An Cháin Mhaoine Áitiúil (CMÁ) a Íoc

Réamhrá

Cuireann na Coimisinéirí Ioncaim réimse modhanna ar fáil chun do Cháin Mhaoine Áitiúil (CMÁ) a íoc. Féadfaidh tú a roghnú chun íocaíocht singil amháin a dhéanamh nó féadfaidh tú an cháin a íoc i dtráthchodanna cothroma i gcaitheamh na bliana. Féach ‘Modhanna íocaíochta’ thíos.

Bunaítear do CMÁ ar luacháil do mhaoine amhail an 1 Bealtaine 2013. D’fhéadfadh an ráta a íocann tú in 2017 bheith éagsúil tar éis gur tugadh isteach an fachtóir coigeartaithe áitiúil. Ciallaíonn seo gur féidir na rátaí bunúsacha CMÁ a choigeartú aníos nó anuas a mhéid le 15% i limistéir éagsúla údaráis áitiúil. I 2016, laghdaigh líon údarás áitiúla rátaí CMÁ ina limistéar don bhliain 2017. Cuirfidh na Coimisinéirí Ioncaim an laghdú seo i bhfeidhm go huathoibríoch.

Féadfaidh tú a sheiceáil cé mhéid CMÁ atá le híoc agat don bhliain 2017 trí do thaifead CMÁ ar líne a rochtain trí d’Uimhir PSP, Aitheantas Maoine agus d’Uimhir Aitheantais Phearsanta a úsáid.

Anuas air sin, féadfaidh tú áireamhán ar líne na gCoimisinéirí Ioncaim a úsáid lena sheiceáil cé mhéid CMÁ atá iníoctha i limistéir éagsúla údaráis áitiúil.

An CMÁ a íoc in 2017

Más tú féin an duine faoi dhliteanas íoc as an maoin an 1 Samhain 2016 (an duine ar leis/léi an mhaoin go ginearálta) tá ort an CMÁ a íoc don bhliain 2017. Ní gá duit do mhaoin a athluacháil don bhliain 2017 mar gheall go bhfuil an luacháil a cuireadh i bhfeidhm an 1 Bealtaine 2013 bailí go dtí an 31 Deireadh Fómhair 2019. Má dhíolann tú do mhaoin i ndiaidh an 1 Samhain 2016, tá tú faoi dhliteanas íoc as CMÁ 2017 ar an maoin.

Má d’éiligh tú iarchur iomlán do dhliteanais CMÁ in 2015 agus murar athraigh do chúinsí, ní gá duit aon rud a dhéanamh. Má mheasann tú go bhféadfá cáiliú d’iarchur iomlán nó páirteach den CMÁ in 2017, féadfaidh tú iarchur a éileamh tríd an gcóras CMÁ ar líne. Má tá tú i dteideal iarchur páirteach a fháil, tá ort na Coimisinéirí Ioncaim a chur ar an eolas ar cén modh íocaíochta is mian leat a úsáid chun fuílleach do dhliteanais CMÁ a íoc (féach ‘Modhanna íocaíochta’ thíos).

Daoine a d’íoc CMÁ 2016 i dtráthchodanna

Má d’íoc tú do CMÁ 2016 i dtráthchodanna nó in íocaíochtaí céimnithe (mar shampla, trí asbhaint ag an bhfoinse nó trí dhochar díreach), bainfidh an modh íocaíochta seo go huathoibríoch le haghaidh 2017 agus blianta dá éis sin. Ní dhéanfaidh na Coimisinéirí Ioncaim teagmháil leat. Má d’athraigh do ráta CMÁ le haghaidh 2017, ní gá duit aon rud a dhéanamh. Déanfaidh na Coimisinéirí Ioncaim d’íocaíocht a choigeartú go huathoibríoch. Ní gá duit teagmháil a dhéanamh leis a Coimisinéirí Ioncaim mura mian leat modh difriúil íocaíochta a roghnú do 2017. Féach ‘Do mhodh íocaíochta a athrú’ thíos.

Daoine a d’íoc CMÁ 2016 i gcnapshuim nó in airgead tirim

Má d’íoc tú do CMÁ in 2016 i gcnapshuim amháin (mar shampla, trí údarú dochair singil, cárta dochair nó creidmheasa, seic, ordú poist nó airgead tirim) nó má rinne tú íocaíochtaí rialta in airgead tirim, is gá duit do mhodh íocaíochta do 2017 a dheimhniú.

Gheobhaidh tú litir ó na Coimisinéirí Ioncaim (nó ríomhphost más custaiméir ROS thú) ina ndeimhneofar an méid den CMÁ atá le híoc do 2017 agus a inseoidh duit cibé acu ar athraigh nó nár athraigh d’údarás áitiúil an ráta don bhliain 2017. Má tá úinéireacht agat ar bhreis agus maoin amháin, deimhneoidh an litir an méid iomlán atá le híoc ar do mhaoin go léir. Beidh Aitheantas do Mhaoine agus Uimhir Phearsanta Aitheantais do Mhaoine san áireamh sa litir.

Nuair a fhaigheann tú an litir seo, ní mór duit a dheimhniú conas is mian leat do CMÁ 2017 a íoc leis na Coimisinéirí Ioncaim. Ní mór duit seo a dhéanamh faoin 25 Samhain 2016 más mian aistriú chuig modh céimnithe íocaíochta nó faoin 11 Eanáir 2017 más mian leat íocaíocht iomlán a dhéanamh in aon chnapshuim amháin. Féadfaidh tú a roghnú chun do CMÁ a íoc ar an mbealach a d’íoc tú í in 2016 nó féadfaidh tú do mhodh íocaíochta a athrú.

Do mhodh íocaíochta a athrú

Féadfaidh tú do mhodh íocaíochta a athrú (nó a dheimhniú) tríd an gcóras CMÁ ar líne a úsáid. Má theastaíonn cúnamh uait le do mhodh íocaíochta a athrú ar líne, is féidir leat glao ar an líne chabhrach CMÁ ar 1890 200 255.

Modhanna íocaíochta

Féadfaidh tú aon cheann de na modhanna íocaíochta seo le haghaidh 2017 a roghnú, fiú má d’íoc tú ar bhealach éagsúil roimhe seo. Féadfaidh tú do CMÁ le haghaidh 2017 a íoc ina iomláine, trí:

  • Cárta dochair/creidmheasa: Tá an rogha seo ar fáil ar líne. Tabhair faoi deara, má íocann tú trí chárta sochair/dochair, déanfar an asbhaint láithreach.
  • Údarú dochair singil bhainc: Faoi údarú dochair shingil bhainc, féadfaidh tú do bhanc nó institiúid airgeadais a údarú chun an méid sonraithe den CMÁ atá le híoc a íoc leis na Coimisinéirí Ioncaim. Bainfear an méid seo de do chuntas bainc in aon asbhaint amháin an 21 Márta 2017 agus íocfar é go díreach leis na Coimisinéirí Ioncaim.
  • Airgead nó íocaíochtaí cárta dochair/sochair trí sholáthróirí áirithe seirbhís íocaíochta (féadfaidh tú an liosta a sheiceáil ar revenue.ie). Is gnách go ngearrtar muirear idirbhirt.
  • Seic nó ordú poist: Daoine a íocann ar líne mar gheall nach féidir leo íoc le seic nó ordú poist. Ar leathanach 1 d’fhoirm Threoir Íocaíochta LPT1A (“Rogha 2 – Íocaíocht ina Iomláine”), cuir ‘x’ isteach sa bhosca cuí lena dheimhniú go mbeidh íocaíocht á déanamh agat trí sheic nó ordú poist. Déan do sheic nó ordú poist iníoctha leis an Ard-Bhailitheoir agus scríobh Aitheantas do Mhaoine ar a chúl. Ní déan do sheic nó ordú poist a ‘iardhátú’. Seol an seic nó an t-ordú poist agus d’fhoirm Threoir Íocaíochta LPT1A chuig Brainse CMÁ na gCoimisinéirí Ioncaim, Bosca Poist 1, Luimneach faoin 11 Eanáir 2017. Próiseálfar seiceanna agus orduithe poist a luaithe a fhaigheann na Coimisinéirí Ioncaim iad. Níos mó eolais a fháil faoi íocaíocht a dhéanamh le seic nó ordú poist.

Féadfaidh tú do CMÁ don bhliain 2017 a íoc i dtráthchodanna (íocaíochtaí céimnithe) sna modhanna a leanas:

Tabhair faoi deara, má roghnaíonn tú chun íoc i dtráthchodanna ó do thuarastal, pinsean, íocaíochtaí leasa shóisialaigh nó scéime, asbhainfear d’íocaíochtaí CMÁ i dtráthchodanna cothroma. Ciallaíonn seo go mbraithfidh méid gach tráthchoda ar cé chomh minic a íoctar thú. Mar shampla, asbhainfear a n-íocaíocht CMÁ gach mí ó dhaoine a fhaigheann íocaíochtaí míosúla tuarastail. Íoctar pinsin leasa shóisialaigh gach seachtain, mar sin, déanfar asbhaint CMÁ seachtainiúil.

Dátaí íocaíochtaí CMÁ

Roghanna chun do CMÁ a íoc in íocaíocht singil. Ní mór duit na Coimisinéirí Ioncaim a chur ar an eolas faoin 11 Eanáir 2017 más mian leat ceann amháin de na modhanna seo a úsáid nó a athrú.

Modhanna íocaíochta cnapshuime An dáta is déanaí íocaíochta Breis Sonraí
Cárta dochair no creidmheasa An 11 Eanáir 2017 Má íocann tú trí chárta dochair nó creidmheasa, déanfar an asbhaint ar an lá a chríochnófar an t-idirbheart ar líne.
Íocaíocht airgid singil trí sholáthróir seirbhíse An 11 Eanáir 2017 Airgead nó íocaíochtaí cárta dochair/sochair trí sholáthróirí áirithe seirbhís íocaíochta (féadfaidh tú an liosta a sheiceáil ar revenue.ie). Is gnách go ngearrtar muirear idirbhirt.
Údarú Singil Dochair Ní mór duit na Coimisinéirí Ioncaim a chur an eolas faoin 11 Eanáir 2017 go bhfuil leas á bhaint agat as an modh seo. Asbhainfear an íocaíocht an 21 Márta 2017. Bainfear an méid seo de do chuntas bainc in aon asbhaint amháin an 21 Márta 2015 agus íocfar é go díreach leis na Coimisinéirí Ioncaim. Féadfaidh tú dáta níos luaithe a shonrú más mian leat.
Seic nó ordú poist An 11 Eanáir 2017 Déan do sheic nó ordú poist iníoctha leis an Ard-Bhailitheoir agus scríobh Aitheantas do Mhaoine ar chúl an tseic nó an ordaithe poist.

Roghanna chun do CMÁ a íoc i dtráthchodanna. Ní mór duit na Coimisinéirí Ioncaim a chur ar an eolas faoin 25 Samhain 2017 más mian leat ceann amháin de na modhanna seo a úsáid nó a athrú.

Modhanna íocaíochta céimnithe An dáta a thosófar an íocaíocht Breis sonraí
Dochar díreach míosúil An 15 Eanáir 2017 Asbhaintear íocaíocht ó do chuntas reatha an 15ú lá gach mí ón 15 Eanáir go dtí an 15 Nollaig 2017.
Asbhaint ag an bhfoinse ó thuarastal nó ó phinsean gairme An chéad lá pá in 2017 Leatar na híocaíochtaí CMÁ go cothrom i gcaitheamh na bliana 2017.
Asbhaint ag an bhfoinse ó íocaíochtaí áirithe leasa shóisialaigh a dhéanann an RCS An chéad íocaíocht den RCS in 2017 Leatar asbhaintí ó íocaíochtaí na RCS go cothrom i gcaitheamh na bliana 2017.
Asbhaint ag an bhfoinse ó roinnt íocaíochtaí scéime a dhéanann an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara (DAFM) le feirmeoirí An chéad íocaíocht den DAFM in 2017 Asbhaintear an CMÁ ó íocaíochtaí an DAFM in 2017.
Íocaíochtaí airgid thirim nó cárta dochair/creidmheasa trí na 4 sholáthróir seirbhís íocaíochta Eanáir 2017 Féadfaidh tú íocaíochtaí a dhéanamh gach seachtain nó gach mí in 2017. Ní mór duit na Coimisinéirí Ioncaim a chur ar an eolas cé chomh minic is mian leat íocaíochtaí a dhéanamh nuair a dheimhníonn tú do mhodh íocaíochta.

Cuimhnigh, má cháilíonn tú d’iarchur páirteach d’íocaíochta CMÁ in 2017, ní mór duit an rogha ‘iarchur páirteach’ a roghnú (ar líne nó ar threoir íocaíochta LPT1A ar pháipéar, má fhaigheann tú foirm ar pháipéar ó na Coimisinéirí Ioncaim) agus rogha íocaíochta a roghnú don 50% eile de do dhliteanas CMÁ.

Níl Aitheantas nó Uimhir Aitheantais Phearsanta mo Mhaoine agam

Mura bhfuil Aitheantas nó Uimhir Aitheantais Phearsanta do Mhaoine agat, féadfaidh tú logáil isteach sa chóras CMÁ ar líne, d’Uimhir PSP nó d’Uimhir Thagartha Cánach a sholáthar agus iarratas a sheoladh isteach ar Aitheantas nó Uimhir Aitheantais Phearsanta do Mhaoine. Seolfar na sonraí seo sa phost laistigh de 5 lá oibre chuig an seoladh ar thaifead na gCoimisinéirí Ioncaim don uimhir PSP nó don Uimhir Thagartha Cánach a sholáthair tú. Mar rogha air sin, féadfaidh tú glao ar an líne chabhrach CMÁ ar 1890 200 255 chun Aitheantas nó Uimhir Aitheantais Phearsanta do Mhaoine a fháil.

Más custaiméir ROS thú atá mar úinéir ainmnithe ar mhaoin agus má tá deimhniú digiteach gnó agat ar mhaithe le cuspóirí fíordheimhnithe, faigheann tú fógra faoi do dhualgais CMÁ trí do bhosca isteach ROS agus tríd an gcuntas ríomhphoist a bhaineann le do chuntas ROS.

Féadfaidh tú do shonraí a rochtain faoi do mhaoin chónaithe agus do Thuairisceán CMÁ go díreach ón leathanach “Mo Sheirbhísí” in ROS, gan bheith ort Aitheantas nó Uimhir Aitheantais Phearsanta Mhaoine a iontráil.

Riaráistí CMÁ a íoc

Murar chomhdaigh tú Tuairisceán CMÁ nó murar íoc tú do CMÁ don bhliain 2013 agus/nó 2014, agus/nó 2015, agus/nó 2016, agus/nó 2017 ba cheart duit íoc agus tuairisciú a luaithe is féidir. Mura n-íocann tú na suimeanna nár íocadh go fóill, déanfaidh na Coimisinéirí Ioncaim teagmháil leat agus thú a chur ar an eolas ar an mbealach a bheartaíonn siad chun an fiachas a aisghabháil.

Anuas air sin, gheobhaidh na Coimisinéirí Ioncaim riaráistí den Mhuirear Teaghlaigh (a bhailítear anois tríd an gcóras CMÁ) ar ais.

I measc na modhanna bailithe tá:

  • Asbhaint éigeantach ó do thuarastal, pá nó ó phinsean ceirde
  • Astú do chuntais bhainc (ciallaíonn seo airgead a ghlacadh gan toiliú a fháil uait trí ordú astaithe a úsáid)
  • An fiachas a atreorú chuig sirriam nó aturnae lena bhailiú
  • Cistí cánach eile a choinneáil siar mar íocaíocht i leith an CMÁ atá dlite

Má tá tú féinfhostaithe agus má theipeann ort do CMÁ nó do riaráistí Muirear Teaghlaigh a íoc, ní eiseoidh na Coimisinéirí Ioncaim deimhniú imréiteach cánach duit.

Léigh Ceisteanna Coitianta na gCoimisinéirí Ioncaim ar riaráistí an Mhuirir Theaghlaigh agus Faisnéis ar ‘Theip ar dhualgais CMÁ a chomhlíonadh’.

Féadfaidh tú logáil isteach sa chóras CMÁ ar líne chun féachaint ar do thaifead Cáin Mhaoine Áitiúil agus riaráistí a íoc (trí do UPSP, Aitheantas agus Uimhir Aitheantais Phearsanta do Mhaoine a úsáid).

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Na Coimisinéirí Ioncaim

Brainse Cáin Mhaoine Áitiúil (CMÁ)
Bosca Poist 1
Luimneach


Teil:+353 (0) 1 702 3049
Lóghlao:1890 200 255
Láithreán Gréasáin: http://www.revenue.ie/en/tax/lpt/index.html

Page edited: 12 December 2016