachtaí
  • Lóistín a sholáthar

Is féidir le fostaí an méid a mheastar mar shochar comhchineál ar charr a laghdú má dhéanann sé/sí méid áirid mílte taistil ar son cursaí gnó. Is féidir an sochar comhchineál a laghdú tuilleadh má íocann an fostaí cuid den chostas a bhaineann le hárachas, cáin bhóthair agus peitreal.

Sochair nach gá aon cháin a íoc orthu nó gur féidir a fháil gan mórán cánach a íoc

Tá sochair ann gur féidir le fostaí a fháil nach gá aon cháin a íoc orthu nó nach mbeidh mórán cánach i gceist. Ina measc tá:

  • Pasanna bus/traenach a chur ar fáil ar feadh míosa nó níos faide
  • Fearas rothaíochta agus sábháilteachta, tá an chéad €1,000 caite díolmhaithe. Is féidir leat an díolúine a fháil uair amháin gach cúig bliana.
  • Scéimeanna faoi leith scaireanna agus scéimeanna ceadaithe le brabús a roinnt
  • Áiseanna bia
  • Aisíoc ar chostais riachtanacha a thit ar an bhfostaí le linn na fostaíochta
  • Soláthar faoi leith lóistín
  • Íocaíochtaí faoi leith cnapshuime agus iomarcaíochta
  • Éadaí oibre
  • Bronntanais phearsanta nach airgead iad nach mbaineann leis an bhfostaíocht
  • Ranníocaíocht an fhostóra chuig scéimeanna reachtúla pinsin nó scéimeanna ceadaithe ag na coimisinéirí ioncaim.
  • Fóin phóca, trealamh ríomhaireachta agus naisc ardluais idirlín baile a mbaintear leas astu ar mhaithe le húsáid ghnó. (Is cuma má úsáidtear iad go príobháideach freisin).
  • Leas príobháideach a bhaint as veain cuideachta atá curtha ar fáil go bunúsach chun críche obair an fhostaí agus nuair a éilíonn an fostóir go dtabharfaí an veain abhaile agus nuair atá cosc ar úsáid phríobháideach a bhaint as agus nuair a chaitheann an fostaí formhór a c(h)uid ama oibre lasmuigh den ionad oibre sin a bhfuil baint aige nó aici leis.

Is féidir cur leis an liosta seo agus baineann coinníollacha agus/nó teorainn le díolúintí agus mar sin ba cheart do chás a dheimhniú leis na Coimisinéirí Ioncaim roimh ré.

Asbhaineann d'fhostóir ag an bhfoinse an cháin ioncaim, ÁSPC agus Muirear Sóisialta Uilíoch (MSU) bailithe ó shochair chomhchineáil.

Iasachtaí fabhracha le haghaidh tí

Is éard is brí le ‘hiasacht fabhrach‘ ná iasacht a thugann d’fhostóir duit nó do do chéile, agus nach bhfuil aon ús le híoc air, nó má tá, go bhfuil sé le híoc ar ráta níos ísle ná an ‘ráta sainithe’. Má tá iasacht fabhrach ag fostaí gearrtar cáin ioncam ar an difríocht idir an t-ús a íocann sé nó sí agus an méid a bheadh le híoc ar na rátaí úis 'sainithe’ do na hiasachtaí. Is iad seo a leanas na rátaí sainithe:

An ráta reatha:

  • Iasacht le haghaidh tí (príomháit chónaithe): 4%
  • Iasachtaí eile: 13.5%

Chun tuilleadh eolais a fháil faoi iasachtaí fabhracha mar shochar comhchineáil ó fhostóirí féach .

Sochair bheaga

Má chuireann d’fhostóir sochar ar fáil duit nach fiú níos mó ná €500 é ní gá ÍMAT nó ÁSPC a íoc ar an sochar sin. Ní chaithfear mar seo ach le sochar amháin den chineál seo a fhaigheann tú in aon bhliain chánach. Más fiú níos mó ná €500 luach an tsochair caithfear ÍMAT agus ÁSPC a íoc ar an iomlán.

Cá háit a dhéanfaidh mé iarratas

Na Coimisinéirí Ioncaim

Caisleán Bhaile Átha Cliath
Bhaile Átha Cliath 2
Éire

Láithreán Gréasáin: http://www.revenue.ie

Page edited: 16 August 2016